Lịch sử và Địa lí 8
Lịch sử và Địa líLớp 8Phần 4. Lịch sử · Chương 4: Châu Âu và nước Mỹ từ cuối thế kỉ XVIII đến đầu thế kỉ XX

Bài 12. Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 – 1918) và Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917

Mục tiêu bài học

  • Hiểu và giải thích được nội dung trọng tâm của “Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 – 1918) và Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917”.
  • Đọc dữ kiện, phân biệt kết quả với suy luận và trình bày giải pháp hoặc nhận xét có điều kiện, đúng nguồn.

Bài giảng

Kiến thức và mối liên hệ

Đầu thế kỉ XX, sự phát triển không đều và cạnh tranh thuộc địa, thị trường giữa các đế quốc, cùng việc hình thành khối quân sự, chạy đua vũ trang làm châu Âu căng thẳng. Vụ ám sát thái tử Áo–Hung tại Xa-ra-giê-vô tháng 6/1914 là duyên cớ trực tiếp, không thay thế toàn bộ nguyên nhân sâu xa. Chiến tranh bùng nổ tháng 7/1914, lan rộng với các mặt trận lớn, chiến tranh chiến hào và vũ khí có sức hủy diệt cao. Năm 1917, Mỹ tham chiến; Nga diễn ra cách mạng. Chiến tranh kết thúc 1918, gây tổn thất rất lớn về người, kinh tế và biến đổi bản đồ chính trị. Đối với các nước đế quốc tham chiến, đây là chiến tranh tranh giành quyền lợi, không tự trở thành chính nghĩa chỉ vì có tuyên truyền yêu nước.

Giải thích, phương pháp và giới hạn

Ở Nga, chế độ Nga hoàng, khó khăn kinh tế–xã hội và gánh nặng chiến tranh làm khủng hoảng sâu sắc. Cách mạng tháng Hai 1917 lật đổ Nga hoàng nhưng xuất hiện tình trạng hai chính quyền: Chính phủ lâm thời và các Xô viết. Vấn đề chiến tranh, ruộng đất và quyền lực chưa được giải quyết. Dưới sự lãnh đạo của Lê-nin và Đảng Bôn-sê-vích, khởi nghĩa tháng Mười 1917 ở Pê-tơ-rô-grát lật đổ Chính phủ lâm thời, chính quyền Xô viết được thành lập; các sắc lệnh về hòa bình và ruộng đất đáp ứng yêu cầu cấp bách. Tên tháng Mười theo lịch cũ Nga, ngày 7/11 theo lịch hiện hành; không coi là hai cuộc cách mạng khác. Nhà nước Xô viết ra đời 1917, còn Liên bang Xô viết thành lập 1922, không nhập hai mốc.

Khái niệm chính

1914
Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ
Tháng Hai 1917
Cách mạng lật đổ chế độ Nga hoàng
Tháng Mười 1917
Lật đổ Chính phủ lâm thời, lập chính quyền Xô viết
1918
Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Bản tin học tập tự viết: tin A dùng ngày 25/10/1917 theo lịch cũ Nga; tin B dùng ngày 7/11/1917 theo lịch hiện hành để nói thắng lợi khởi nghĩa ở Pê-tơ-rô-grát. Một bạn cho là hai sự kiện, bạn khác nói Nga hoàng chỉ bị lật đổ tháng Mười.

    Giải thích hai lỗi đọc thời gian và trình tự cách mạng.

    Xem lời giải

    Hai cách ghi 25/10 và 7/11 thuộc hai hệ lịch cho cùng mốc thắng lợi, không phải hai lần khởi nghĩa riêng. Chế độ Nga hoàng bị lật đổ trong Cách mạng tháng Hai; tháng Mười lật đổ Chính phủ lâm thời. Cần ghi cả sự kiện và hệ lịch khi đối chiếu; không dùng 1917 làm mốc thành lập Liên bang Xô viết vốn diễn ra 1922.

Ghi nhớ

1914: Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ; Tháng Hai 1917: Cách mạng lật đổ chế độ Nga hoàng; Tháng Mười 1917: Lật đổ Chính phủ lâm thời, lập chính quyền Xô viết; 1918: Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Ghép mỗi đối tượng với mô tả phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  2. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Mô tả nào phù hợp với “1914”?

  3. Câu 3Mức 2Nhiều đáp án

    Chọn đúng hai cặp liên hệ phù hợp.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  4. Câu 4Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Kiểm tra từng liên hệ; không hiểu mũi tên là quan hệ nguyên nhân.

    ÝĐúngSai
    a)1914: Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ.
    b)Tháng Hai 1917: Lật đổ Chính phủ lâm thời, lập chính quyền Xô viết.
    c)Tháng Mười 1917: Cách mạng lật đổ chế độ Nga hoàng.
    d)1918: Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc.
  5. Đọc ngữ liệu

    Bản tin học tập tự viết: tin A dùng ngày 25/10/1917 theo lịch cũ Nga; tin B dùng ngày 7/11/1917 theo lịch hiện hành để nói thắng lợi khởi nghĩa ở Pê-tơ-rô-grát. Một bạn cho là hai sự kiện, bạn khác nói Nga hoàng chỉ bị lật đổ tháng Mười.

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Giải thích hai lỗi đọc thời gian và trình tự cách mạng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 4Tự luận

    Phân biệt nguyên nhân sâu xa của chiến tranh với duyên cớ trực tiếp có ích gì?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Vấn đề nào giúp giải thích vì sao sau tháng Hai Nga vẫn tiếp tục cách mạng?

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Viết chú giải bốn mốc cho tường thời gian chiến tranh–cách mạng, có quy tắc ghi lịch.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay