Sinh học 12
Sinh họcLớp 12Phần 2. Chương II. Di truyền nhiễm sắc thể

Bài 13. Di truyền học người và di truyền y học

Mục tiêu bài học

  • Giải thích và vận dụng nội dung di truyền học người và di truyền y học.
  • Phân tích bằng chứng, nêu điều kiện và kiểm tra kết luận.

Bài giảng

Bản chất và cơ chế

Phả hệ: sơ đồ quan hệ gia đình kèm kiểu hình/kiểu gene được xác định.

Tư vấn di truyền: hoạt động chuyên môn cung cấp thông tin hỗ trợ quyết định tự nguyện.

Bảo mật: chỉ sử dụng thông tin di truyền đúng phạm vi được đồng ý.

Phả hệ và xét nghiệm có thể giúp đặt giả thuyết kiểu di truyền, nhưng kiểu hình giống nhau có thể do nhiều nguyên nhân. Các giả định trội/lặn, NST thường/X, độ thấm và cỡ mẫu cần nêu rõ. Không kết luận huyết thống hoặc tình trạng cá nhân từ bài tập.

Vận dụng và giới hạn kết luận

Mô hình hai bố mẹ Aa, chỉ một locus NST thường, lặn hoàn toàn, không chọn lọc: mỗi con có 1/4 aa độc lập giữa lần thụ tinh. Thông tin này chỉ giáo dục, tư vấn thực cần người được đào tạo, bảo mật, đồng thuận và không kì thị.

Khái niệm chính

Phả hệ
sơ đồ quan hệ gia đình kèm kiểu hình/kiểu gene được xác định
Tư vấn di truyền
hoạt động chuyên môn cung cấp thông tin hỗ trợ quyết định tự nguyện
Bảo mật
chỉ sử dụng thông tin di truyền đúng phạm vi được đồng ý

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Trong mô hình Aa × Aa, một con đã aa. Xác suất con kế aa? Giả định các lần độc lập.

    Xem lời giải

    Vẫn 1/4; kiểu gene bố mẹ không đổi và kết quả trước không làm hai giao tử lần sau thay xác suất. Không coi đây là tư vấn cá nhân.

Ghi nhớ

Phả hệ: sơ đồ quan hệ gia đình kèm kiểu hình/kiểu gene được xác định.

Tư vấn di truyền: hoạt động chuyên môn cung cấp thông tin hỗ trợ quyết định tự nguyện.

Bảo mật: chỉ sử dụng thông tin di truyền đúng phạm vi được đồng ý.

Phả hệ và xét nghiệm có thể giúp đặt giả thuyết kiểu di truyền, nhưng kiểu hình giống nhau có thể do nhiều nguyên nhân.

Dễ nhầm

  • Một phả hệ nhỏ luôn xác định chắc nguyên nhân gene và quyết định thay mọi gia đình.

Bài tập

Đã đúng 0/6 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Phả hệ được hiểu đúng như thế nào?

  2. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tư vấn di truyền được hiểu đúng như thế nào?

  3. Câu 3Mức 2Ghép nối

    Ghép thuật ngữ với nội dung phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 4Mức 2Đúng / Sai

    Một phả hệ nhỏ luôn xác định chắc nguyên nhân gene và quyết định thay mọi gia đình.

  5. Câu 5Mức 3Trắc nghiệm 1 đáp án

    Hai bố mẹ Aa, con có kiểu hình trội, trội hoàn toàn không chọn lọc. Xác suất con đó Aa?

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Trong mô hình Aa × Aa, một con đã aa. Xác suất con kế aa? Giả định các lần độc lập.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 4Tự luận

    Đề xuất cách dùng phả hệ giả định trong lớp mà không thu xét nghiệm gia đình thật.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 2Trả lời ngắn

    Mô hình Aa × Aa, xác suất một con không aa tính%?