NeoEdu
Ngữ văn 10 – Hai tập
Ngữ vănLớp 10Phần 4. Bài 4. Sức sống của sử thi

Củng cố, mở rộng

Mục tiêu bài học

  • Nhận biết và phân tích yếu tố nội dung, nghệ thuật hoặc lập luận của Củng cố, mở rộng.
  • Đánh giá có căn cứ, giữ giới hạn của bản tóm giải và tôn trọng quyền tác giả.

Bài giảng

Văn bản, xuất xứ và ngữ liệu đọc độc lập

Củng cố, mở rộng – Học liệu và bài mẫu nguyên gốc.

Ôn tập Bài 4 cần nối tri thức thể loại, các văn bản đọc, tiếng Việt, viết và nói; không chỉ nhớ tên tác giả. Hồ sơ sau giữ lại hai trường hợp để các câu hỏi có đủ căn cứ khi mở riêng ngân hàng.

Trường hợp A – Héc-to từ biệt Ăng-đrô-mác: Tóm lược nguyên gốc: giữa cuộc chiến Tơ-roa, Héc-to tìm vợ con. Ăng-đrô-mác lo cái chết của chồng sẽ để mình và con mất chỗ dựa, kể những mất mát để xin chàng ở nơi bớt hiểm nguy. Héc-to thấu nỗi sợ nhưng chọn trở lại chiến đấu vì danh dự và trách nhiệm với cộng đồng. Đứa con nhỏ sợ mũ chiến, người cha tháo mũ để bế con, cầu mong tương lai; đôi vợ chồng chia tay trong yêu thương và dự cảm đau đớn. Cảnh không chỉ một quyết định quân sự mà là gặp gỡ giữa vai trò anh hùng, chồng, cha.

Trường hợp B – Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời: Tóm lược mới: Đăm Săn quyết thực hiện hành trình vượt khó để tới nơi Nữ Thần Mặt Trời, dù được cảnh báo về hiểm nguy. Chàng đi qua các không gian khác thường, bộc lộ sức vóc, khí thế và ý muốn vượt giới hạn. Trước lời đề nghị của chàng, Nữ Thần không thể rời vị trí vì điều đó sẽ tác động trật tự sống của thế giới. Đăm Săn vẫn trở về theo đường nguy hiểm; khi Mặt Trời lên, rừng, đất biến đổi, chàng gặp kết cục bi kịch. Đoạn trích kết hợp khát vọng lớn với giới hạn tự nhiên và sự sống cộng đồng.

Đây là bản tóm giải nguyên gốc phục vụ học tập; không phải nguyên văn hoặc bản dịch của tác phẩm.

Phân tích và đánh giá

Cách tổng hợp: xác định đối tượng, mục đích, yếu tố hình thức và quan hệ với ý nghĩa; đặt các trường hợp cạnh nhau nhưng giữ khác biệt. Người kể, đối thoại và miêu tả cùng khắc hoạ anh hùng; tình thân, trách nhiệm và giới hạn làm nhân vật có chiều sâu. Khi nghiên cứu, trích dẫn phải có nguồn, phần lược đánh dấu, cước chú giải thích không được giả. Đạo văn gồm lấy ý, cấu trúc hoặc câu chữ của người khác như của mình; ghi nguồn không tự cho phép sao toàn bộ bản dịch đang bảo hộ. Khi đọc mở rộng, tìm bản hợp pháp, ghi nguồn, ghi chép điều mới và điều chưa thể kết luận; không tự nhận đã đọc toàn văn chỉ từ lời tóm giải.

Mô hình hoàn chỉnh và lời giải mẫu

Hai trích đoạn sử thi đều đặt người anh hùng trong quan hệ vượt lợi ích riêng và không xoá cảm xúc hay giới hạn. Héc-to nghe nỗi lo của vợ, tháo mũ để bế con rồi vẫn chọn trở lại chiến đấu; cử chỉ ấy làm bổn phận hiện cùng cái giá tình thân. Đăm Săn vượt thử thách tới Nữ Thần Mặt Trời nhưng không thể buộc nàng rời trật tự duy trì sự sống, và việc trở về dẫn tới bi kịch. Khác biệt là một bên tập trung xung đột trong cuộc từ biệt, một bên triển khai khát vọng qua hành trình và kết cục. Nhìn như vậy giữ chiều sâu anh hùng, không coi mọi liều lĩnh đều đáng noi hay mọi lo lắng gia đình là hèn nhát.

Khái niệm chính

Đọc có căn cứ
phân tích đặc điểm riêng của Héc-to từ biệt Ăng-đrô-mác
So sánh
giữ khác biệt khi đặt cạnh Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời
Vận dụng
chuyển một kết quả đọc thành bài viết hoặc trao đổi có nguồn

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Dựa vào hai trường hợp đã giữ trong hồ sơ, viết một nhận xét có luận điểm và căn cứ cho từng trường hợp; đánh giá một khác biệt, không kể lại toàn bộ.

    Xem lời giải

    Hai trích đoạn sử thi đều đặt người anh hùng trong quan hệ vượt lợi ích riêng và không xoá cảm xúc hay giới hạn. Héc-to nghe nỗi lo của vợ, tháo mũ để bế con rồi vẫn chọn trở lại chiến đấu; cử chỉ ấy làm bổn phận hiện cùng cái giá tình thân. Đăm Săn vượt thử thách tới Nữ Thần Mặt Trời nhưng không thể buộc nàng rời trật tự duy trì sự sống, và việc trở về dẫn tới bi kịch. Khác biệt là một bên tập trung xung đột trong cuộc từ biệt, một bên triển khai khát vọng qua hành trình và kết cục. Nhìn như vậy giữ chiều sâu anh hùng, không coi mọi liều lĩnh đều đáng noi hay mọi lo lắng gia đình là hèn nhát.

Ghi nhớ

Đọc có căn cứ: phân tích đặc điểm riêng của Héc-to từ biệt Ăng-đrô-mác; So sánh: giữ khác biệt khi đặt cạnh Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời; Vận dụng: chuyển một kết quả đọc thành bài viết hoặc trao đổi có nguồn.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Văn bản, xuất xứ và ngữ liệu đọc độc lập

    Củng cố, mở rộng – Học liệu và bài mẫu nguyên gốc.

    Ôn tập Bài 4 cần nối tri thức thể loại, các văn bản đọc, tiếng Việt, viết và nói; không chỉ nhớ tên tác giả. Hồ sơ sau giữ lại hai trường hợp để các câu hỏi có đủ căn cứ khi mở riêng ngân hàng.

    Trường hợp A – Héc-to từ biệt Ăng-đrô-mác: Tóm lược nguyên gốc: giữa cuộc chiến Tơ-roa, Héc-to tìm vợ con. Ăng-đrô-mác lo cái chết của chồng sẽ để mình và con mất chỗ dựa, kể những mất mát để xin chàng ở nơi bớt hiểm nguy. Héc-to thấu nỗi sợ nhưng chọn trở lại chiến đấu vì danh dự và trách nhiệm với cộng đồng. Đứa con nhỏ sợ mũ chiến, người cha tháo mũ để bế con, cầu mong tương lai; đôi vợ chồng chia tay trong yêu thương và dự cảm đau đớn. Cảnh không chỉ một quyết định quân sự mà là gặp gỡ giữa vai trò anh hùng, chồng, cha.

    Trường hợp B – Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời: Tóm lược mới: Đăm Săn quyết thực hiện hành trình vượt khó để tới nơi Nữ Thần Mặt Trời, dù được cảnh báo về hiểm nguy. Chàng đi qua các không gian khác thường, bộc lộ sức vóc, khí thế và ý muốn vượt giới hạn. Trước lời đề nghị của chàng, Nữ Thần không thể rời vị trí vì điều đó sẽ tác động trật tự sống của thế giới. Đăm Săn vẫn trở về theo đường nguy hiểm; khi Mặt Trời lên, rừng, đất biến đổi, chàng gặp kết cục bi kịch. Đoạn trích kết hợp khát vọng lớn với giới hạn tự nhiên và sự sống cộng đồng.

    Đây là bản tóm giải nguyên gốc phục vụ học tập; không phải nguyên văn hoặc bản dịch của tác phẩm.

    Phân tích và đánh giá

    Cách tổng hợp: xác định đối tượng, mục đích, yếu tố hình thức và quan hệ với ý nghĩa; đặt các trường hợp cạnh nhau nhưng giữ khác biệt. Người kể, đối thoại và miêu tả cùng khắc hoạ anh hùng; tình thân, trách nhiệm và giới hạn làm nhân vật có chiều sâu. Khi nghiên cứu, trích dẫn phải có nguồn, phần lược đánh dấu, cước chú giải thích không được giả. Đạo văn gồm lấy ý, cấu trúc hoặc câu chữ của người khác như của mình; ghi nguồn không tự cho phép sao toàn bộ bản dịch đang bảo hộ. Khi đọc mở rộng, tìm bản hợp pháp, ghi nguồn, ghi chép điều mới và điều chưa thể kết luận; không tự nhận đã đọc toàn văn chỉ từ lời tóm giải.

    Mô hình hoàn chỉnh và lời giải mẫu

    Hai trích đoạn sử thi đều đặt người anh hùng trong quan hệ vượt lợi ích riêng và không xoá cảm xúc hay giới hạn. Héc-to nghe nỗi lo của vợ, tháo mũ để bế con rồi vẫn chọn trở lại chiến đấu; cử chỉ ấy làm bổn phận hiện cùng cái giá tình thân. Đăm Săn vượt thử thách tới Nữ Thần Mặt Trời nhưng không thể buộc nàng rời trật tự duy trì sự sống, và việc trở về dẫn tới bi kịch. Khác biệt là một bên tập trung xung đột trong cuộc từ biệt, một bên triển khai khát vọng qua hành trình và kết cục. Nhìn như vậy giữ chiều sâu anh hùng, không coi mọi liều lĩnh đều đáng noi hay mọi lo lắng gia đình là hèn nhát.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Cách thực hiện nào phù hợp mục đích của hoạt động này?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Ghép các yếu tố với vai trò/đặc điểm được trình bày trong bản tóm giải.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Đọc các nhận định về văn bản và cách sử dụng nguồn.

    ÝĐúngSai
    a)Trong hồ sơ này, Đọc có căn cứ được gắn với phân tích đặc điểm riêng của héc-to từ biệt ăng-đrô-mác.
    b)Trong hồ sơ này, So sánh được gắn với chuyển một kết quả đọc thành bài viết hoặc trao đổi có nguồn.
    c)Các lời tóm giải ở đây là nguyên văn toàn bộ tác phẩm hoặc bản dịch trong sách.
    d)Khi đánh giá cần phân biệt điều ngữ liệu cung cấp với suy diễn ngoài căn cứ.
  5. Câu 4Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Sắp xếp quy trình thực hiện theo quan hệ điều kiện trước – sau.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Tổ chức và thực hiện bản đầu theo mục đích.
    2. 2Xác định mục đích, đối tượng và yêu cầu.
    3. 3Đối chiếu yêu cầu, nhận phản hồi và chỉnh sửa.
    4. 4Kiểm tra tư liệu, chọn căn cứ có thể sử dụng.
  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Dựa vào hai trường hợp đã giữ trong hồ sơ, viết một nhận xét có luận điểm và căn cứ cho từng trường hợp; đánh giá một khác biệt, không kể lại toàn bộ.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 2Tự luận

    Lập kế hoạch thực hiện chính hoạt động trong hồ sơ: ghi mục đích, hai trọng tâm có tên cụ thể, nguồn/căn cứ và cách kiểm tra. Không chỉ chép tên ba phần mở–thân–kết.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 2Tự luận

    Sửa nhận xét “Mô hình này chứng minh mọi người đều phải làm đúng như vậy”; thay bằng nhận xét đúng phạm vi và chỉ hai điều riêng của hoạt động vẫn phải giữ.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 2Tự luận

    Viết phản hồi có ba phần cho mô hình: một điểm đạt gắn chi tiết, một điều cần kiểm tra, một cách chỉnh hoặc thử lại.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  10. Câu 9Mức 3Tự luận

    So sánh hai đối tượng hoặc hai cách làm được đặt trong hồ sơ; nêu điểm chung và một khác biệt có ý nghĩa, không xếp hạng chỉ theo độ dài.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  11. Câu 10Mức 3Tự luận

    Lập một kết nối đọc – viết hoặc đọc – nói cụ thể từ hồ sơ; nêu việc làm và căn cứ, không chỉ nói “vận dụng kiến thức”.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  12. Câu 11Mức 3Tự luận

    Nêu một sai lầm có thể gặp khi thực hiện yêu cầu ôn tập này, viết cách sửa đủ để người khác làm theo.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  13. Câu 12Mức 3Tự luận

    Viết đánh giá tổng hợp về trọng tâm ôn tập: điều đã có căn cứ, điều cần kiểm tra tiếp và một hoạt động mở rộng an toàn, trung thực.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay