Bài 30. Diễn thế · Sinh học 12

Mục tiêu bài học

Giải thích và vận dụng nội dung diễn thế.
Phân tích bằng chứng, nêu điều kiện và kiểm tra kết luận.

Bài giảng

Bản chất và cơ chế

Diễn thế: biến đổi có hướng của quần xã theo thời gian gắn điều kiện.

Nguyên sinh: diễn thế khởi đầu ở nền chưa có quần xã và đất phát triển phù hợp.

Thứ sinh: diễn thế sau nhiễu động nơi còn nền đất/di sản sinh học.

Quần xã làm đổi môi trường và môi trường tác động ngược, thành phần loài thay theo giai đoạn. Không phải mọi hệ đi đến một đỉnh cực cố định; khí hậu, nhiễu động và lịch sử làm nhiều quỹ đạo. Nguyên nhân có thể tự sinh/ngoại sinh; tránh coi mọi thay đổi là suy thoái hoặc luôn tiến bộ.

Vận dụng và giới hạn kết luận

Khi so ảnh qua thời gian, ghi ngày, vị trí, cường độ nhiễu và điều kiện. Quan sát thay đổi không tự chứng minh duy nhất một nguyên nhân; phục hồi cần xem nguồn giống, đất, loài ngoại lai và mục tiêu bảo tồn.

Khái niệm chính

Diễn thế: biến đổi có hướng của quần xã theo thời gian gắn điều kiện
Nguyên sinh: diễn thế khởi đầu ở nền chưa có quần xã và đất phát triển phù hợp
Thứ sinh: diễn thế sau nhiễu động nơi còn nền đất/di sản sinh học

Ví dụ

Ví dụ 1
Đất nương bỏ hóa còn đất và hạt giống, dần có cỏ, cây bụi, cây gỗ. Xếp kiểu diễn thế.
Xem lời giảiẨn lời giải
Phù hợp thứ sinh vì còn nền đất/di sản. Chuỗi chỉ là mô hình có thể đổi do lửa, chăn thả, khí hậu; không khẳng định tất cả sẽ thành cùng một rừng.

Ghi nhớ