Năm 40, Hai Bà Trưng khởi nghĩa, giành quyền làm chủ trong một thời gian. Năm 248 có khởi nghĩa Bà Triệu; năm 542 Lý Bí khởi nghĩa, sau đó lập nước Vạn Xuân năm 544. Các cuộc đấu tranh nổ ra từ sự áp bức và ý chí khôi phục quyền tự chủ, không phải một cuộc khởi nghĩa kéo dài liên tục qua mọi thế kỉ.
Mỗi cuộc đấu tranh cần được trình bày đủ bốn mặt, không chỉ ghép tên với năm. Bảng khái quát dưới đây phân biệt chính quyền đô hộ, việc giành quyền làm chủ trước mắt và kết quả cuối cùng. Những địa danh cổ mô tả không gian lịch sử, không phải hệ thống đơn vị hành chính hiện nay.
| Cuộc đấu tranh | Nguyên nhân | Nét chính và kết quả | Ý nghĩa |
|---|---|---|---|
| Hai Bà Trưng, năm 40 | Ách cai trị và bóc lột của nhà Hán, nguyện vọng tự chủ | Khởi từ Mê Linh, nghĩa quân tiến tới Cổ Loa, Luy Lâu; Trưng Trắc xưng vương, giành quyền làm chủ một thời gian. Sau đó quân Hán sang đàn áp, cuộc kháng cự cuối cùng thất bại. | Mở đầu những cuộc đấu tranh lớn giành tự chủ thời Bắc thuộc, thể hiện vai trò và ý chí của phụ nữ Việt. |
| Bà Triệu, năm 248 | Ách cai trị của nhà Ngô | Từ căn cứ núi Nưa, nghĩa quân đánh các thành ấp ở vùng Cửu Chân và lan rộng; nhà Ngô điều quân đàn áp, Bà Triệu hi sinh, khởi nghĩa thất bại. | Làm rung chuyển chính quyền đô hộ, khẳng định quyết tâm chống áp bức. |
| Lý Bí, năm 542; Vạn Xuân năm 544 | Sự áp bức và chính sách cai trị của nhà Lương | Nghĩa quân giành quyền làm chủ Giao Châu; Lý Bí xưng Lý Nam Đế, lập Vạn Xuân. Khi quân Lương trở lại, Triệu Quang Phục tiếp tục kháng chiến. Nhà nước Vạn Xuân tồn tại qua những biến động cho đến khi bị nhà Tuỳ xâm lược năm 602. | Thể hiện ý chí xây dựng một nhà nước tự chủ, không chỉ đánh đuổi quan lại đô hộ. |
| Mai Thúc Loan, 713–722 | Ách bóc lột của nhà Đường | Từ Hoan Châu, nghĩa quân lớn mạnh, tiến ra làm chủ Tống Bình; Mai Thúc Loan xưng đế, lập trung tâm ở Vạn An. Năm 722 quân Đường đàn áp, khởi nghĩa thất bại. | Tiếp nối đấu tranh tự chủ, thể hiện khả năng tập hợp lực lượng rộng. |
| Phùng Hưng, cuối thế kỉ VIII | Ách cai trị của nhà Đường | Từ Đường Lâm, nghĩa quân phát triển, chiếm Tống Bình và tổ chức cai trị. Sau Phùng Hưng, Phùng An tiếp nối; năm 791 nhà Đường trở lại đàn áp. | Duy trì quyết tâm tự chủ, góp phần chuẩn bị truyền thống đấu tranh cho những thắng lợi sau. |
Khi nhận xét, không đồng nhất việc cuối cùng bị đàn áp với hoàn toàn không có ý nghĩa. Ngược lại, ý nghĩa lâu dài cũng không cho phép sửa một thất bại thành thắng lợi cuối cùng. Riêng Lý Bí cần tách khởi nghĩa 542 với sự thành lập Vạn Xuân 544.
Ví dụ 1
Bốn thẻ bị xáo trộn: Vạn Xuân ra đời 544; Hai Bà Trưng 40; Bà Triệu 248; Lý Bí khởi nghĩa 542.
Sắp xếp và giải thích vì sao 542 và 544 không phải hai tên cho cùng một mốc.
40 → 248 → 542 → 544. Năm 542 là lúc Lý Bí khởi nghĩa; 544 là khi ông lên ngôi và lập Vạn Xuân. Khởi nghĩa và xây dựng nhà nước là những bước khác nhau.
Năm 40: Khởi nghĩa Hai Bà Trưng; Năm 248: Khởi nghĩa Bà Triệu; Năm 542: Lý Bí khởi nghĩa; Năm 544: Nước Vạn Xuân ra đời.
Đã đúng 0/5 câu
Ghép mỗi đối tượng với mô tả phù hợp.
Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.
Mô tả nào phù hợp với “Năm 40”?
Chọn đúng hai cặp liên hệ phù hợp.
Chọn tất cả đáp án đúng
Xác định đúng hoặc sai cho từng nhận định; mỗi ý xét riêng theo kiến thức của bài.
Đọc ngữ liệu
Bốn thẻ bị xáo trộn: Vạn Xuân ra đời 544; Hai Bà Trưng 40; Bà Triệu 248; Lý Bí khởi nghĩa 542.
Sắp xếp và giải thích vì sao 542 và 544 không phải hai tên cho cùng một mốc.
0 từ
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Một cuộc khởi nghĩa bị đàn áp có phải hoàn toàn không có ý nghĩa lịch sử không?
0 từ
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Ai gắn với sự ra đời Vạn Xuân?
Nêu một câu so sánh đúng giữa khởi nghĩa Hai Bà Trưng và Lý Bí.
0 từ
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Đọc ngữ liệu
Bảng tham chiếu lịch sử cho các câu vận dụng; phân biệt kết quả tạm thời với kết quả cuối cùng.
| Cuộc đấu tranh | Nguyên nhân | Nét chính và kết quả | Ý nghĩa |
|---|---|---|---|
| Hai Bà Trưng, năm 40 | Ách cai trị và bóc lột của nhà Hán, nguyện vọng tự chủ | Khởi từ Mê Linh, nghĩa quân tiến tới Cổ Loa, Luy Lâu; Trưng Trắc xưng vương, giành quyền làm chủ một thời gian. Sau đó quân Hán sang đàn áp, cuộc kháng cự cuối cùng thất bại. | Mở đầu những cuộc đấu tranh lớn giành tự chủ thời Bắc thuộc, thể hiện vai trò và ý chí của phụ nữ Việt. |
| Bà Triệu, năm 248 | Ách cai trị của nhà Ngô | Từ căn cứ núi Nưa, nghĩa quân đánh các thành ấp ở vùng Cửu Chân và lan rộng; nhà Ngô điều quân đàn áp, Bà Triệu hi sinh, khởi nghĩa thất bại. | Làm rung chuyển chính quyền đô hộ, khẳng định quyết tâm chống áp bức. |
| Lý Bí, năm 542; Vạn Xuân năm 544 | Sự áp bức và chính sách cai trị của nhà Lương | Nghĩa quân giành quyền làm chủ Giao Châu; Lý Bí xưng Lý Nam Đế, lập Vạn Xuân. Khi quân Lương trở lại, Triệu Quang Phục tiếp tục kháng chiến. Nhà nước Vạn Xuân tồn tại qua những biến động cho đến khi bị nhà Tuỳ xâm lược năm 602. | Thể hiện ý chí xây dựng một nhà nước tự chủ, không chỉ đánh đuổi quan lại đô hộ. |
| Mai Thúc Loan, 713–722 | Ách bóc lột của nhà Đường | Từ Hoan Châu, nghĩa quân lớn mạnh, tiến ra làm chủ Tống Bình; Mai Thúc Loan xưng đế, lập trung tâm ở Vạn An. Năm 722 quân Đường đàn áp, khởi nghĩa thất bại. | Tiếp nối đấu tranh tự chủ, thể hiện khả năng tập hợp lực lượng rộng. |
| Phùng Hưng, cuối thế kỉ VIII | Ách cai trị của nhà Đường | Từ Đường Lâm, nghĩa quân phát triển, chiếm Tống Bình và tổ chức cai trị. Sau Phùng Hưng, Phùng An tiếp nối; năm 791 nhà Đường trở lại đàn áp. | Duy trì quyết tâm tự chủ, góp phần chuẩn bị truyền thống đấu tranh cho những thắng lợi sau. |
Trình bày khởi nghĩa Mai Thúc Loan theo bốn ý: nguyên nhân, nét chính, kết quả cuối cùng và ý nghĩa. Không nhầm triều đại đô hộ.
0 từ
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
Trình bày khởi nghĩa Phùng Hưng theo bốn ý: nguyên nhân, nét chính, kết quả cuối cùng và ý nghĩa; nêu vì sao không gọi đây là thắng lợi độc lập lâu dài.
0 từ
Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.
