Sinh học 12
Sinh họcLớp 12Phần 5. Chương V. Bằng chứng và các học thuyết tiến hoá

Bài 20. Quan niệm của Darwin về chọn lọc tự nhiên và hình thành loài

Mục tiêu bài học

  • Giải thích và vận dụng nội dung quan niệm của darwin về chọn lọc tự nhiên và hình thành loài.
  • Phân tích bằng chứng, nêu điều kiện và kiểm tra kết luận.

Bài giảng

Bản chất và cơ chế

Biến dị cá thể: khác biệt giữa các cá thể cung cấp nguyên liệu cho chọn lọc.

Chọn lọc tự nhiên: khác biệt sống sót và sinh sản gắn đặc điểm di truyền trong môi trường.

Tổ tiên chung: các dòng có thể phân nhánh từ nguồn gốc chung.

Darwin nhấn mạnh biến dị có trước, con sinh nhiều hơn số sống sót, cạnh tranh và thành công sinh sản khác nhau dẫn tích lũy đặc điểm có lợi qua thế hệ. Ông chưa có cơ chế gene/đột biến hiện đại, không gán kiến thức DNA cho lập luận lịch sử của Darwin.

Vận dụng và giới hạn kết luận

Thích nghi luôn tương đối với hoàn cảnh. Màu tối có thể lợi trên nền tối nhưng bất lợi khi nền sáng; không nói cá thể đổi màu di truyền vì muốn sống. Suy nguyên nhân cần so tần số trước/sau, kiểm soát di nhập và ngẫu nhiên nếu có.

Khái niệm chính

Biến dị cá thể
khác biệt giữa các cá thể cung cấp nguyên liệu cho chọn lọc
Chọn lọc tự nhiên
khác biệt sống sót và sinh sản gắn đặc điểm di truyền trong môi trường
Tổ tiên chung
các dòng có thể phân nhánh từ nguồn gốc chung

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Mô hình quần thể có hai màu di truyền, chim phát hiện màu sáng dễ hơn trên nền tối. Dự đoán qua thế hệ.

    Xem lời giải

    Nếu các yếu tố khác như nhau, màu tối có thể để lại nhiều con hơn và tăng tần số. Không khẳng định mọi cá thể sáng tự đổi gene thành tối; cần xác nhận di truyền và sinh sản.

Ghi nhớ

Biến dị cá thể: khác biệt giữa các cá thể cung cấp nguyên liệu cho chọn lọc.

Chọn lọc tự nhiên: khác biệt sống sót và sinh sản gắn đặc điểm di truyền trong môi trường.

Tổ tiên chung: các dòng có thể phân nhánh từ nguồn gốc chung.

Darwin nhấn mạnh biến dị có trước, con sinh nhiều hơn số sống sót, cạnh tranh và thành công sinh sản khác nhau dẫn tích lũy đặc điểm có lợi qua thế hệ.

Dễ nhầm

  • Chọn lọc làm cá thể chủ động tạo đột biến đúng khi cần.

Bài tập

Đã đúng 0/6 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Biến dị cá thể được hiểu đúng như thế nào?

  2. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Chọn lọc tự nhiên được hiểu đúng như thế nào?

  3. Câu 3Mức 2Ghép nối

    Ghép thuật ngữ với nội dung phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 4Mức 2Đúng / Sai

    Biến dị di truyền có trước có thể được chọn lọc qua thành công sinh sản khác nhau.

  5. Câu 5Mức 3Trắc nghiệm 1 đáp án

    Nếu nền môi trường đổi từ tối sang sáng, ưu thế màu tối có nhất thiết giữ nguyên không?

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Mô hình quần thể có hai màu di truyền, chim phát hiện màu sáng dễ hơn trên nền tối. Dự đoán qua thế hệ.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 4Tự luận

    Vì sao một đặc điểm từng có lợi có thể bất lợi khi môi trường đổi?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 2Trả lời ngắn

    Mô hình 40 cá thể tối/100 ban đầu, sau một thế hệ 60/100. Tăng bao nhiêu điểm phần trăm?