Công nghệ 10 — Thiết kế và công nghệ; Công nghệ trồng trọt
Công nghệLớp 10Phần 1. Công nghiệp — Thiết kế và công nghệ · Chương I. Đại cương về công nghệ

Bài 6. Cách mạng công nghiệp

Mục tiêu bài học

  • Phân biệt được Cơ giới hóa, Tự động hóa, Chuyển đổi số.
  • Giải quyết nhiệm vụ bài 6. cách mạng công nghiệp với dữ kiện và giới hạn an toàn rõ ràng.

Bài giảng

Bản chất và điều kiện áp dụng

Các cuộc cách mạng công nghiệp thường được khái quát: lần 1 cơ giới hóa với động lực hơi nước; lần 2 điện và sản xuất quy mô lớn; lần 3 điện tử, máy tính, tự động hóa; lần 4 kết nối số, dữ liệu, AI/IoT và tích hợp hệ vật lí–số. Đây là mô hình lịch sử với quá trình chuyển tiếp, không mọi nơi đổi đồng loạt vào một ngày. Công nghệ mới đổi nhiệm vụ lao động, đòi hỏi học lại, đồng thời đặt vấn đề dữ liệu và bất bình đẳng tiếp cận.

Quy trình, kiểm soát và sản phẩm mẫu

Mẫu dây chuyền đóng gói: cơ cấu cơ khí thay sức tay; động cơ điện cấp lực; bộ điều khiển lập trình chạy chu kì; cảm biến kết nối dữ liệu hỗ trợ dự báo bảo trì. Một xưởng có thể dùng đồng thời nhiều lớp công nghệ. Nếu chu kì giảm từ 60 xuống 45 giây/sản phẩm, thời gian giảm 25%; không từ đó kết luận lao động cần giảm 25% vì còn tải, lỗi và tổ chức. Sản phẩm học tập là bảng cơ chế–lợi ích–rủi ro có ví dụ gốc.

Khái niệm chính

Cơ giới hóa
Dùng máy thay một phần sức người trong thao tác
Tự động hóa
Điều khiển quá trình thực hiện nhiệm vụ theo chương trình
Chuyển đổi số
Thay đổi hoạt động dựa dữ liệu và công nghệ số theo mục tiêu

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Chu kì giả định giảm 60 xuống 45 giây, số giây giảm chiếm bao nhiêu phần trăm mốc cũ?

    Xem lời giải

    (60−45)/60 ×100=25%; sản lượng/giờ có thể tăng khác tỉ lệ.

  2. Ví dụ 2

    Giải thích một xưởng vừa có máy cơ vừa có dữ liệu IoT không phải mâu thuẫn lịch sử.

    Xem lời giải

    Các lớp công nghệ có thể cùng tồn tại; xưởng tích hợp cảm biến vào máy cũ để theo dõi, không cần thay toàn bộ vào cùng ngày. Cần kiểm tương thích/an toàn/quyền dữ liệu.

Ghi nhớ

Cơ giới hóa: Dùng máy thay một phần sức người trong thao tác; Tự động hóa: Điều khiển quá trình thực hiện nhiệm vụ theo chương trình; Chuyển đổi số: Thay đổi hoạt động dựa dữ liệu và công nghệ số theo mục tiêu.

Dễ nhầm

  • Công nghiệp 4.0 chỉ là mua một máy tính, mọi quy trình khác giữ nguyên là đủ. Cần dữ liệu, kết nối, quy trình và năng lực sử dụng; thiết bị đơn lẻ chưa thể hiện toàn bộ chuyển đổi.

Bài tập

Đã đúng 0/6 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong bài 6. cách mạng công nghiệp, mô tả nào đúng về Cơ giới hóa?

  2. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Ghép đúng thuật ngữ với ý nghĩa trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai

    Công nghiệp 4.0 chỉ là mua một máy tính, mọi quy trình khác giữ nguyên là đủ.

  4. Câu 4Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn thuật ngữ phù hợp: Điều khiển quá trình thực hiện nhiệm vụ theo chương trình được gọi là .

  5. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Sắp xếp các bước của quy trình sau theo đúng quan hệ trước–sau đã quy định (không phải mọi công việc trong bài).

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Mô tả quy trình trước thay đổi
    2. 2So dữ liệu theo cùng điều kiện
    3. 3Xác định công nghệ làm đổi cơ chế
    4. 4Đánh giá lợi ích và yêu cầu lao động mới
  6. Câu 6Mức 3Trả lời ngắn

    Chu kì giả định giảm 60 xuống 45 giây, số giây giảm chiếm bao nhiêu phần trăm mốc cũ?

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Giải thích một xưởng vừa có máy cơ vừa có dữ liệu IoT không phải mâu thuẫn lịch sử.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 3Tự luận

    Từ chu kì 60→45 giây, tính sản lượng tối đa theo mô hình một giờ không nghỉ và nêu giới hạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay