Địa lí 12
Địa líLớp 12Phần 1. Địa lí tự nhiên

Bài 4. Thực hành: Viết báo cáo về sự phân hoá tự nhiên Việt Nam

Mục tiêu bài học

  • Giải thích được nội dung cốt lõi của thực hành: viết báo cáo về sự phân hoá tự nhiên việt nam.
  • Sử dụng chứng cứ và kĩ năng địa lí để giải quyết nhiệm vụ cụ thể, nêu giới hạn kết luận.

Bài giảng

Kiến thức và cơ chế địa lí

Chọn một chiều phân hóa và câu hỏi: vì sao hai sườn một dãy núi có mùa mưa khác, hoặc vì sao vùng núi cao có cây cận nhiệt. Chuẩn bị bản đồ địa hình, khí hậu và nguồn mô tả đáng tin; ghi trạm, thời kì nếu dùng số. Báo cáo cần mở vấn đề, chứng cứ, cơ chế, tác động và giới hạn. Tránh ghép hai trạm khác giai đoạn chuẩn rồi xem mọi chênh lệch là do vị trí.

Đọc chứng cứ, vận dụng và giới hạn

Mẫu báo cáo hoàn chỉnh: “Phân hóa theo cao độ làm khí hậu núi cao mát hơn nền đồng bằng; trong cùng khu vực, biến đổi nhiệt và ẩm tạo điều kiện cho thảm thực vật khác. Điều đó hỗ trợ đa dạng cây trồng và du lịch, nhưng địa hình dốc đặt yêu cầu chống xói mòn. Hướng sườn và gió làm khác biệt nên không dùng độ cao như nhân tố duy nhất.” Bảng mô hình để tập tính: chân núi 26°C, điểm cao 24°C, đỉnh 20°C; đây không phải quan trắc thực. Khi công bố phải tách dữ liệu mô hình với bằng chứng thật.

Báo cáo bàn giấy hoàn chỉnh: phân hóa thiên nhiên theo độ cao

Vấn đề: độ cao góp phần tạo khác biệt khí hậu, đất và sinh vật ở Việt Nam, nhưng không phải nhân tố duy nhất. Nguồn sử dụng là phần đai cao trong bản Địa lí 12 chỉnh lí 2026, trang 20; báo cáo này tổng hợp tài liệu, không nhận là đo đạc thực địa. Biểu hiện: giới hạn trên đai nhiệt đới ở miền Bắc thấp hơn miền Nam; trên đó là đai cận nhiệt, rồi đai ôn đới ở phần núi từ khoảng 2600 m thuộc Hoàng Liên Sơn. Cùng với nhiệt giảm khi lên cao, quá trình tích lũy mùn và thành phần sinh vật thay đổi. Nguyên nhân là chế độ nhiệt–ẩm theo cao độ kết hợp nền khí hậu theo vĩ độ, hướng sườn và gió. Ý nghĩa: phân hóa tạo điều kiện đa dạng cây trồng, du lịch và sinh kế, đồng thời đất dốc cần lớp phủ chống xói mòn. Giới hạn: các ngưỡng đai là khái quát, chưa thay dữ liệu khí hậu, đất và thị trường để quyết định một cây trồng tại một địa điểm. Bảng 26–24–20°C trong bài chỉ minh họa phép so sánh 6°C, không là chứng cứ đo tại Hoàng Liên Sơn.

Khái niệm chính

Chứng cứ
Bản đồ số liệu hoặc mô tả có nguồn
Cơ chế
Quan hệ giải thích vì sao khác biệt
Giới hạn
Điều dữ liệu chưa đủ kết luận

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Bảng mô hình có chân 26°C, đỉnh 20°C. Chênh lệch nhiệt độ là bao nhiêu °C?

    Xem lời giải

    26−20=6°C.

  2. Ví dụ 2

    Viết kết luận so sánh theo đai cao dựa bảng mô hình và một tác động sản xuất.

    Xem lời giải

    Trong mô hình, đỉnh mát hơn chân 6°C, phù hợp xu hướng giảm nhiệt theo cao độ. Sự khác biệt có thể tạo điều kiện cây ưa mát, nhưng cần xét đất, ẩm, giống và thị trường. Bảng không phải quan trắc nên không dùng để định lịch thời vụ thực tế.

Ghi nhớ

Báo cáo cần cơ chế và chứng cứ; Dữ liệu mô hình phải ghi nhãn.

Dễ nhầm

  • Mọi chênh lệch trạm chỉ do độ cao
  • Báo cáo không cần giới hạn nguồn

Bài tập

Đã đúng 0/6 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Chọn một chiều phân hóa và câu hỏi: vì sao hai sườn một dãy núi có mùa mưa khác, hoặc vì sao vùng núi cao có cây cận nhiệt. Chuẩn bị bản đồ địa hình, khí hậu và nguồn mô tả đáng tin; ghi trạm, thời kì nếu dùng số. Báo cáo cần mở vấn đề, chứng cứ, cơ chế, tác động và giới hạn. Tránh ghép hai trạm khác giai đoạn chuẩn rồi xem mọi chênh lệch là do vị trí.

    Mẫu báo cáo hoàn chỉnh: “Phân hóa theo cao độ làm khí hậu núi cao mát hơn nền đồng bằng; trong cùng khu vực, biến đổi nhiệt và ẩm tạo điều kiện cho thảm thực vật khác. Điều đó hỗ trợ đa dạng cây trồng và du lịch, nhưng địa hình dốc đặt yêu cầu chống xói mòn. Hướng sườn và gió làm khác biệt nên không dùng độ cao như nhân tố duy nhất.” Bảng mô hình để tập tính: chân núi 26°C, điểm cao 24°C, đỉnh 20°C; đây không phải quan trắc thực. Khi công bố phải tách dữ liệu mô hình với bằng chứng thật.

    Vấn đề: độ cao góp phần tạo khác biệt khí hậu, đất và sinh vật ở Việt Nam, nhưng không phải nhân tố duy nhất. Nguồn sử dụng là phần đai cao trong bản Địa lí 12 chỉnh lí 2026, trang 20; báo cáo này tổng hợp tài liệu, không nhận là đo đạc thực địa. Biểu hiện: giới hạn trên đai nhiệt đới ở miền Bắc thấp hơn miền Nam; trên đó là đai cận nhiệt, rồi đai ôn đới ở phần núi từ khoảng 2600 m thuộc Hoàng Liên Sơn. Cùng với nhiệt giảm khi lên cao, quá trình tích lũy mùn và thành phần sinh vật thay đổi. Nguyên nhân là chế độ nhiệt–ẩm theo cao độ kết hợp nền khí hậu theo vĩ độ, hướng sườn và gió. Ý nghĩa: phân hóa tạo điều kiện đa dạng cây trồng, du lịch và sinh kế, đồng thời đất dốc cần lớp phủ chống xói mòn. Giới hạn: các ngưỡng đai là khái quát, chưa thay dữ liệu khí hậu, đất và thị trường để quyết định một cây trồng tại một địa điểm. Bảng 26–24–20°C trong bài chỉ minh họa phép so sánh 6°C, không là chứng cứ đo tại Hoàng Liên Sơn.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Điều kiện quan trọng khi so sánh khí hậu hai trạm là gì?

  3. Câu 2Mức 2Nhiều đáp án

    Chọn hai nhận định đúng về thực hành: viết báo cáo về sự phân hoá tự nhiên việt nam.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Đánh giá từng nhận định; không suy từ một nhân tố thành nguyên nhân duy nhất.

    ÝĐúngSai
    a)Báo cáo cần cơ chế và chứng cứ
    b)Dữ liệu mô hình phải ghi nhãn
    c)Mọi chênh lệch trạm chỉ do độ cao
    d)Báo cáo không cần giới hạn nguồn
  5. Câu 4Mức 1Ghép nối

    Ghép thuật ngữ với đặc trưng phân biệt.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  6. Câu 5Mức 1Điền vào chỗ trống

    Chọn thuật ngữ cho mô tả: Bản đồ số liệu hoặc mô tả có nguồn: ; Quan hệ giải thích vì sao khác biệt: .

  7. Câu 6Mức 3Trả lời ngắn

    Bảng mô hình có chân 26°C, đỉnh 20°C. Chênh lệch nhiệt độ là bao nhiêu °C?

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Viết kết luận so sánh theo đai cao dựa bảng mô hình và một tác động sản xuất.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Một bạn khẳng định: “Mọi chênh lệch trạm chỉ do độ cao”. Hãy sửa nhận định, giải thích và nêu một ví dụ hoặc điều kiện giới hạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay