Giáo dục kinh tế và pháp luật 10
GD Kinh tế và Pháp luậtLớp 10Chủ đề 8. Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Bài 15. Nội dung cơ bản của Hiến pháp về chế độ chính trị

Mục tiêu bài học

  • Giải thích chế độ chính trị hiến định bằng dấu hiệu cụ thể.
  • Phân tích tình huống và lựa chọn hành động có căn cứ, tôn trọng người khác.

Bài giảng

Hiểu bản chất và phân biệt

Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân; Nhân dân làm chủ, tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân. Quyền lực thống nhất, có phân công, phối hợp, kiểm soát giữa các cơ quan thực hiện lập pháp, hành pháp, tư pháp. Đảng lãnh đạo trong khuôn khổ Hiến pháp/pháp luật; Mặt trận có vai trò tập hợp, đại diện, giám sát theo quy định.

Từ nhận biết đến cách thực hiện

Phân biệt bản chất Nhà nước, cách Nhân dân thực hiện quyền lực và nhiệm vụ cơ quan. Dùng Điều 2,4,6,9 sau sửa 2025; không đồng nhất thống nhất quyền lực với một cơ quan làm thay mọi việc hoặc coi giám sát là quyền tự xét xử.

**Tình huống giả định để học: ** Nhóm thảo luận cho rằng quyền lực thống nhất thì không cần phân công/kiểm soát. Bạn khác dẫn Điều 2 khoản 3 và đề nghị phân biệt Quốc hội, Chính phủ, Tòa án.

**Phân tích: ** Điều 2 nêu đồng thời thống nhất và phân công/phối hợp/kiểm soát; Điều 4 quy định Đảng/tổ chức/đảng viên hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và luật.

Đối chiếu pháp luật — ngày 03/11/2026

Điều 2,4,6 và 9 của Hiến pháp hợp nhất 2025. Điều 9 đã sửa quan hệ Mặt trận và các tổ chức chính trị–xã hội; phải phân biệt nội dung cũ của sách với quy định sau sửa. Đây là kiến thức giáo dục theo nguồn dẫn, không phải tư vấn cho hồ sơ cá nhân. Không suy ra mức phạt hoặc trách nhiệm pháp lí cụ thể nếu chưa đủ điều kiện và quy định áp dụng.

Chủ quyền, đoàn kết và quan hệ đối ngoại

Chương I còn xác lập Việt Nam độc lập, có chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ gồm đất liền, hải đảo, vùng biển, vùng trời; các dân tộc bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng, giúp nhau cùng phát triển và có quyền dùng tiếng nói, chữ viết, giữ bản sắc theo Điều 5. Điều 12 xác định đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác, tôn trọng chủ quyền và tuân thủ Hiến chương Liên hợp quốc, điều ước mà Việt Nam là thành viên. Không diễn giải đoàn kết thành xóa bản sắc hoặc hợp tác thành từ bỏ chủ quyền. Nhân dân thực hiện quyền lực trực tiếp và qua đại diện; bầu cử đại biểu Quốc hội, HĐND theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp, bỏ phiếu kín.

Khái niệm chính

Chế độ chính trị hiến định
Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân; Nhân dân làm chủ, tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân. Quyền lực thống nhất, có phân công, phối hợp, kiểm soát giữa các cơ quan thực hiện lập pháp, hành pháp, tư pháp. Đảng lãnh đạo trong khuôn khổ Hiến pháp/pháp luật; Mặt trận có vai trò tập hợp, đại diện, giám sát theo quy định.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Nhóm thảo luận cho rằng quyền lực thống nhất thì không cần phân công/kiểm soát. Bạn khác dẫn Điều 2 khoản 3 và đề nghị phân biệt Quốc hội, Chính phủ, Tòa án.

    Phản biện ý không cần kiểm soát bằng căn cứ.

    Xem lời giải

    Điều 2 khoản 3 ghi rõ thống nhất, có phân công, phối hợp, kiểm soát. Cần cơ chế đúng thẩm quyền để trách nhiệm không bị tùy tiện; không thể giữ một nửa câu rồi phủ định phần còn lại.

Ghi nhớ

Thống nhất quyền lực không loại bỏ kiểm soát và trách nhiệm. Phân biệt bản chất Nhà nước, cách Nhân dân thực hiện quyền lực và nhiệm vụ cơ quan.

Dễ nhầm

  • Có vai trò lãnh đạo thì được đứng ngoài Hiến pháp.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Nhóm thảo luận cho rằng quyền lực thống nhất thì không cần phân công/kiểm soát. Bạn khác dẫn Điều 2 khoản 3 và đề nghị phân biệt Quốc hội, Chính phủ, Tòa án.

    Ghép biểu hiện với nội dung phù hợp trong tình huống/bài học.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  2. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Nhóm thảo luận cho rằng quyền lực thống nhất thì không cần phân công/kiểm soát. Bạn khác dẫn Điều 2 khoản 3 và đề nghị phân biệt Quốc hội, Chính phủ, Tòa án.

    Kết luận phù hợp?

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Nhóm thảo luận cho rằng quyền lực thống nhất thì không cần phân công/kiểm soát. Bạn khác dẫn Điều 2 khoản 3 và đề nghị phân biệt Quốc hội, Chính phủ, Tòa án.

    Đánh giá hai nhận định.

    ÝĐúngSai
    a)Thống nhất quyền lực không loại bỏ kiểm soát và trách nhiệm.
    b)Có vai trò lãnh đạo thì được đứng ngoài Hiến pháp.
  4. Câu 4Mức 1Điền vào chỗ trống

    Chọn tên nội dung phù hợp với mô tả: Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân; Nhân dân làm chủ, tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân. Nội dung đó là .

  5. Câu 5Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Điều 7 Hiến pháp quy định nguyên tắc bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND nào?

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Nhóm thảo luận cho rằng quyền lực thống nhất thì không cần phân công/kiểm soát. Bạn khác dẫn Điều 2 khoản 3 và đề nghị phân biệt Quốc hội, Chính phủ, Tòa án.

    Phản biện ý không cần kiểm soát bằng căn cứ.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Nhóm thảo luận cho rằng quyền lực thống nhất thì không cần phân công/kiểm soát. Bạn khác dẫn Điều 2 khoản 3 và đề nghị phân biệt Quốc hội, Chính phủ, Tòa án.

    Một cá nhân nói đại diện Nhân dân có đủ quyền quyết mọi việc không?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Viết sơ đồ chữ đã điền về cách Nhân dân thực hiện quyền lực và nguyên tắc quan hệ giữa các cơ quan, dựa Điều 2 và Điều 6.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay