Bài 44. Nhiễm sắc thể giới tính và cơ chế xác định giới tính · Khoa học tự nhiên 9

Mục tiêu bài học

Phân biệt nst giới tính, hệ xx/xy ở người, xác suất.
Giải quyết tình huống: Trứng X kết hợp tinh trùng X hoặc Y theo mô hình tạo tổ hợp nào?

Bài giảng

Kiến thức và mối liên hệ

NST giới tính. mang các gene liên quan xác định giới tính và các gene khác, kiểu hệ khác nhau giữa loài.

Hệ XX/XY ở người. trong mô hình thông thường, trứng mang X, tinh trùng có thể mang X hoặc Y.

Xác suất. mô hình cho gần1:1 về tổ hợp XX/XY, nên mẫu nhỏ có thể lệch.

Phân biệt: Tỉ lệ1:1 là xác suất, không ấn định kết quả của từng gia đình; hai sự kiện có thể cùng loại.

Phân tích tình huống

Trứng X kết hợp tinh trùng X hoặc Y theo mô hình tạo tổ hợp nào?

Cách giải: X+X→XX, X+Y→XY. Với hai kiểu tinh trùng cơ hội tương đương cho xác suất từng loại1/2, không bảo đảm mỗi tổ hợp XX/XY đúng một nửa ở mẫu nhỏ.

Vì sao đổ lỗi cho người mẹ về giới tính của con là sai về khoa học và ứng xử?

Vận dụng: Trứng thông thường mang X, tinh trùng cung cấp X hoặc Y ngẫu nhiên; không bên nào có quyền quy lỗi và giá trị con người không phụ thuộc giới tính. Không dùng bài học để lựa chọn giới.

Khái niệm chính

NST giới tính: mang các gene liên quan xác định giới tính và các gene khác, kiểu hệ khác nhau giữa loài
Hệ XX/XY ở người: trong mô hình thông thường, trứng mang X, tinh trùng có thể mang X hoặc Y
Xác suất: mô hình cho gần1:1 về tổ hợp XX/XY, nên mẫu nhỏ có thể lệch

Ví dụ

Ví dụ 1
Trứng X kết hợp tinh trùng X hoặc Y theo mô hình tạo tổ hợp nào?
Xem lời giảiẨn lời giải
X+X→XX, X+Y→XY. Với hai kiểu tinh trùng cơ hội tương đương cho xác suất từng loại1/2, không bảo đảm mỗi tổ hợp XX/XY đúng một nửa ở mẫu nhỏ.

Ghi nhớ

NST giới tính: mang các gene liên quan xác định giới tính và các gene khác, kiểu hệ khác nhau giữa loài. Hệ XX/XY ở người: trong mô hình thông thường, trứng mang X, tinh trùng có thể mang X hoặc Y. Xác suất: mô hình cho gần1:1 về tổ hợp XX/XY, nên mẫu nhỏ có thể lệch.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án
Trong bài này, nst giới tính có đặc điểm nào?
Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án
Trong bài này, hệ xx/xy ở người có đặc điểm nào?
Câu 3Mức 1Ghép nối
Ghép khái niệm với đặc điểm tương ứng.
Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.
Câu 4Mức 2Đúng / Sai
Mỗi gia đình sinh hai con chắc chắn có một tổ hợpXX và một XY.
Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống
Chọn thuật ngữ phù hợp: “mô hình cho gần1:1 về tổ hợp XX/XY, nên mẫu nhỏ có thể lệch” mô tả .
Câu 6Mức 3Tự luận
Trứng X kết hợp tinh trùng X hoặc Y theo mô hình tạo tổ hợp nào?
0 từ
0/10 ảnh
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Vẽ bài làm
Ảnh bài làm
Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay
Câu 7Mức 3Tự luận
Vì sao đổ lỗi cho người mẹ về giới tính của con là sai về khoa học và ứng xử?
0 từ
0/10 ảnh
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Vẽ bài làm
Ảnh bài làm
Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay
Câu 8Mức 4Tự luận
Một bạn khẳng định: “Mỗi gia đình sinh hai con chắc chắn có một tổ hợpXX và một XY.” Hãy bác bỏ bằng một lí do khoa học, chỉ ra một hệ quả của cách hiểu sai và viết lại kết luận đúng.
0 từ
0/10 ảnh
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Vẽ bài làm
Ảnh bài làm
Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay