Chọn bài toán có ích, không thu quá mức
Lớp 8 · 1 tiết · Thiết kế hệ thống AI
Trước khi thiết kế trợ lí, nhóm cần chứng minh khó khăn nào đáng giải quyết và AI có vai trò gì.
Em sẽ học được gì?
- 8.D1.1Xác định được một số vấn đề thực tế có thể giải quyết bằng AI. Trang 34
Nêu vấn đề, không chỉ nêu công cụ
“Làm chatbot” là tên giải pháp. “Người đến ngày hội hỏi lại ba câu về gian sách” là nhu cầu rõ hơn. Ghi ai cần, khó khăn khi nào, nguồn nào có thể dùng và điều gì cho thấy được cải thiện. Chỉ dùng tình huống hư cấu, không khảo sát hoặc thu dữ liệu bạn thật trong bài.
So sánh phương án
Nhu cầu có đáp án cố định có thể giải bằng tờ hướng dẫn; nhiều cách hỏi cùng nội dung có thể dùng trợ lí có giới hạn. Hệ thống tự chấm cảm xúc hay dự đoán tính cách gây rủi ro và không phù hợp với mục tiêu. Ý tưởng tốt không cần AI ở mọi khâu, cần phương án giấy để ai cũng tiếp cận.
Cùng làm: Chợ ba nhu cầu
Ba thẻ hư cấu: hỏi giờ gian sách; khó phân huy hiệu nhiều mẫu; muốn tự đoán bạn nào nói dối. Nhóm đánh giá thay vì thực hiện các đề xuất.
5 phút: viết nhu cầu của từng thẻ bằng một câu, không dùng tên công cụ.
10 phút: với mỗi thẻ, nêu cách không AI và cách có AI nếu phù hợp.
15 phút: chọn một nhu cầu, nêu người dùng, dữ liệu không cá nhân, đầu ra, ranh giới và người phụ trách. Giải thích vì sao từ chối thẻ đoán nói dối.
10 phút: nhóm khác đưa trường hợp không có trong nguồn; thêm cách từ chối/chuyển người thật. 5 phút chốt lựa chọn.
Dừng lại và suy nghĩ
- Phương án nào đạt mục tiêu mà ít rủi ro hơn?
- Dữ liệu nào ta không có quyền tự ý thu?
Minh chứng cần ghi lại
Bảng ba nhu cầu và phiếu chọn bài toán cụ thể có lí do AI hoặc không AI, ranh giới và cách xử lí ngoài nguồn.
Không có thiết bị? Vẫn học được.
Thảo luận, vẽ phiếu trên giấy; không cần thử ứng dụng hoặc thu dữ liệu thực.
Họ và tên: ........................................ Lớp: ........ Ngày: ................
Quan sát / sản phẩm của em:
Em đã kiểm tra bằng cách nào? Em sẽ thay đổi điều gì?
Em có dùng AI không? Nếu có, AI đã hỗ trợ phần nào?
Tự luyện để hiểu bài
Các câu hỏi dưới đây giúp em nhận phản hồi và thử lại. Số câu đúng không phải điểm chính thức, không thay thế minh chứng hoạt động hay nhận xét của giáo viên. Câu trả lời tự luyện chỉ lưu trên trình duyệt này.
Bài tập
Đã đúng 0/1 câu
- Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án
Câu nào mô tả vấn đề thay vì chỉ tên giải pháp?
- Câu 2Mức 2Tự luận
Đề xuất một vấn đề thực tế AI có thể hỗ trợ, kèm giới hạn.
0 từ / tối đa 140
Đang tải hồ sơ riêng tư…
Ghi lại điều em đã làm
Bảng ba nhu cầu và phiếu chọn bài toán cụ thể có lí do AI hoặc không AI, ranh giới và cách xử lí ngoài nguồn. Không ghi địa chỉ, số điện thoại, mật khẩu hoặc thông tin riêng tư của người khác.
Em có thể trình bày miệng với giáo viên, viết trên phiếu giấy hoặc ghi bằng lời ở đây. Người hướng dẫn có thể ghi giúp điều đã quan sát.
Lịch sử minh chứng của em trong bài
Hướng dẫn dành cho giáo viên
Học liệu mở — đọc và in không cần đăng nhập. Dùng quan sát thực hành để nhận xét, không quy đổi tự luyện thành điểm năng lực.
Chuẩn bị
- Ba thẻ nhu cầu và phiếu lựa chọn; không biến hoạt động thành khảo sát học sinh.
Tổ chức hoạt động
5 phút nhu cầu, 10 phút so sánh, 15 phút chọn, 10 phút phản biện, 5 phút chốt; chấp nhận không AI nếu hợp lí.
Câu hỏi thảo luận
- Thế nào là nhu cầu có thể kiểm chứng?
- Một giải pháp tốt có cần thu nhiều dữ liệu không?
Quan sát minh chứng
- Học sinh xác định được nhiều vấn đề cụ thể có thể được hỗ trợ.
- Học sinh giữ giới hạn, biết từ chối bài toán xâm phạm hoặc không phù hợp.
Điều cần nhớ
Xác định đúng nhu cầu và ranh giới giúp chọn ứng dụng AI có ích thay vì chạy theo công cụ.