Lịch sử và Địa lí 9
Lịch sử và Địa líLớp 9Phần 9. Địa lí – Chương 2. Địa lí các ngành kinh tế

Công nghiệp

Mục tiêu bài học

  • Trình bày và phân tích: Nhân tố và cơ cấu; Các ngành chủ yếu và phân bố.
  • Vận dụng kiến thức, đối chiếu nguồn, nêu giới hạn và giải pháp phù hợp.

Bài giảng

Nhân tố và cơ cấu

Khoáng sản, nước, sinh vật và nguồn năng lượng tạo cơ sở nguyên liệu, nhưng lao động, vốn, công nghệ, thị trường, hạ tầng và chính sách quyết định khả năng khai thác hiệu quả. Công nghiệp chuyển theo hướng chế biến, chế tạo và ứng dụng công nghệ. Hoạt động tập trung mạnh ở Đồng bằng sông Hồng, Đông Nam Bộ, đồng thời có các cụm chuyên môn theo thế mạnh. Một mỏ khoáng sản không tự tạo nhà máy nếu thiếu vận tải, vốn, điện và thị trường.

Các ngành chủ yếu và phân bố

Khai khoáng: than ở Quảng Ninh, dầu khí thềm lục địa phía nam, bô-xít ở cao nguyên Nam Trung Bộ. Điện gồm thuỷ điện miền núi, nhiệt điện gần nhiên liệu hoặc thị trường, điện gió và mặt trời tại nơi thuận lợi. Chế biến thực phẩm gắn nguyên liệu và dân cư; điện tử nổi bật Hà Nội, Bắc Ninh, Thái Nguyên, Thành phố Hồ Chí Minh; dệt may, giày dép sử dụng lao động và thị trường rộng. Sau sắp xếp 2025, thuỷ điện Hoà Bình thuộc tỉnh Phú Thọ, Phú Mỹ thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, Tân Rai - Nhân Cơ thuộc Lâm Đồng; không dùng tên tỉnh cũ như hiện hành.

Tổ chức lãnh thổ và công nghiệp xanh

Khu công nghiệp tập trung nhiều doanh nghiệp với hạ tầng chung; khu công nghệ cao chú trọng nghiên cứu, ứng dụng và sản phẩm công nghệ. Công nghiệp xanh nâng hiệu suất tài nguyên, năng lượng, hạn chế chất thải, tuần hoàn khi phù hợp; không phải chỉ sơn nhà xưởng xanh. Cần đánh giá vòng đời, xử lí an toàn, tiêu chuẩn và chi phí. Không tự xử lí chất thải, tham quan khu vực máy móc khi chưa có phép và biện pháp bảo hộ.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Phân tích vai trò công nghệ đối với công nghiệp xanh, nêu điều kiện để tránh quảng cáo sai.

    Xem lời giải

    Công nghệ có thể giảm tiêu hao điện, nước, nguyên liệu, xử lí chất thải và tái dùng phụ phẩm an toàn. Nhưng nhãn hiện đại không tự chứng minh xanh: phải đo đầu vào, phát thải, chất lượng và tác động qua vòng đời, kể cả chi phí vận hành. Một thiết bị mới dùng nhiều điện hơn hoặc chuyển ô nhiễm sang nơi khác chưa đạt mục tiêu. Cần tiêu chuẩn, giám sát độc lập và công khai chỉ tiêu; kết luận dựa số liệu thực, không dựa màu sắc nhà xưởng.

Ghi nhớ

Khai khoáng: Khai thác nguyên liệu khoáng; Chế biến, chế tạo: Tạo sản phẩm từ nguyên liệu và linh kiện; Công nghiệp xanh: Tăng hiệu suất tài nguyên và giảm tác động môi trường.

Dễ nhầm

  • Không suy kết luận vượt phạm vi chứng cứ; phân biệt số liệu thực, dữ liệu làm tròn và tình huống minh hoạ.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Hồ sơ học tập nguyên gốc — Công nghiệp

    Nhân tố và cơ cấu

    Khoáng sản, nước, sinh vật và nguồn năng lượng tạo cơ sở nguyên liệu, nhưng lao động, vốn, công nghệ, thị trường, hạ tầng và chính sách quyết định khả năng khai thác hiệu quả. Công nghiệp chuyển theo hướng chế biến, chế tạo và ứng dụng công nghệ. Hoạt động tập trung mạnh ở Đồng bằng sông Hồng, Đông Nam Bộ, đồng thời có các cụm chuyên môn theo thế mạnh. Một mỏ khoáng sản không tự tạo nhà máy nếu thiếu vận tải, vốn, điện và thị trường.

    Các ngành chủ yếu và phân bố

    Khai khoáng: than ở Quảng Ninh, dầu khí thềm lục địa phía nam, bô-xít ở cao nguyên Nam Trung Bộ. Điện gồm thuỷ điện miền núi, nhiệt điện gần nhiên liệu hoặc thị trường, điện gió và mặt trời tại nơi thuận lợi. Chế biến thực phẩm gắn nguyên liệu và dân cư; điện tử nổi bật Hà Nội, Bắc Ninh, Thái Nguyên, Thành phố Hồ Chí Minh; dệt may, giày dép sử dụng lao động và thị trường rộng. Sau sắp xếp 2025, thuỷ điện Hoà Bình thuộc tỉnh Phú Thọ, Phú Mỹ thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, Tân Rai - Nhân Cơ thuộc Lâm Đồng; không dùng tên tỉnh cũ như hiện hành.

    Tổ chức lãnh thổ và công nghiệp xanh

    Khu công nghiệp tập trung nhiều doanh nghiệp với hạ tầng chung; khu công nghệ cao chú trọng nghiên cứu, ứng dụng và sản phẩm công nghệ. Công nghiệp xanh nâng hiệu suất tài nguyên, năng lượng, hạn chế chất thải, tuần hoàn khi phù hợp; không phải chỉ sơn nhà xưởng xanh. Cần đánh giá vòng đời, xử lí an toàn, tiêu chuẩn và chi phí. Không tự xử lí chất thải, tham quan khu vực máy móc khi chưa có phép và biện pháp bảo hộ.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Vì sao nhà máy thực phẩm thường gắn vùng nguyên liệu và thị trường?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Ghép mốc/khái niệm với nội dung đúng trong hồ sơ.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Dựa trên hồ sơ, đánh giá từng nhận định độc lập về sự kiện và cách suy luận.

    ÝĐúngSai
    a)Công nghiệp xanh chỉ cần đổi màu sơn nhà xưởng.
    b)Có mỏ chưa đủ xây nhà máy hiệu quả.
    c)Nhà máy thực phẩm cần nguyên liệu, bảo quản và đầu ra.
    d)Nhãn công nghệ mới tự chứng minh không phát thải.
  5. Câu 4Mức 2Nhiều đáp án

    Chọn đúng hai chỉ tiêu trực tiếp kiểm nhận định nhà máy sử dụng tài nguyên, môi trường tốt hơn.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Phân tích vai trò công nghệ đối với công nghiệp xanh, nêu điều kiện để tránh quảng cáo sai.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Từ hồ sơ, trình bày và giải thích nội dung “Các ngành chủ yếu và phân bố” bằng một đoạn 100–180 chữ, nêu một giới hạn khi sử dụng thông tin.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 2Tự luận

    Lập bảng ba hàng theo các mục Khai khoáng, Chế biến, chế tạo, Công nghiệp xanh; mỗi hàng ghi nội dung đúng và ý nghĩa trong bài.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Viết một kết luận có điều kiện cho vấn đề “Phân tích vai trò công nghệ đối với công nghiệp xanh, nêu điều kiện để tránh quảng cáo sai.”, sau đó đề xuất nguồn hoặc cách kiểm tra tiếp. Không nhận đã khảo sát nếu chưa thực hiện.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay