Giáo dục kinh tế và pháp luật 11
GD Kinh tế và Pháp luậtLớp 11Chủ đề 9. Một số quyền tự do cơ bản của công dân

Bài 17. Quyền bất khả xâm phạm về thân thể và quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của công dân

Mục tiêu bài học

  • Giải thích bảo vệ con người và giới hạn quyền lực bằng dấu hiệu cụ thể.
  • Phân tích tình huống và lựa chọn hành động có căn cứ, tôn trọng người khác.

Bài giảng

Hiểu bản chất và phân biệt

Quyền sống được bảo hộ theo Điều 19; Điều 20 Hiến pháp bảo đảm bất khả xâm phạm thân thể, được bảo hộ về sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, không bị tra tấn, bạo lực, truy bức, nhục hình hoặc hành vi xâm phạm khác. Không ai bị bắt nếu không có quyết định của Tòa án, quyết định hoặc phê chuẩn của Viện kiểm sát, trừ trường hợp phạm tội quả tang; việc bắt, giam, giữ do luật định. Không rút từ ngoại lệ quả tang thành quyền tự giam người để điều tra theo ý mình.

Từ nhận biết đến cách thực hiện

Tôn trọng các quyền gồm không đánh, xúc phạm, bịa tin, đe dọa; bảo vệ người đang gặp nguy hiểm bằng cách an toàn, tìm hỗ trợ và trình báo đúng kênh. Việc xử lí nghi ngờ vi phạm phải có căn cứ và trình tự, không lấy lời đồn thay chứng cứ. Điều 31 bảo đảm người bị buộc tội được coi là không có tội cho đến khi chứng minh theo trình tự luật định và có bản án kết tội có hiệu lực. Bài học không là hướng dẫn cưỡng chế hay tính hình phạt cá nhân.

Tình huống giả định để học: Tình huống tự biên soạn: lớp mất một máy tính, chỉ có tin nhắn nói T đi qua bàn. Hai bạn muốn khóa T trong phòng, ép nhận lỗi và đăng ảnh kèm nhãn “kẻ trộm”. Chưa có chứng cứ T lấy máy, không có tình huống bắt quả tang được mô tả.

Phân tích: Tin nhắn chỉ cho biết nghi vấn, không chứng minh chiếm đoạt. Cách ép nhận, giam và bêu tên xâm hại quyền, không phải tìm sự thật hợp pháp.

Đối chiếu pháp luật — ngày 03/11/2026

Đối chiếu ngày 03/11/2026: các căn cứ Hiến pháp trong bài lấy từ Văn bản hợp nhất 52/VBHN-VPQH năm 2025, Hiến pháp 2013 đã được sửa đổi năm 2025. Ví dụ trong sách cũ về cơ quan cấp huyện không được áp nguyên cho tổ chức chính quyền địa phương hai cấp hiện nay. Bài cung cấp kiến thức học tập, không xác định chế tài hoặc tư vấn xử lí hồ sơ cá nhân. Khi áp dụng việc thật cần tra văn bản chuyên ngành hiện hành và đầu mối có thẩm quyền. Đây là kiến thức giáo dục theo nguồn dẫn, không phải tư vấn cho hồ sơ cá nhân. Không suy ra mức phạt hoặc trách nhiệm pháp lí cụ thể nếu chưa đủ điều kiện và quy định áp dụng.

Khái niệm chính

Bất khả xâm phạm thân thể
Việc bắt, giam, giữ phải đúng căn cứ, thẩm quyền và thủ tục; không tự giam người vì nghi ngờ.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Phân biệt dữ kiện và suy luận trong tình huống rồi đề xuất ba bước.

    Tình huống tự biên soạn: lớp mất một máy tính, chỉ có tin nhắn nói T đi qua bàn. Hai bạn muốn khóa T trong phòng, ép nhận lỗi và đăng ảnh kèm nhãn “kẻ trộm”. Chưa có chứng cứ T lấy máy, không có tình huống bắt quả tang được mô tả.

    Xem lời giải

    Dữ kiện là máy bị mất và có tin T đi qua; suy luận chưa chứng minh là T lấy. Dừng việc khóa phòng, bêu tên; báo giáo viên hoặc người phụ trách, bảo vệ hiện trạng và thông tin hợp pháp; để cơ quan, người có thẩm quyền xác minh. Không tự xâm nhập tài khoản hay khám người T.

Ghi nhớ

Nghi ngờ vi phạm không làm người đó mất quyền được bảo vệ danh dự và thân thể. Tôn trọng các quyền gồm không đánh, xúc phạm, bịa tin, đe dọa; bảo vệ người đang gặp nguy hiểm bằng cách an toàn, tìm hỗ trợ và trình báo đúng kênh.

Dễ nhầm

  • Mọi người đều được tự giam người khác để kiểm tra nghi vấn nếu tin rằng mình đúng.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Ghép biểu hiện với nội dung phù hợp trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  2. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tình huống tự biên soạn: lớp mất một máy tính, chỉ có tin nhắn nói T đi qua bàn. Hai bạn muốn khóa T trong phòng, ép nhận lỗi và đăng ảnh kèm nhãn “kẻ trộm”. Chưa có chứng cứ T lấy máy, không có tình huống bắt quả tang được mô tả.

    Giải pháp nào phù hợp?

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Tình huống tự biên soạn: lớp mất một máy tính, chỉ có tin nhắn nói T đi qua bàn. Hai bạn muốn khóa T trong phòng, ép nhận lỗi và đăng ảnh kèm nhãn “kẻ trộm”. Chưa có chứng cứ T lấy máy, không có tình huống bắt quả tang được mô tả.

    Đánh giá hai nhận định.

    ÝĐúngSai
    a)Nghi ngờ vi phạm không làm người đó mất quyền được bảo vệ danh dự và thân thể.
    b)Mọi người đều được tự giam người khác để kiểm tra nghi vấn nếu tin rằng mình đúng.
  4. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tình huống tự biên soạn: lớp mất một máy tính, chỉ có tin nhắn nói T đi qua bàn. Hai bạn muốn khóa T trong phòng, ép nhận lỗi và đăng ảnh kèm nhãn “kẻ trộm”. Chưa có chứng cứ T lấy máy, không có tình huống bắt quả tang được mô tả.

    Tin T đi qua bàn chứng minh điều nào?

  5. Câu 5Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tình huống tự biên soạn: lớp mất một máy tính, chỉ có tin nhắn nói T đi qua bàn. Hai bạn muốn khóa T trong phòng, ép nhận lỗi và đăng ảnh kèm nhãn “kẻ trộm”. Chưa có chứng cứ T lấy máy, không có tình huống bắt quả tang được mô tả.

    Khắc phục bài bêu tên sai cần ưu tiên điều gì?

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Tình huống tự biên soạn: lớp mất một máy tính, chỉ có tin nhắn nói T đi qua bàn. Hai bạn muốn khóa T trong phòng, ép nhận lỗi và đăng ảnh kèm nhãn “kẻ trộm”. Chưa có chứng cứ T lấy máy, không có tình huống bắt quả tang được mô tả.

    Phân biệt dữ kiện và suy luận trong tình huống rồi đề xuất ba bước.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tình huống tự biên soạn: lớp mất một máy tính, chỉ có tin nhắn nói T đi qua bàn. Hai bạn muốn khóa T trong phòng, ép nhận lỗi và đăng ảnh kèm nhãn “kẻ trộm”. Chưa có chứng cứ T lấy máy, không có tình huống bắt quả tang được mô tả.

    Nếu đã đăng nhãn sai về T, cần khắc phục thế nào ngoài xóa bài?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Tình huống tự biên soạn: lớp mất một máy tính, chỉ có tin nhắn nói T đi qua bàn. Hai bạn muốn khóa T trong phòng, ép nhận lỗi và đăng ảnh kèm nhãn “kẻ trộm”. Chưa có chứng cứ T lấy máy, không có tình huống bắt quả tang được mô tả.

    Vì sao bảo vệ người bị nghi và tìm tài sản bị mất là hai việc có thể đồng thời làm?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay