Bổ sung rồi học lại
Lớp 5 · 1 tiết · Thiết kế hệ thống AI
Thêm dữ liệu không phải phép màu. Ta chọn phần thiếu, sửa nhãn đúng, huấn luyện lại rồi thử để xem cải tiến có giúp trường hợp cụ thể không.
Em sẽ học được gì?
- 5.D2.1Giải thích được bằng ví dụ rằng hệ thống AI có thể được cải tiến và hoạt động tốt hơn khi dữ liệu được bổ sung và cập nhật thường xuyên. Trang 26
- 5.C5.2Thực hiện được các thao tác cơ bản với công cụ trải nghiệm AI trực quan dựa trên học máy có giám sát như Teachable Machine, ML for Kids tích hợp trong Scratch, hoặc một số công cụ phù hợp khác. Trang 25
- 5.B2.1Nêu được một số cách giúp AI hoạt động công bằng hơn, chẳng hạn như sử dụng dữ liệu đa dạng, tránh định kiến hoặc kiểm tra lại kết quả do AI tạo ra. Trang 25
Bổ sung phải liên quan
Nếu chỉ có tròn xanh nhỏ và vuông cam lớn, nhiều tổ hợp còn thiếu. Chọn thêm các màu, cỡ cho mỗi hình giúp dữ liệu phản ánh nhiệm vụ hơn. Thêm nhiều bản giống hệt hoặc nhãn sai chưa chắc giúp ích; con người phải xem nội dung dữ liệu.
Mỗi phiên bản cần học và kiểm tra lại
Trong lab, thay đổi ví dụ hoặc nhãn làm mô hình cũ không còn dùng được cho dữ liệu mới cho tới khi Huấn luyện lại. So sánh trên cùng bộ kiểm tra để thấy điều thay đổi. Kể cả khi lỗi giảm, vẫn cần theo dõi ví dụ mới, không tuyên bố sản phẩm hết sai.
Cùng làm: Hai phiên bản có bằng chứng
Mở classification, bắt đầu với bộ mẫu thiếu tổ hợp. Nhóm giữ cùng bốn huy hiệu kiểm tra cỡ vừa cho hai phiên bản.
Phiên bản 1: chọn tròn xanh nhỏ và vuông cam lớn có nhãn đúng; huấn luyện, thử bốn huy hiệu và ghi đủ kết quả.
Tìm tổ hợp còn thiếu; thêm ví dụ tròn/vuông ở màu hoặc cỡ khác và kiểm tra nhãn của mẫu bổ sung.
Quan sát yêu cầu học lại khi dữ liệu đổi; bấm Huấn luyện rồi thử lại đúng bốn huy hiệu cũ.
So số đúng, sai, chưa quyết trước/sau. Nếu chưa tốt hơn, giữ kết quả trung thực và đề xuất sửa dữ liệu có căn cứ; mỗi em nói một ví dụ cụ thể.
Dừng lại và suy nghĩ
- Vì sao không dùng hai bộ kiểm tra khác nhau để kết luận cải tiến?
- Khi thêm dữ liệu mà chưa tốt hơn, ta học được gì?
Minh chứng cần ghi lại
Bảng hai phiên bản, danh sách mẫu bổ sung/nhãn, dấu huấn luyện lại và kết luận dựa trên cùng bốn lần thử.
Không có thiết bị? Vẫn học được.
Dùng thẻ mẫu, đếm đặc điểm khác để bỏ phiếu gần nhất ở hai bộ mẫu, giữ các thẻ kiểm tra. Ghi là mô phỏng cải tiến; các lượt C5.2 vẫn được quan sát trên thiết bị dùng chung.
Họ và tên: ........................................ Lớp: ........ Ngày: ................
Quan sát / sản phẩm của em:
Em đã kiểm tra bằng cách nào? Em sẽ thay đổi điều gì?
Em có dùng AI không? Nếu có, AI đã hỗ trợ phần nào?
Tự luyện để hiểu bài
Các câu hỏi dưới đây giúp em nhận phản hồi và thử lại. Số câu đúng không phải điểm chính thức, không thay thế minh chứng hoạt động hay nhận xét của giáo viên. Câu trả lời tự luyện chỉ lưu trên trình duyệt này.
Bài tập
Đã đúng 0/2 câu
- Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án
Sau khi sửa nhãn một mẫu trong lab, cần làm gì trước khi thử phiên bản mới?
- Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án
So sánh nào giúp nhận xét cải tiến có căn cứ hơn?
Cải tiến bộ mẫu huy hiệu
Huấn luyện bộ tròn xanh nhỏ/vuông cam lớn, Thử bộ cỡ vừa, thêm các tổ hợp có nhãn đúng rồi Huấn luyện lại. So kết quả trên cùng bộ kiểm tra; dữ liệu đổi làm mô hình cần học lại và hòa phiếu vẫn có thể xảy ra.
Chưa huấn luyện.
Thử huy hiệu cỡ vừa chưa dùng để huấn luyện
Máy tính kết quả thế nào?
Mỗi đặc điểm khác nhau tính 1 điểm. Máy tìm tất cả mẫu có tổng điểm nhỏ nhất, rồi đếm nhãn của các mẫu đó. Hộp nhiều phiếu hơn được chọn; bằng phiếu thì chưa quyết định. Huấn luyện ở mô hình đơn giản này là lưu bản sao các ví dụ đã chọn, không phải hiểu hình như con người. Không có độ tin cậy hay AI tạo sinh giả lập.
Minh chứng ghi lại thao tác và kết quả thực của lượt học; không tự chấm năng lực. Muốn lưu vào hồ sơ, dùng biểu mẫu minh chứng của bài học.
Đây là mô hình học tập giới hạn, không phải hệ thống AI triển khai thực tế. Không nhập thông tin riêng tư. Có thể làm hoạt động giấy ở trên thay cho thí nghiệm.
Đang tải hồ sơ riêng tư…
Ghi lại điều em đã làm
Bảng hai phiên bản, danh sách mẫu bổ sung/nhãn, dấu huấn luyện lại và kết luận dựa trên cùng bốn lần thử. Không ghi địa chỉ, số điện thoại, mật khẩu hoặc thông tin riêng tư của người khác.
Em có thể trình bày miệng với giáo viên, viết trên phiếu giấy hoặc ghi bằng lời ở đây. Người hướng dẫn có thể ghi giúp điều đã quan sát.
Lịch sử minh chứng của em trong bài
Hướng dẫn dành cho giáo viên
Học liệu mở — đọc và in không cần đăng nhập. Dùng quan sát thực hành để nhận xét, không quy đổi tự luyện thành điểm năng lực.
Chuẩn bị
- Mở lab, phiếu hai phiên bản; không chuẩn bị sẵn kết luận “chắc chắn tốt hơn”.
Tổ chức hoạt động
4 phút câu hỏi, 7 phút đọc, 17 phút hai phiên bản, 5 phút tự luyện, 2 phút chốt. Dữ liệu đổi yêu cầu huấn luyện lại; nếu kết quả không cải thiện, dùng đó để thảo luận thay vì sửa ghi chép.
Câu hỏi thảo luận
- Thêm mẫu nào liên quan trực tiếp lỗi đã thấy?
- Dữ liệu cần cập nhật khi xuất hiện kiểu huy hiệu mới ra sao?
Quan sát minh chứng
- Có thao tác thay ví dụ/nhãn rồi huấn luyện lại, không chỉ nói về cải tiến.
- Học sinh giải thích bằng một trường hợp trước/sau và nêu giới hạn.
Điều cần nhớ
Dữ liệu phù hợp, nhãn đúng, học lại và kiểm tra giúp cải tiến; phải dùng bằng chứng thay lời hứa.