Nhiệt đới thể hiện nền nhiệt và bức xạ cao do vị trí nội chí tuyến; tính ẩm gắn nguồn ẩm từ biển và mưa, còn gió mùa tạo biến đổi theo mùa. Mùa đông ở miền Bắc chịu gió mùa Đông Bắc có đợt lạnh; vào cuối mùa, không khí qua biển có thể lạnh ẩm. Mùa hạ có gió mùa mang ẩm, kết hợp dải hội tụ và bão, nhưng phân bố mưa còn tùy địa hình. Không đồng nhất hướng gió với tính chất: một hướng có thể đem tính chất khác theo đường đi.
Tính nhiệt đới ẩm gió mùa biểu hiện trong phong hóa mạnh, feralit ở miền đồi núi phù hợp điều kiện, xâm thực – bồi tụ, sông ngòi nhiều nước và sinh vật nhiệt đới. Thiên nhiên thuận sản xuất nhiều vụ và đa dạng cây con, song có bão, lũ, hạn, sâu bệnh. Cần kết hợp lịch thời vụ với dự báo, quản lí nước và bảo vệ đất. Miền Trung có mưa lớn lệch mùa ở nhiều nơi do gió và địa hình; không áp một biểu đồ mưa cho cả nước. Số liệu khí hậu phải có trạm và giai đoạn chuẩn, không lấy một ngày mưa đại diện khí hậu.