Kiến thức và mối liên hệ
Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất 1897–1914 tăng cường kiểm soát, chiếm đất, khai mỏ, thuế và hạ tầng phục vụ khai thác. Kinh tế có ngành, công trình mới nhưng lệ thuộc; không dùng một cầu hay nhà máy để kết luận mục tiêu là phát triển bình đẳng. Xã hội phân hóa, nông dân vẫn đông và khó khăn, công nhân tăng, các tầng lớp thành thị có điều kiện tiếp nhận tư tưởng mới. Tác động của dân chủ tư sản, cải cách và cách mạng ở châu Á thúc đẩy các nhà yêu nước tìm phương thức khác trước. Phan Bội Châu lập Hội Duy tân 1904, tổ chức Đông du 1905–1909, tìm hỗ trợ Nhật để chống Pháp; năm 1912 thành lập Việt Nam Quang phục hội theo định hướng cộng hòa. Không coi Nhật duy tân là bảo đảm họ sẽ ủng hộ vô điều kiện một phong trào chống thực dân.