Lịch sử và Địa lí 8
Lịch sử và Địa líLớp 8Phần 5. Lịch sử · Chương 5: Sự phát triển của khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật trong các thế kỉ XVIII–XIX

Bài 13. Sự phát triển của khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật trong các thế kỉ XVIII – XIX

Mục tiêu bài học

  • Hiểu và giải thích được nội dung trọng tâm của “Sự phát triển của khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật trong các thế kỉ XVIII – XIX”.
  • Đọc dữ kiện, phân biệt kết quả với suy luận và trình bày giải pháp hoặc nhận xét có điều kiện, đúng nguồn.

Bài giảng

Kiến thức và mối liên hệ

Thế kỉ XVIII–XIX, hoạt động nghiên cứu, thí nghiệm và trao đổi tri thức phát triển, giúp con người giải thích tự nhiên bằng bằng chứng và quy luật. Cần ghi đúng niên đại của nền tảng được kế thừa: Niu-tơn công bố Principia năm 1687, thuộc thế kỉ XVII, còn ảnh hưởng kéo dài sang những thế kỉ sau. Lô-mô-nô-xốp có đóng góp trong nghiên cứu vật lí, hóa học thế kỉ XVIII; Đác-uyn công bố Nguồn gốc các loài năm 1859, trình bày tiến hóa bằng chọn lọc tự nhiên. Không đồng nhất bảo toàn khối lượng với bảo toàn năng lượng hoặc gán mọi định luật cho một người. Trong khoa học xã hội, triết học, kinh tế chính trị, tư tưởng xã hội chủ nghĩa có những chuyển biến, gắn Hê-ghen, Phoi-ơ-bách, A. Xmít, D. Ri-các-đô, các nhà xã hội chủ nghĩa không tưởng rồi Mác và Ăng-ghen.

Giải thích, phương pháp và giới hạn

Kĩ thuật mới trong luyện kim, máy công cụ, động lực, điện và giao thông làm thay đổi sản xuất và đời sống. Tàu hơi nước của Phơn-tơn gắn mốc 1807 là ví dụ về ứng dụng vận tải, không phải bằng chứng mọi loại thuyền trước đó biến mất. Nông nghiệp có thêm máy móc và phương pháp canh tác. Văn học, nghệ thuật phản ánh hiện thực, phẩm giá và khát vọng tự do: Vích-to Huy-gô viết Những người khốn khổ, Ban-dắc có Tấn trò đời, Tôn-xtôi có Chiến tranh và hòa bình; âm nhạc gắn Mô-da, Bét-thô-ven, Sô-panh; hội họa có Đơ-la-croa, Van Gốc, Lê-vi-tan. Những người khốn khổ xuất bản 1862, nguyên tác Huy-gô, được giới thiệu ở đây bằng tóm tắt tự viết về bất công và lòng nhân ái, không trích một bản dịch. Tác động văn hóa không chỉ đo bằng số máy hay sản lượng: nó còn mở rộng cảm nhận, phê phán bất công và khơi gợi trách nhiệm.

Khái niệm chính

1687
Niu-tơn công bố Principia, nền tảng có ảnh hưởng về sau
1859
Đác-uyn công bố Nguồn gốc các loài
1862
Huy-gô xuất bản Những người khốn khổ
Kĩ thuật ứng dụng
Dùng tri thức để tạo, cải tiến công cụ và phương tiện

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Bảng học tập tự viết đặt 1687 ở thế kỉ XVIII vì Niu-tơn sống đến 1727, rồi gọi mọi tác phẩm phản ánh nghèo khổ là báo cáo thống kê lịch sử có số liệu chính xác.

    Chỉnh cách xác định thế kỉ và cách sử dụng tác phẩm văn học làm bằng chứng.

    Xem lời giải

    1687 thuộc thế kỉ XVII; năm mất 1727 không thay đổi thế kỉ công bố tác phẩm. Một nền tảng khoa học có thể tiếp tục ảnh hưởng sang XVIII–XIX, cần phân biệt thời điểm hình thành với thời gian tác động. Văn học cho thấy cách nhìn, trải nghiệm và tưởng tượng nghệ thuật; muốn khẳng định số người nghèo hay thu nhập phải có nguồn thống kê phù hợp, không lấy tiểu thuyết thay số liệu.

Ghi nhớ

1687: Niu-tơn công bố Principia, nền tảng có ảnh hưởng về sau; 1859: Đác-uyn công bố Nguồn gốc các loài; 1862: Huy-gô xuất bản Những người khốn khổ; Kĩ thuật ứng dụng: Dùng tri thức để tạo, cải tiến công cụ và phương tiện.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Ghép mỗi đối tượng với mô tả phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  2. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Mô tả nào phù hợp với “1687”?

  3. Câu 3Mức 2Nhiều đáp án

    Chọn đúng hai cặp liên hệ phù hợp.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  4. Câu 4Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Kiểm tra từng liên hệ; không hiểu mũi tên là quan hệ nguyên nhân.

    ÝĐúngSai
    a)1687: Niu-tơn công bố Principia, nền tảng có ảnh hưởng về sau.
    b)1859: Huy-gô xuất bản Những người khốn khổ.
    c)1862: Đác-uyn công bố Nguồn gốc các loài.
    d)Kĩ thuật ứng dụng: Dùng tri thức để tạo, cải tiến công cụ và phương tiện.
  5. Đọc ngữ liệu

    Bảng học tập tự viết đặt 1687 ở thế kỉ XVIII vì Niu-tơn sống đến 1727, rồi gọi mọi tác phẩm phản ánh nghèo khổ là báo cáo thống kê lịch sử có số liệu chính xác.

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Chỉnh cách xác định thế kỉ và cách sử dụng tác phẩm văn học làm bằng chứng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 4Tự luận

    Vì sao phải phân biệt thành tựu khoa học với thành tựu kĩ thuật?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Nhận định nào đúng về Niu-tơn trong dòng thời gian?

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Viết ba nhãn phân loại có ví dụ đã điền cho một triển lãm tri thức.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay