Địa lí 12
Địa líLớp 12Phần 3. Địa lí các ngành kinh tế

Bài 11. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Mục tiêu bài học

  • Giải thích được nội dung cốt lõi của chuyển dịch cơ cấu kinh tế.
  • Sử dụng chứng cứ và kĩ năng địa lí để giải quyết nhiệm vụ cụ thể, nêu giới hạn kết luận.

Bài giảng

Kiến thức và cơ chế địa lí

Chuyển dịch cơ cấu là thay đổi quan hệ giữa các bộ phận nền kinh tế theo hướng phù hợp nguồn lực, công nghệ, thị trường và mục tiêu phát triển. Ý nghĩa là nâng năng suất, giá trị gia tăng, sử dụng nguồn lực hiệu quả và tham gia chuỗi giá trị; không phải chỉ đổi tỉ trọng để có một hình biểu đồ đẹp. Bản in chỉnh lí 2026 vẫn giữ bài này và phân tích công nghiệp hóa, hiện đại hóa cùng vai trò các thành phần; không học thuộc máy móc bản đồ vùng trọng điểm cũ đã bị bãi bỏ trong chương trình.

Đọc chứng cứ, vận dụng và giới hạn

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa cần nâng trình độ công nghệ, tổ chức và chất lượng lao động trong cả nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ. Kinh tế nhà nước, ngoài nhà nước, có vốn đầu tư nước ngoài có vai trò và liên kết khác nhau; cần đánh giá hiệu quả, đổi mới, việc làm và trách nhiệm. Theo thông cáo phát hành tháng 1/2025, cơ cấu GDP 2024: nông lâm thủy sản 11,86%, công nghiệp xây dựng 37,64%, dịch vụ 42,36%, thuế sản phẩm trừ trợ cấp 8,14%. Đây là cơ cấu GDP, không phải cơ cấu lao động hay giá trị sản xuất công nghiệp; giữ đủ thành phần thuế khi tính tổng.

Khái niệm chính

Công nghiệp hóa
Chuyển đổi năng lực sản xuất theo hướng công nghiệp
Hiện đại hóa
Nâng công nghệ tổ chức và trình độ lao động
Giá trị gia tăng
Giá trị tạo thêm sau chi phí trung gian

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Theo thông cáo 2024, tỉ trọng nông lâm thủy sản 11,86% và công nghiệp xây dựng 37,64%. Cộng hai nhóm được bao nhiêu %?

    Xem lời giải

    11,86+37,64=49,50%; chưa gồm dịch vụ và thuế ròng.

  2. Ví dụ 2

    Phân tích vì sao giảm tỉ trọng nông nghiệp không có nghĩa coi nhẹ an ninh lương thực.

    Xem lời giải

    Tỉ trọng phụ thuộc tốc độ các ngành; nông nghiệp có thể vẫn tăng sản lượng và chất lượng khi ngành khác tăng nhanh. An ninh lương thực còn cần năng suất, phân phối, khả năng tiếp cận và chống rủi ro. Cần hiện đại hóa chuỗi nông sản, không bỏ đất và nước tùy tiện.

Ghi nhớ

Tỉ trọng GDP khác tỉ trọng lao động; Cơ cấu phải gắn hiệu quả nguồn lực.

Dễ nhầm

  • Giảm tỉ trọng luôn là giảm giá trị
  • Tăng tỉ trọng công nghiệp bất kể ô nhiễm luôn tốt

Bài tập

Đã đúng 0/6 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Chuyển dịch cơ cấu là thay đổi quan hệ giữa các bộ phận nền kinh tế theo hướng phù hợp nguồn lực, công nghệ, thị trường và mục tiêu phát triển. Ý nghĩa là nâng năng suất, giá trị gia tăng, sử dụng nguồn lực hiệu quả và tham gia chuỗi giá trị; không phải chỉ đổi tỉ trọng để có một hình biểu đồ đẹp. Bản in chỉnh lí 2026 vẫn giữ bài này và phân tích công nghiệp hóa, hiện đại hóa cùng vai trò các thành phần; không học thuộc máy móc bản đồ vùng trọng điểm cũ đã bị bãi bỏ trong chương trình.

    Công nghiệp hóa, hiện đại hóa cần nâng trình độ công nghệ, tổ chức và chất lượng lao động trong cả nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ. Kinh tế nhà nước, ngoài nhà nước, có vốn đầu tư nước ngoài có vai trò và liên kết khác nhau; cần đánh giá hiệu quả, đổi mới, việc làm và trách nhiệm. Theo thông cáo phát hành tháng 1/2025, cơ cấu GDP 2024: nông lâm thủy sản 11,86%, công nghiệp xây dựng 37,64%, dịch vụ 42,36%, thuế sản phẩm trừ trợ cấp 8,14%. Đây là cơ cấu GDP, không phải cơ cấu lao động hay giá trị sản xuất công nghiệp; giữ đủ thành phần thuế khi tính tổng.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Đổi mới công nghệ trong nông nghiệp có thuộc hiện đại hóa không?

  3. Câu 2Mức 2Nhiều đáp án

    Chọn hai nhận định đúng về chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Đánh giá từng nhận định; không suy từ một nhân tố thành nguyên nhân duy nhất.

    ÝĐúngSai
    a)Tỉ trọng GDP khác tỉ trọng lao động
    b)Cơ cấu phải gắn hiệu quả nguồn lực
    c)Giảm tỉ trọng luôn là giảm giá trị
    d)Tăng tỉ trọng công nghiệp bất kể ô nhiễm luôn tốt
  5. Câu 4Mức 1Ghép nối

    Ghép thuật ngữ với đặc trưng phân biệt.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  6. Câu 5Mức 1Điền vào chỗ trống

    Chọn thuật ngữ cho mô tả: Chuyển đổi năng lực sản xuất theo hướng công nghiệp: ; Nâng công nghệ tổ chức và trình độ lao động: .

  7. Câu 6Mức 3Trả lời ngắn

    Theo thông cáo 2024, tỉ trọng nông lâm thủy sản 11,86% và công nghiệp xây dựng 37,64%. Cộng hai nhóm được bao nhiêu %?

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Phân tích vì sao giảm tỉ trọng nông nghiệp không có nghĩa coi nhẹ an ninh lương thực.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Một bạn khẳng định: “Giảm tỉ trọng luôn là giảm giá trị”. Hãy sửa nhận định, giải thích và nêu một ví dụ hoặc điều kiện giới hạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay