NeoEdu
Đăng nhậpĐăng ký miễn phí
Tiếng Việt 4
Tiếng ViệtLớp 4Phần 11. Vì một thế giới bình yên

Bài 27. Băng tan

Mục tiêu bài học

  • Hiểu nội dung, chi tiết và ý nghĩa bài “Băng tan”.
  • Thực hành Luyện từ và câu: Luyện tập lựa chọn từ ngữ.
  • Thực hành Viết đoạn văn tưởng tượng.

Bài giảng

Đọc: Băng tan

Lời tóm tắt mới của bài “Băng tan” — tác giả/nguồn: Trịnh Xuân Thuận. Đây không phải toàn văn tác phẩm.

Nhiệt độ Trái Đất tăng góp phần làm băng ở các vùng cực tan. Môi trường của gấu Bắc Cực và nhiều loài chịu tác động; khi nơi kiếm ăn, nơi ở thay đổi, chúng gặp thêm khó khăn. Băng trên đất liền tan làm mực biển tăng, cùng các yếu tố khác có thể đe dọa vùng ven biển, làm nước mặn xâm nhập và ảnh hưởng nhà cửa, đất sống. Văn bản kêu gọi mọi người bảo vệ môi trường vì đó cũng là bảo vệ cuộc sống con người.

Minh họa chủ điểm Vì một thế giới bình yên

Đọc sâu: chi tiết, quan hệ và cách đọc

Theo mạch nguyên nhân→hậu quả→hành động. Phân biệt gấu Bắc Cực với chim cánh cụt chủ yếu ở Nam bán cầu. Không kết luận mọi cơn ngập đều chỉ do băng tan; có nhiều nguyên nhân thời tiết, địa hình, thoát nước.

Khi đọc trong sách, ngắt ở ranh giới cụm từ và dấu câu; đổi giọng theo người kể, nhân vật hoặc cảm xúc. Tóm tắt trên dùng để tự học và làm bài; muốn luyện đúng nhịp thơ, kịch, em mở bản in hợp pháp. Không tự chấm phát âm bằng câu trả lời gõ.

Mạch nội dung:

  1. Trái Đất ấm lên góp phần làm băng tan.
  2. Động vật và vùng ven biển chịu hậu quả.
  3. Con người cần chung tay bảo vệ môi trường.

Luyện từ và câu: Luyện tập lựa chọn từ ngữ

Chọn từ theo đúng nghĩa, đối tượng và sắc thái. “Lá rung rinh” khác “lá rơi lả tả”: một bên chuyển động nhẹ trên cành, một bên đã rời cành rơi nhiều. Khi sửa câu, đọc cả đoạn, không chỉ chọn từ nghe đẹp. Tránh lặp khi không có dụng ý, nhưng cũng không đổi từ làm sai nghĩa. Có thể thử hai từ rồi giải thích lựa chọn bằng chi tiết quan sát.

Viết đoạn văn tưởng tượng

Viết một đoạn kết thúc khác cho câu chuyện đã đọc hoặc nghe. Trước khi viết, nhắc ngắn gọn kết thúc cũ; chọn chỗ thay đổi và dự kiến kết mới phù hợp tính cách, hoàn cảnh. Nêu rõ kết mới do em tưởng tượng. Không viết lại toàn bộ chuyện hoặc thêm phép lạ trái thế giới truyện chỉ để kết thúc nhanh.

Bài mẫu tự soạn:
Đoạn kết khác do em tưởng tượng cho Vệt phấn trên mặt bàn của Nguyễn Thị Kim Hòa: Vài tuần sau, Thi Ca trở lại lớp, vẫn cẩn thận đặt tay trái lên vở. Minh dịch sách của mình sang một bên rồi xin lỗi vì đã kẻ đường phấn. Cậu nói rằng mình đã đoán vội khi chưa hiểu bạn. Thi Ca mỉm cười, cùng Minh tìm cách đặt vở để hai người viết thoải mái hơn. Giờ ra chơi, hai bạn nhờ cô giúp sắp lại bàn học. Đường phấn không còn, nhưng Minh giữ trong trí nhớ bài học phải lắng nghe trước khi trách người khác. Kết thúc này thêm cuộc gặp và lời xin lỗi, không khẳng định Thi Ca đã được chữa khỏi hay đây là kết của tác giả.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Viết đoạn kết thúc khác cho một câu chuyện đã đọc hoặc nghe; nhắc kết cũ và đánh dấu phần sáng tạo.

    Xem lời giải

    Kết cũ của Vệt phấn trên mặt bàn: Minh xóa đường phấn, mong Thi Ca trở về. Kết mới trong mẫu: Thi Ca trở lại; Minh xin lỗi; hai bạn cùng cô sắp chỗ viết. Các chi tiết mới tiếp nối sự ân hận và cảm thông, không hứa việc chữa bệnh ngoài điều nguồn cho biết.

    Đoạn kết khác do em tưởng tượng cho Vệt phấn trên mặt bàn của Nguyễn Thị Kim Hòa: Vài tuần sau, Thi Ca trở lại lớp, vẫn cẩn thận đặt tay trái lên vở. Minh dịch sách của mình sang một bên rồi xin lỗi vì đã kẻ đường phấn. Cậu nói rằng mình đã đoán vội khi chưa hiểu bạn. Thi Ca mỉm cười, cùng Minh tìm cách đặt vở để hai người viết thoải mái hơn. Giờ ra chơi, hai bạn nhờ cô giúp sắp lại bàn học. Đường phấn không còn, nhưng Minh giữ trong trí nhớ bài học phải lắng nghe trước khi trách người khác. Kết thúc này thêm cuộc gặp và lời xin lỗi, không khẳng định Thi Ca đã được chữa khỏi hay đây là kết của tác giả.

Từ vựng

  • cư trú

    sống, ở tại một nơi nhất định

  • xâm nhập

    mở rộng, đi vào một khu vực

  • tuyệt chủng

    không còn cá thể sống nào của một loài

Ghi nhớ

Theo mạch nguyên nhân→hậu quả→hành động. Phân biệt gấu Bắc Cực với chim cánh cụt chủ yếu ở Nam bán cầu. Không kết luận mọi cơn ngập đều chỉ do băng tan; có nhiều nguyên nhân thời tiết, địa hình, thoát nước.

Viết: Viết một đoạn kết thúc khác cho câu chuyện đã đọc hoặc nghe. Trước khi viết, nhắc ngắn gọn kết thúc cũ; chọn chỗ thay đổi và dự kiến kết mới phù hợp tính cách, hoàn cảnh. Nêu rõ kết mới do em tưởng tượng. Không viết lại toàn bộ chuyện hoặc thêm phép lạ trái thế giới truyện chỉ để kết thúc nhanh.

Dễ nhầm

  • Phân biệt chi tiết thực sự có trong văn bản với suy nghĩ, tưởng tượng thêm của người đọc.

Bài tập

Đã đúng 0/6 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Lời tóm tắt mới của bài “Băng tan” — tác giả/nguồn: Trịnh Xuân Thuận. Đây không phải toàn văn tác phẩm.

    Nhiệt độ Trái Đất tăng góp phần làm băng ở các vùng cực tan. Môi trường của gấu Bắc Cực và nhiều loài chịu tác động; khi nơi kiếm ăn, nơi ở thay đổi, chúng gặp thêm khó khăn. Băng trên đất liền tan làm mực biển tăng, cùng các yếu tố khác có thể đe dọa vùng ven biển, làm nước mặn xâm nhập và ảnh hưởng nhà cửa, đất sống. Văn bản kêu gọi mọi người bảo vệ môi trường vì đó cũng là bảo vệ cuộc sống con người.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Văn bản kêu gọi bảo vệ môi trường vì sao?

  3. Câu 2Mức 2Đúng / Sai

    Vấn đề môi trường của loài vật cũng liên quan cuộc sống con người.

  4. Câu 3Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp các ý theo mạch của lời tóm tắt ở trên.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Động vật và vùng ven biển chịu hậu quả.
    2. 2Con người cần chung tay bảo vệ môi trường.
    3. 3Trái Đất ấm lên góp phần làm băng tan.
  5. Câu 4Mức 2Ghép nối

    Nối từ với nghĩa dùng trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  6. Câu 5Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Mặt biển có sóng nhỏ, gợn nhẹ, chọn từ:

  7. Câu 6Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Thay đổi nào tạo thành kết khác hợp lí?

    Bài mẫu tự soạn:
    Đoạn kết khác do em tưởng tượng cho Vệt phấn trên mặt bàn của Nguyễn Thị Kim Hòa: Vài tuần sau, Thi Ca trở lại lớp, vẫn cẩn thận đặt tay trái lên vở. Minh dịch sách của mình sang một bên rồi xin lỗi vì đã kẻ đường phấn. Cậu nói rằng mình đã đoán vội khi chưa hiểu bạn. Thi Ca mỉm cười, cùng Minh tìm cách đặt vở để hai người viết thoải mái hơn. Giờ ra chơi, hai bạn nhờ cô giúp sắp lại bàn học. Đường phấn không còn, nhưng Minh giữ trong trí nhớ bài học phải lắng nghe trước khi trách người khác. Kết thúc này thêm cuộc gặp và lời xin lỗi, không khẳng định Thi Ca đã được chữa khỏi hay đây là kết của tác giả.

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Viết đoạn kết thúc khác cho một câu chuyện đã đọc hoặc nghe; nhắc kết cũ và đánh dấu phần sáng tạo.

    Yêu cầu thể loại: Viết một đoạn kết thúc khác cho câu chuyện đã đọc hoặc nghe. Trước khi viết, nhắc ngắn gọn kết thúc cũ; chọn chỗ thay đổi và dự kiến kết mới phù hợp tính cách, hoàn cảnh. Nêu rõ kết mới do em tưởng tượng. Không viết lại toàn bộ chuyện hoặc thêm phép lạ trái thế giới truyện chỉ để kết thúc nhanh.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Đọc lời tóm tắt thành tiếng, người lớn nghe; tiếp đó nói 2–3 câu giải thích điều em tâm đắc.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay