Với kính hiển vi, lam cố định chuẩn và đột biến cùng loài do giáo viên cấp: tìm trường rõ ở vật kính nhỏ, chỉnh nét rồi tăng bội giác theo thiết bị; chọn nhiều tế bào kì giữa không chồng lấp, đếm theo tâm động và so các nhóm tương đồng. Tiêu bản tạm thời được giáo viên chuẩn bị từ vật liệu thực vật đã có nguồn; học sinh quan sát và ghi tình trạng, không tự gây đột biến, pha thuốc nhuộm/cố định hay xử lí mẫu người. Báo cáo mẫu của loài giả định 2n=8: nhóm chuẩn 2+2+2+2=8; mẫu M có 2+3+2+2=9, phù hợp thể ba; mẫu P có 4+4+4+4=16, phù hợp tứ bội nếu các bộ đầy đủ. Cây có lá to chỉ gợi giả thuyết đa bội, cần đếm NST hoặc phép xác định lượng DNA phù hợp; lệch bội/cấu trúc và môi trường cũng có thể ảnh hưởng kiểu hình. Đủ 46 NST ở người không tự chứng minh không có đột biến cấu trúc. Phần tìm hiểu dioxin và thuốc diệt cỏ chỉ nghiên cứu hồ sơ độc chất có nguồn, phân biệt tên hoạt chất với tạp chất, liều, đường và thời gian phơi nhiễm. Có hại hay gây ung thư không tự đồng nghĩa trực tiếp gây mọi dạng đột biến NST. Không lấy mẫu vùng ô nhiễm, không tiếp xúc chất độc để kiểm tra, không suy bệnh cá nhân từ tranh; đánh giá thực do cơ quan chuyên môn. Nguồn đánh giá rủi ro dioxin của EPA cập nhật 24/11/2025 nhấn mạnh phải xét điều kiện phơi nhiễm tại địa điểm.
