Sinh học 12
Sinh họcLớp 12Phần 5. Chương V. Bằng chứng và các học thuyết tiến hoá

Bài 22. Tiến hoá lớn và quá trình phát sinh chủng loại

Mục tiêu bài học

  • Giải thích và vận dụng nội dung tiến hoá lớn và quá trình phát sinh chủng loại.
  • Phân tích bằng chứng, nêu điều kiện và kiểm tra kết luận.

Bài giảng

Bản chất và cơ chế

Tiến hóa lớn: biến đổi quy mô trên loài và lịch sử các dòng qua thời gian dài.

Cây phát sinh: sơ đồ giả thuyết quan hệ tổ tiên chung và phân nhánh.

Tuyệt chủng: một dòng/loài không còn cá thể sống.

Lịch sử sự sống liên quan nguồn gốc hóa học, tiến hóa tiền sinh học và sinh học theo các mô hình được kiểm chứng; không mô tả đã quan sát trực tiếp mọi bước cổ xưa. Các mốc thời gian địa chất là ước lượng từ nhiều bằng chứng. Tuyệt chủng và phân li thích nghi góp phần làm đổi đa dạng theo thời gian.

Vận dụng và giới hạn kết luận

Đọc cây theo nút tổ tiên chung, không theo vị trí trái/phải ở ngọn; xoay nhánh quanh nút không đổi quan hệ. Người và các loài linh trưởng khác có tổ tiên chung, không phải người hiện đại tiến hóa từ loài tinh tinh hiện còn sống. Không diễn giải tiến hóa nhằm đạt mục tiêu có trước.

Khái niệm chính

Tiến hóa lớn
biến đổi quy mô trên loài và lịch sử các dòng qua thời gian dài
Cây phát sinh
sơ đồ giả thuyết quan hệ tổ tiên chung và phân nhánh
Tuyệt chủng
một dòng/loài không còn cá thể sống

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Cây mô hình((A, B), C). Cặp nào có tổ tiên chung gần nhất; xoayA/B có đổi không?

    Xem lời giải

    A, B chung nút gần hơnC. Đổi vị trí hai nhánh quanh nút không đổi quan hệ; không suyA là tổ tiên trực tiếp của B.

Ghi nhớ

Tiến hóa lớn: biến đổi quy mô trên loài và lịch sử các dòng qua thời gian dài.

Cây phát sinh: sơ đồ giả thuyết quan hệ tổ tiên chung và phân nhánh.

Tuyệt chủng: một dòng/loài không còn cá thể sống.

Lịch sử sự sống liên quan nguồn gốc hóa học, tiến hóa tiền sinh học và sinh học theo các mô hình được kiểm chứng; không mô tả đã quan sát trực tiếp mọi bước cổ xưa.

Dễ nhầm

  • Loài ở bên phải cây phát sinh luôn tiến hóa hơn mọi loài ở bên trái.

Bài tập

Đã đúng 0/6 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tiến hóa lớn được hiểu đúng như thế nào?

  2. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Cây phát sinh được hiểu đúng như thế nào?

  3. Câu 3Mức 2Ghép nối

    Ghép thuật ngữ với nội dung phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 4Mức 2Đúng / Sai

    Xoay các nhánh quanh cùng một nút không thay quan hệ tổ tiên chung.

  5. Câu 5Mức 3Trắc nghiệm 1 đáp án

    Ở cây ((A,B),C), xoay hai nhánh A/B quanh nút có đổi quan hệ không?

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Cây mô hình((A, B), C). Cặp nào có tổ tiên chung gần nhất; xoayA/B có đổi không?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 4Tự luận

    Phân biệt bằng chứng với mô hình về nguồn gốc sự sống.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 3Trả lời ngắn

    Cây nhị phân gốc mô hình có 4nhánh cuối và không có nút một con. Có bao nhiêu nút phân nhánh nội tại?