Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 8. Bài học từ cuộc sống

Bài 11. Chuyện bên cửa sổ

Mục tiêu bài học

  • Đọc và nêu được nội dung, chi tiết chính của bài Chuyện bên cửa sổ.
  • Giải nghĩa từ, đọc một văn bản nguyên bản và trả lời bằng căn cứ.
  • Nói và nghe: Kể chuyện Cậu bé đánh giày; luyện Nghe – viết: Chuyện bên cửa sổ.

Bài giảng

Đọc: Chuyện bên cửa sổ

Chuyện bên cửa sổ — bản tóm lược

Cậu bé từng ném sỏi làm đàn chim bỏ chỗ làm tổ. Khi bị ốm và nhìn chim vui bên nhà khác, cậu thấy mình đã đánh mất một niềm vui gần gũi. Sự tiếc nuối giúp cậu nhận ra hành động trước đó không đúng. Câu chuyện nhắc người đọc tôn trọng con vật và không làm hại vì đùa nghịch.

Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Chuyện bên cửa sổ” (Phong Thu) trong Tiếng Việt 3, tập 2, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

Đọc hiểu và cách đọc thành tiếng

Biết nhận lỗi là bước đầu để thay đổi cách đối xử với thiên nhiên.

Cách tìm ý: xác định người/sự vật chính; tìm chi tiết trả lời câu hỏi; nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. Chỉ kết luận từ điều đã đọc, không thay bằng điều mình đoán.

Đọc rõ từng tiếng, ngắt theo dấu câu và các cụm có nghĩa. Với lời người nói, phân biệt giọng nhưng không hét. Sau khi đọc, tự kể nội dung bằng 2–3 câu, rồi kiểm tra xem có thêm điều văn bản không nói không.

Bài đọc thực hành nguyên bản: Lời xin lỗi ở ban công

Vì muốn nhìn rõ chim sẻ, Nam gõ mạnh vào lan can. Chim giật mình bay đi, bỏ lại mấy cọng rơm. Chị nói con vật cần nơi yên tĩnh để làm tổ. Nam buồn, hứa từ nay sẽ đứng xa. Bạn cùng chị đặt chậu cây vào góc an toàn rồi quan sát qua cửa, không cho thức ăn lạ. Khi chim quay lại, Nam không reo to mà mỉm cười. Bạn hiểu lời xin lỗi cần được thể hiện bằng cách làm khác.

(Văn bản mới của nhóm biên soạn, dùng để luyện đọc độc lập.)

Nói và nghe: Kể chuyện Cậu bé đánh giày

Tóm lược nguyên bản: Một cậu bé làm nghề đánh giày xin vay tiền vì đói. Người đạo diễn giúp nhưng chưa tin cậu sẽ trả. Cậu tìm gặp và trả tiền, khiến ông thay đổi cách nhìn. Khi được hẹn tới để có cơ hội mới, cậu còn dẫn những bạn khó khăn khác theo vì muốn các bạn cùng được giúp. Lòng thật thà và biết nghĩ cho người khác làm cậu đáng quý.

Thực hành: Kể vay tiền–giữ lời–chia sẻ cơ hội. Nêu vì sao không nên đánh giá lòng trung thực bằng áo quần hoặc hoàn cảnh.

Người nghe không ngắt lời; sau lượt nói, nhắc lại ý chính và hỏi một điều muốn biết. Người nói phân biệt bản tóm lược với nguyên văn, không thêm chi tiết rồi nhận là có trong tác phẩm.

Viết: Nghe – viết: Chuyện bên cửa sổ

Luyện ưu/ươu qua lưu luyến, sưu tầm và hươu; không viết mất chữ ư. Từ lưu luyến diễn tả không muốn rời vì yêu mến.

Mục trong sách được luyện bằng đoạn thực hành mới sau để không sao chép tác phẩm. Đọc/nghe cả đoạn, chú ý tên riêng, tiếng dễ lẫn; viết từng cụm rồi soát lại theo bản mẫu. Với nhớ–viết, học một cụm ngắn của đoạn nguyên bản, che đi rồi viết lại; không biến thành bài chép nhìn.

Đoạn mẫu nguyên bản để luyện: Vì muốn nhìn rõ chim sẻ, Nam gõ mạnh vào lan can. Chim giật mình bay đi, bỏ lại mấy cọng rơm.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Tìm ý nghĩa bài đọc từ chi tiết, không đoán ngoài bài.

    Xem lời giải

    Cậu bé từng ném sỏi làm đàn chim bỏ chỗ làm tổ. Khi bị ốm và nhìn chim vui bên nhà khác, cậu thấy mình đã đánh mất một niềm vui gần gũi. Sự tiếc nuối giúp cậu nhận ra hành động trước đó không đúng. Câu chuyện nhắc người đọc tôn trọng con vật và không làm hại vì đùa nghịch.

    Biết nhận lỗi là bước đầu để thay đổi cách đối xử với thiên nhiên.

Từ vựng

  • hối hận

    buồn và tiếc vì nhận ra mình đã làm sai

  • tôn trọng

    coi trọng và không xâm hại điều thuộc về người hoặc vật khác

Ghi nhớ

Biết nhận lỗi là bước đầu để thay đổi cách đối xử với thiên nhiên.

Dễ nhầm

  • Không coi phần tóm lược là nguyên văn; không thêm chi tiết tưởng tượng vào câu trả lời về điều bài đã kể.
  • Một ý kiến riêng được chấp nhận khi có lí do và không mâu thuẫn dữ kiện; phần nói, chữ viết tay, đoạn văn cần người lớn nhận xét.

Bài tập

Đã đúng 0/7 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Chuyện bên cửa sổ — bản tóm lược

    Cậu bé từng ném sỏi làm đàn chim bỏ chỗ làm tổ. Khi bị ốm và nhìn chim vui bên nhà khác, cậu thấy mình đã đánh mất một niềm vui gần gũi. Sự tiếc nuối giúp cậu nhận ra hành động trước đó không đúng. Câu chuyện nhắc người đọc tôn trọng con vật và không làm hại vì đùa nghịch.

    Tóm lược do nhóm biên soạn viết lại từ bài “Chuyện bên cửa sổ” (Phong Thu) trong Tiếng Việt 3, tập 2, Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây không phải nguyên văn tác phẩm.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Vì sao đàn chim bỏ đi?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Nối từ trong chủ đề với nghĩa phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Đọc ngữ liệu

    Lời xin lỗi ở ban công — văn bản nguyên bản

    Vì muốn nhìn rõ chim sẻ, Nam gõ mạnh vào lan can. Chim giật mình bay đi, bỏ lại mấy cọng rơm. Chị nói con vật cần nơi yên tĩnh để làm tổ. Nam buồn, hứa từ nay sẽ đứng xa. Bạn cùng chị đặt chậu cây vào góc an toàn rồi quan sát qua cửa, không cho thức ăn lạ. Khi chim quay lại, Nam không reo to mà mỉm cười. Bạn hiểu lời xin lỗi cần được thể hiện bằng cách làm khác.

  5. Câu 3Mức 1Trả lời ngắn

    Nam làm gì khiến chim bay đi?

  6. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Điều gì cho thấy Nam thay đổi?

  7. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp ba việc trong bài “Lời xin lỗi ở ban công” theo đúng trình tự.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Chị giải thích chim cần yên tĩnh.
    2. 2Nam làm chim giật mình.
    3. 3Nam đứng xa khi chim quay lại.
  8. Câu 6Mức 2Điền vào chỗ trống

    Em luyến khi chia tay bạn.

  9. Câu 7Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Chọn cách hoàn thành đúng nghĩa cụm đầu: Em … luyến khi chia tay bạn.

  10. Câu 8Mức 3Tự luận

    Nghe bản kể/lời nói rồi thực hiện: Kể vay tiền–giữ lời–chia sẻ cơ hội. Nêu vì sao không nên đánh giá lòng trung thực bằng áo quần hoặc hoàn cảnh.

    Phần nội dung nói và phát âm cần người lớn đánh giá, không có chấm tự động.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  11. Câu 9Mức 2Tự luận

    Nghe – viết đoạn nguyên bản. Dùng nút nghe, viết vào vở; nghe lượt cuối để soát, nộp ảnh bài viết. Không cần viết lại tác phẩm trong sách.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  12. Câu 10Mức 2Tự luận

    Đọc thành tiếng văn bản thực hành sau rồi tự kể một ý chính.

    Lời xin lỗi ở ban công

    Vì muốn nhìn rõ chim sẻ, Nam gõ mạnh vào lan can. Chim giật mình bay đi, bỏ lại mấy cọng rơm. Chị nói con vật cần nơi yên tĩnh để làm tổ. Nam buồn, hứa từ nay sẽ đứng xa. Bạn cùng chị đặt chậu cây vào góc an toàn rồi quan sát qua cửa, không cho thức ăn lạ. Khi chim quay lại, Nam không reo to mà mỉm cười. Bạn hiểu lời xin lỗi cần được thể hiện bằng cách làm khác.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay