Công nghệ 12 — Công nghệ Điện–Điện tử / Lâm nghiệp–Thuỷ sản (hai nhánh lựa chọn)
Công nghệLớp 12Phần 17. Nhánh Lâm nghiệp–Thuỷ sản (lựa chọn) · Chương VIII. Công nghệ nuôi thuỷ sản

Bài 21. Một số ứng dụng công nghệ cao trong nuôi thuỷ sản

Mục tiêu bài học

  • Phân biệt được ras, quan trắc tự động, dự phòng vận hành trong đúng điều kiện của bài.
  • Hoàn thành nhiệm vụ: Cảm biến DO liên tục cho cùng một số dù dữ liệu kiểm tra chéo đổi. Đề xuất phản ứng quản lí trên giấy.

Bài giảng

Nguyên lí, phân biệt và điều kiện áp dụng

Các ứng dụng gồm quan trắc tự động, cấp thức ăn có kiểm soát, hệ thống tuần hoàn RAS và công nghệ biofloc. RAS có các khâu tách chất rắn, xử lí và tái sử dụng nước theo thiết kế; không phải tuần hoàn mãi không thải. Biofloc khai thác cấu trúc sinh học trong hệ nuôi có quản lí, cần hiểu tải và điều kiện vận hành, không đơn giản là thêm một chế phẩm vào ao.

Phân tích nhiệm vụ, kiểm soát và thực hành an toàn

Lợi ích có thể là giảm dùng nước, tăng khả năng theo dõi và phát hiện biến động; song cần vốn, năng lượng, hiệu chuẩn, dự phòng và người có năng lực. Cảm biến sai có thể tạo quyết định sai nhanh hơn nên cần kiểm tra chéo, ngưỡng cảnh báo và nhật kí. Không cung cấp cách nhân sinh khối, nuôi cấy hoặc công thức gây hệ vi sinh. Học sinh đọc sơ đồ, dữ liệu và phương án sự cố, không tự vận hành ao hoặc can thiệp lên vật nuôi.

RAS và biofloc: cơ chế khác nhau

Sơ đồ nguyên lí RAS: bể nuôi → tách chất rắn → khâu xử lí sinh học/chất hoà tan phù hợp → điều chỉnh điều kiện nước theo thiết kế → cấp lại bể. Chất rắn phải có dòng thu gom ra ngoài; hệ còn cần bù nước, kiểm tra và xử lí dòng thải, không là vòng kín vĩnh viễn. Trong ví dụ lọc sinh học hiếu khí, nitrogen có thể chuyển từ dạng ammonia/ammonium qua nitrite đến nitrate, cần oxygen và điều kiện vận hành; chuyển dạng không đồng nghĩa đã loại hết nitrogen. Phải theo dõi cả sản phẩm trung gian, không chỉ thấy nước trong.

Biofloc tận dụng các hạt kết tụ hữu cơ–vi sinh trong hệ được quản lí, có thể góp phần chuyển hoá chất và tạo nguồn dinh dưỡng bổ sung khi phù hợp; khác RAS dùng chuỗi xử lí và tuần hoàn nước qua các khâu. Không tự tạo biofloc bằng thêm men hoặc đường theo phỏng đoán, không nêu công thức nuôi cấy. Cả hai cần nguồn điện, oxygen, người vận hành và dự phòng; cảm biến, dữ liệu tin cậy và quy trình ứng phó mất điện/mất tín hiệu là phần thiết kế, không phụ kiện có thể bỏ.

Khái niệm chính

RAS
Hệ thống nuôi tuần hoàn nước qua các khâu xử lí phù hợp
Quan trắc tự động
Theo dõi chỉ tiêu bằng thiết bị và hệ thu nhận dữ liệu
Dự phòng vận hành
Phương án duy trì hoặc chuyển trạng thái phù hợp khi khâu chính gặp lỗi

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Hệ mô hình dùng 10 m³ nước/ngày, phương án mới dùng4 m³/ngày. Mức giảm tương đối là bao nhiêu phần trăm?

    Xem lời giải

    Giảm6 m³;6/10×100=60%. Chưa tính điện năng và chi phí nên chưa kết luận lợi ích tổng thể.

  2. Ví dụ 2

    Cảm biến DO liên tục cho cùng một số dù dữ liệu kiểm tra chéo đổi. Đề xuất phản ứng quản lí trên giấy.

    Xem lời giải

    Đánh dấu chuỗi dữ liệu nghi ngờ, không tự khẳng định môi trường ổn định. Báo người phụ trách kiểm tra hiệu chuẩn, kết nối và nguồn; dùng quy trình kiểm tra chéo của cơ sở. Trong thời gian chờ, không tự đổi thuốc hoặc vận hành thiết bị ngoài thẩm quyền. Lưu dữ liệu gốc và nhận xét để truy xét, không xóa điểm bất lợi.

Ghi nhớ

RAS: Hệ thống nuôi tuần hoàn nước qua các khâu xử lí phù hợp; Quan trắc tự động: Theo dõi chỉ tiêu bằng thiết bị và hệ thu nhận dữ liệu; Dự phòng vận hành: Phương án duy trì hoặc chuyển trạng thái phù hợp khi khâu chính gặp lỗi.

Ứng dụng

  • Sản phẩm học tập của bài: Cảm biến DO liên tục cho cùng một số dù dữ liệu kiểm tra chéo đổi. Đề xuất phản ứng quản lí trên giấy. Dùng dữ liệu hoặc mô hình trong phạm vi được giao, không coi kết quả giả định là quan sát thật.

Dễ nhầm

  • Dùng cảm biến tự động có nghĩa không cần hiệu chuẩn hay con người kiểm tra. Thiết bị có thể lệch, hỏng hoặc mất kết nối; cần giám sát và kiểm tra chéo.

Bài tập

Đã đúng 0/7 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong chủ đề một số ứng dụng công nghệ cao trong nuôi thuỷ sản, RAS được hiểu đúng là gì?

  2. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Ghép các khái niệm với ý nghĩa phân biệt đúng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai

    Đánh giá nhận định: RAS còn cần kiểm soát dòng chất thải và bù nước, không tuần hoàn kín vĩnh viễn.

  4. Câu 4Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn thuật ngữ đúng với mô tả“Theo dõi chỉ tiêu bằng thiết bị và hệ thu nhận dữ liệu”: .

  5. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Sắp xếp các bước của quy trình học tập/phân tích này theo trình tự hợp lí.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Kiểm tra phương án mất điện/mất tín hiệu
    2. 2Mô tả mục tiêu và sơ đồ công nghệ
    3. 3Đánh giá hiệu quả và giới hạn nguồn lực
    4. 4Xác định dữ liệu cảm biến cần tin cậy
  6. Câu 6Mức 3Trả lời ngắn

    Hệ mô hình dùng 10 m³ nước/ngày, phương án mới dùng4 m³/ngày. Mức giảm tương đối là bao nhiêu phần trăm?

  7. Đọc ngữ liệu

    Dữ kiện mô hình dùng cho hai câu vận dụng tiếp theo (không phải kết quả đã thực hiện):

    Hệ mô hình dùng 10 m³ nước/ngày, phương án mới dùng4 m³/ngày.

  8. Câu 7Mức 3Nhiều đáp án

    Với nhiệm vụ: Cảm biến DO liên tục cho cùng một số dù dữ liệu kiểm tra chéo đổi. Đề xuất phản ứng quản lí trên giấy. Chọn các yêu cầu phù hợp với lập luận/sản phẩm cần nộp.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Cảm biến DO liên tục cho cùng một số dù dữ liệu kiểm tra chéo đổi. Đề xuất phản ứng quản lí trên giấy.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay