Hồ sơ học tập nguyên gốc — Thực hành: Viết báo cáo về một mô hình sản xuất nông nghiệp có hiệu quả
Chọn mô hình và kiểm tra nguồn
Các phương án trong sách hiện hành: trồng trọt hữu cơ, chăn nuôi tuần hoàn, nông nghiệp thông minh, nuôi thuỷ sản công nghệ cao. Chọn một phương án, nêu sản phẩm, công nghệ, hiệu quả và điều kiện áp dụng; tìm nguồn cơ quan chuyên môn, báo cáo cơ sở có thời gian và phạm vi. Không tự gắn nhãn hữu cơ hoặc hiệu quả cao chỉ từ lời quảng cáo. Số doanh thu khác lợi nhuận; cần tính chi phí và tác động môi trường.
Báo cáo mẫu hoàn chỉnh: mô hình tưới có cảm biến
Đây là mô hình thiết kế minh hoạ, không phải cơ sở đã khảo sát. Đối tượng là rau trong nhà trồng, cảm biến độ ẩm hỗ trợ quyết định tưới, người phụ trách kiểm tra thiết bị và nhu cầu cây. Sản phẩm là rau, dữ liệu phục vụ quản lí nước. Lợi ích dự kiến: phát hiện thiếu hoặc thừa ẩm sớm, lưu dấu lượng tưới. Điều kiện gồm nguồn điện, nước phù hợp, vốn, kĩ năng, bảo trì; rủi ro là cảm biến sai và lệ thuộc thiết bị. Chưa có đo trước - sau nên không nêu phần trăm tiết kiệm hay khẳng định có lãi.
Kế hoạch đánh giá
Bảng ghi theo ngày gồm độ ẩm, lượng nước tưới, diện tích, giai đoạn cây và lượng thu hoạch; so sánh cùng mùa vụ, giống và điều kiện. Hiệu quả cần xét nước trên đơn vị sản phẩm, chi phí thiết bị, lao động, chất lượng và chất thải. Phần kết luận mẫu: mô hình có tiềm năng quản lí tốt hơn, nhưng cần thử nghiệm có đối chứng, phân tích chi phí và an toàn trước khi mở rộng. Học sinh chỉ phân tích hồ sơ, không tự lắp điện, điều khiển bơm hoặc dùng hoá chất.
Báo cáo hoàn chỉnh từ mô hình đã có nghiên cứu
Trường hợp có nghiên cứu thực: mô hình hợp tác xã rau, hoa ứng dụng nhà màng, tưới tự động tại Lâm Đồng. Nghiên cứu của Nguyễn Thị Phương và Nguyễn Thị Thu Phương, công bố 2023 trong Tạp chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam 21(8), trang 1060–1070, dùng dữ liệu khảo sát 2020 tại 25 hợp tác xã ứng dụng và 5 hợp tác xã chưa ứng dụng, cùng nguồn liên quan. Công nghệ gồm nhà màng, nhà lưới, tưới tự động; cảm biến còn ít, trong đó nguồn nêu An Phú và Lạc Lâm. Nhóm khảo sát ghi nhận mức giảm bình quân 40,9% nước tưới,38,9% chi phí lao động,37,3% chi phí thuốc bảo vệ thực vật và tăng 29,2% năng suất so sánh theo nghiên cứu. Đây là kết quả nhóm, không phải mọi chỉ tiêu của riêng An Phú hoặc lời hứa cho mọi hộ. Nhận xét: tổ chức sản xuất và công nghệ có khả năng nâng hiệu quả tài nguyên, lao động; mở rộng cần đủ vốn, kĩ năng, bảo trì, thị trường và kiểm môi trường. Mẫu so sánh không phải thí nghiệm ngẫu nhiên nên chưa tách mọi nguyên nhân; kết quả 2020 không phải hiện trạng tỉnh Lâm Đồng mở rộng 2025. Kết luận báo cáo: có bằng chứng về lợi ích của mô hình trong mẫu, nhưng phải đánh giá từng nơi, tính đủ chi phí, không đồng nhất doanh thu với lãi ròng. Không hướng dẫn học sinh thao tác thiết bị, hoá chất hoặc tự vào cơ sở sản xuất.