Khoa học tự nhiên 9
Khoa học tự nhiênLớp 9Phần 10. Chương IX. Lipid. Carbohydrate. Protein. Polymer

Bài 28. Lipid

Mục tiêu bài học

  • Phân biệt lipid, chất béo, xà phòng hóa.
  • Giải quyết tình huống: Vì sao dầu ăn và mỡ đều thuộc nguồn chất béo dù trạng thái ở nhiệt độ phòng khác?

Bài giảng

Kiến thức và mối liên hệ

Lipid. nhóm chất gồm chất béo, có vai trò dự trữ năng lượng và cấu trúc.

Chất béo. chủ yếu là ester của glycerol với các acid béo.

Xà phòng hóa. thủy phân chất béo trong môi trường kiềm tạo glycerol và muối acid béo.

Phân biệt: Nhiều chất béo chứa oxygen ở nhóm ester nhưng phần hydrocarbon lớn làm kị nước; tính tan không chỉ do có nguyên tố oxygen.

Phân tích tình huống

Vì sao dầu ăn và mỡ đều thuộc nguồn chất béo dù trạng thái ở nhiệt độ phòng khác?

Cách giải: Chúng đều giàu triglyceride; thành phần acid béo khác ảnh hưởng nhiệt độ nóng chảy. Không dùng rắn/lỏng một mình để loại khỏi nhóm.

Có nên tự đun dầu với kiềm đặc để làm xà phòng trong bếp không?

Vận dụng: Không; kiềm ăn mòn và dầu nóng gây bỏng, phản ứng cần thiết bị/quy trình chuyên môn. Học sinh phân tích sơ đồ sản phẩm hoặc quan sát giáo viên theo điều kiện an toàn.

Khái niệm chính

Lipid
nhóm chất gồm chất béo, có vai trò dự trữ năng lượng và cấu trúc
Chất béo
chủ yếu là ester của glycerol với các acid béo
Xà phòng hóa
thủy phân chất béo trong môi trường kiềm tạo glycerol và muối acid béo

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Vì sao dầu ăn và mỡ đều thuộc nguồn chất béo dù trạng thái ở nhiệt độ phòng khác?

    Xem lời giải

    Chúng đều giàu triglyceride; thành phần acid béo khác ảnh hưởng nhiệt độ nóng chảy. Không dùng rắn/lỏng một mình để loại khỏi nhóm.

Ghi nhớ

Lipid: nhóm chất gồm chất béo, có vai trò dự trữ năng lượng và cấu trúc. Chất béo: chủ yếu là ester của glycerol với các acid béo. Xà phòng hóa: thủy phân chất béo trong môi trường kiềm tạo glycerol và muối acid béo.

Dễ nhầm

  • Chất béo không tan trong nước nghĩa là không chứa oxygen trong phân tử.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong bài này, lipid có đặc điểm nào?

  2. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong bài này, chất béo có đặc điểm nào?

  3. Câu 3Mức 1Ghép nối

    Ghép khái niệm với đặc điểm tương ứng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 4Mức 2Đúng / Sai

    Chất béo không tan trong nước nghĩa là không chứa oxygen trong phân tử.

  5. Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn thuật ngữ phù hợp: “thủy phân chất béo trong môi trường kiềm tạo glycerol và muối acid béo” mô tả .

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Vì sao dầu ăn và mỡ đều thuộc nguồn chất béo dù trạng thái ở nhiệt độ phòng khác?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Có nên tự đun dầu với kiềm đặc để làm xà phòng trong bếp không?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Một bạn khẳng định: “Chất béo không tan trong nước nghĩa là không chứa oxygen trong phân tử.” Hãy bác bỏ bằng một lí do khoa học, chỉ ra một hệ quả của cách hiểu sai và viết lại kết luận đúng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay