Địa lí 12
Địa líLớp 12Phần 1. Địa lí tự nhiên

Bài 2. Thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa

Mục tiêu bài học

  • Giải thích được nội dung cốt lõi của thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa.
  • Sử dụng chứng cứ và kĩ năng địa lí để giải quyết nhiệm vụ cụ thể, nêu giới hạn kết luận.

Bài giảng

Kiến thức và cơ chế địa lí

Nhiệt đới thể hiện nền nhiệt và bức xạ cao do vị trí nội chí tuyến; tính ẩm gắn nguồn ẩm từ biển và mưa, còn gió mùa tạo biến đổi theo mùa. Mùa đông ở miền Bắc chịu gió mùa Đông Bắc có đợt lạnh; vào cuối mùa, không khí qua biển có thể lạnh ẩm. Mùa hạ có gió mùa mang ẩm, kết hợp dải hội tụ và bão, nhưng phân bố mưa còn tùy địa hình. Không đồng nhất hướng gió với tính chất: một hướng có thể đem tính chất khác theo đường đi.

Đọc chứng cứ, vận dụng và giới hạn

Tính nhiệt đới ẩm gió mùa biểu hiện trong phong hóa mạnh, feralit ở miền đồi núi phù hợp điều kiện, xâm thực – bồi tụ, sông ngòi nhiều nước và sinh vật nhiệt đới. Thiên nhiên thuận sản xuất nhiều vụ và đa dạng cây con, song có bão, lũ, hạn, sâu bệnh. Cần kết hợp lịch thời vụ với dự báo, quản lí nước và bảo vệ đất. Miền Trung có mưa lớn lệch mùa ở nhiều nơi do gió và địa hình; không áp một biểu đồ mưa cho cả nước. Số liệu khí hậu phải có trạm và giai đoạn chuẩn, không lấy một ngày mưa đại diện khí hậu.

Khái niệm chính

Nhiệt đới
Nền bức xạ và nhiệt cao do vị trí
Ẩm
Nguồn ẩm và lượng mưa đáng kể
Gió mùa
Hoàn lưu có hướng ưu thế đổi theo mùa

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Trạm mô hình có nhiệt tháng cao nhất 30°C, thấp nhất 18°C. Biên độ năm bao nhiêu °C?

    Xem lời giải

    30−18=12°C; chuỗi giả định, không gán một trạm thật.

  2. Ví dụ 2

    Giải thích thuận lợi và rủi ro khi trồng nhiều vụ trong điều kiện nhiệt đới ẩm gió mùa.

    Xem lời giải

    Nhiệt và ẩm cho sinh trưởng dài, cho phép tăng vụ ở nơi đủ nước. Nhưng mưa, bão, hạn và dịch hại phân mùa làm rủi ro; cần lịch gieo thu phù hợp, dự báo và quản lí nước. Không tăng vụ bằng mọi giá nếu làm đất suy thoái hoặc thiếu nước.

Ghi nhớ

Địa hình làm mưa phân hóa; Gió mùa thay đổi theo mùa.

Dễ nhầm

  • Mọi nơi có mùa mưa hoàn toàn trùng nhau
  • Một ngày mưa phản ánh khí hậu dài hạn

Bài tập

Đã đúng 0/6 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Nhiệt đới thể hiện nền nhiệt và bức xạ cao do vị trí nội chí tuyến; tính ẩm gắn nguồn ẩm từ biển và mưa, còn gió mùa tạo biến đổi theo mùa. Mùa đông ở miền Bắc chịu gió mùa Đông Bắc có đợt lạnh; vào cuối mùa, không khí qua biển có thể lạnh ẩm. Mùa hạ có gió mùa mang ẩm, kết hợp dải hội tụ và bão, nhưng phân bố mưa còn tùy địa hình. Không đồng nhất hướng gió với tính chất: một hướng có thể đem tính chất khác theo đường đi.

    Tính nhiệt đới ẩm gió mùa biểu hiện trong phong hóa mạnh, feralit ở miền đồi núi phù hợp điều kiện, xâm thực – bồi tụ, sông ngòi nhiều nước và sinh vật nhiệt đới. Thiên nhiên thuận sản xuất nhiều vụ và đa dạng cây con, song có bão, lũ, hạn, sâu bệnh. Cần kết hợp lịch thời vụ với dự báo, quản lí nước và bảo vệ đất. Miền Trung có mưa lớn lệch mùa ở nhiều nơi do gió và địa hình; không áp một biểu đồ mưa cho cả nước. Số liệu khí hậu phải có trạm và giai đoạn chuẩn, không lấy một ngày mưa đại diện khí hậu.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Vị trí nào tạo nền nhiệt đới của Việt Nam?

  3. Câu 2Mức 2Nhiều đáp án

    Chọn hai nhận định đúng về thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Đánh giá từng nhận định; không suy từ một nhân tố thành nguyên nhân duy nhất.

    ÝĐúngSai
    a)Địa hình làm mưa phân hóa
    b)Gió mùa thay đổi theo mùa
    c)Mọi nơi có mùa mưa hoàn toàn trùng nhau
    d)Một ngày mưa phản ánh khí hậu dài hạn
  5. Câu 4Mức 1Ghép nối

    Ghép thuật ngữ với đặc trưng phân biệt.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  6. Câu 5Mức 1Điền vào chỗ trống

    Chọn thuật ngữ cho mô tả: Nền bức xạ và nhiệt cao do vị trí: ; Nguồn ẩm và lượng mưa đáng kể: .

  7. Câu 6Mức 3Trả lời ngắn

    Trạm mô hình có nhiệt tháng cao nhất 30°C, thấp nhất 18°C. Biên độ năm bao nhiêu °C?

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Giải thích thuận lợi và rủi ro khi trồng nhiều vụ trong điều kiện nhiệt đới ẩm gió mùa.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Một bạn khẳng định: “Mọi nơi có mùa mưa hoàn toàn trùng nhau”. Hãy sửa nhận định, giải thích và nêu một ví dụ hoặc điều kiện giới hạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay