Thiết kế tổng thể theo mục tiêu và dữ liệu
Lớp 11 · 1 tiết · Thiết kế hệ thống AI
Nhóm thiết kế một trợ lý tìm thông tin từ ba thẻ hoạt động trường. Bản thiết kế phải cho thấy vì sao chọn dữ liệu đó và ai chịu trách nhiệm khi thiếu thông tin.
Em sẽ học được gì?
- 11.D1.1Trình bày được cách thức thiết kế và vận hành tổng thể của một hệ thống AI, thể hiện được mối quan hệ giữa mục tiêu, dữ liệu và các thành phần trong hệ thống. Trang 41
Kiến trúc bắt đầu từ ranh giới
Mục tiêu giả định: trả thời gian và địa điểm của hoạt động có trong ba thẻ đã duyệt; không tự đăng kí hay gửi thông báo. Dữ liệu là thẻ sự kiện không chứa danh sách người tham gia. Đầu vào là câu hỏi, đầu ra là câu trả lời kèm thẻ làm căn cứ hoặc lời chưa đủ thông tin. Ranh giới này làm giảm nhu cầu dữ liệu và tránh biến công cụ tra cứu thành người tự hành quyết định.
Các thành phần phải phục vụ cùng mục tiêu
Có bước tiếp nhận câu hỏi, tìm thẻ liên quan, xử lý để tạo câu trả lời, đối chiếu dữ kiện, người duyệt và theo dõi lỗi. Có thể mô tả tra thẻ thủ công, quy tắc hay dùng mô hình; không bắt buộc cài hệ thống truy xuất tăng cường hoặc tác nhân. Điểm quan trọng là dòng dữ liệu rõ và quyết định có thể dừng. Nếu mục tiêu đổi sang đăng kí sự kiện, phải xem lại dữ liệu, quyền và trách nhiệm chứ không thêm nút tùy tiện.
Cùng làm: Sơ đồ trợ lý ba thẻ
Ba thẻ giả định: R1 đọc sách thứ Hai 16:00 phòng đọc; R2 thể thao thứ Tư 15:30 sân trường; R3 vẽ thứ Sáu 16:00 phòng mỹ thuật. Không có phí hoặc sức chứa.
5 phút viết ranh giới một câu; 8 phút chỉ thông tin cần và thông tin không cần thu.
18 phút vẽ kiến trúc có mục tiêu, dữ liệu, bước xử lý, đầu ra, người duyệt và phản hồi; chạy câu hỏi “thể thao ở đâu?” và “phí vẽ bao nhiêu?” qua từng thành phần.
9 phút nhóm khác đề nghị thêm đăng kí tự động; giải thích những gì phải thiết kế lại thay vì chấp nhận ngay. 5 phút ghi một quyết định thiết kế có căn cứ.
Dừng lại và suy nghĩ
- Nếu không có phí trong thẻ, đầu ra cần làm gì?
- Vì sao phạm vi không đăng kí là một quyết định thiết kế?
Minh chứng cần ghi lại
Sơ đồ toàn hệ thống có dòng dữ liệu, hai lượt truy vết trong/ngoài phạm vi và lý do chọn thành phần theo mục tiêu.
Không có thiết bị? Vẫn học được.
Dùng ba thẻ giấy trong phong bì dữ liệu và người đóng vai các bước; ghi đầu ra trên phiếu, không cần triển khai.
Họ và tên: ........................................ Lớp: ........ Ngày: ................
Quan sát / sản phẩm của em:
Em đã kiểm tra bằng cách nào? Em sẽ thay đổi điều gì?
Em có dùng AI không? Nếu có, AI đã hỗ trợ phần nào?
Tự luyện để hiểu bài
Các câu hỏi dưới đây giúp em nhận phản hồi và thử lại. Số câu đúng không phải điểm chính thức, không thay thế minh chứng hoạt động hay nhận xét của giáo viên. Câu trả lời tự luyện chỉ lưu trên trình duyệt này.
Bài tập
Đã đúng 0/2 câu
- Câu 1Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án
Dữ liệu nào cần cho mục tiêu tra thời gian/địa điểm?
- Câu 2Mức 2Đúng / Sai
Thêm đăng kí tự động chỉ là đổi hình thức giao diện, không ảnh hưởng trách nhiệm.
- Câu 3Mức 3Tự luận
Trình bày quan hệ mục tiêu–dữ liệu–đầu ra trong trợ lý ba thẻ.
0 từ / tối đa 180
Kiểm tra vòng đời trong bản kiến trúc
Dùng lab sắp giai đoạn mục tiêu–dữ liệu–huấn luyện–kiểm thử độc lập–quyết định con người–theo dõi. Khi phương án không huấn luyện mới, ghi rõ thay bằng chọn/kiểm mô hình; không giả vờ đã triển khai trợ lý.
Thứ tự do em xây dựng
Bước mới được thêm ở cuối. Dùng Lên / Xuống để sắp xếp; không cần kéo thả.
- 1. Con người đặt mục tiêu
- 2. Huấn luyện
- 3. Con người duyệt và có quyền dừng
- 4. Theo dõi sau khi dùng
Minh chứng ghi lại thao tác và kết quả thực của lượt học; không tự chấm năng lực. Muốn lưu vào hồ sơ, dùng biểu mẫu minh chứng của bài học.
Đây là mô hình học tập giới hạn, không phải hệ thống AI triển khai thực tế. Không nhập thông tin riêng tư. Có thể làm hoạt động giấy ở trên thay cho thí nghiệm.
Đang tải hồ sơ riêng tư…
Ghi lại điều em đã làm
Sơ đồ toàn hệ thống có dòng dữ liệu, hai lượt truy vết trong/ngoài phạm vi và lý do chọn thành phần theo mục tiêu. Không ghi địa chỉ, số điện thoại, mật khẩu hoặc thông tin riêng tư của người khác.
Em có thể trình bày miệng với giáo viên, viết trên phiếu giấy hoặc ghi bằng lời ở đây. Người hướng dẫn có thể ghi giúp điều đã quan sát.
Lịch sử minh chứng của em trong bài
Hướng dẫn dành cho giáo viên
Học liệu mở — đọc và in không cần đăng nhập. Dùng quan sát thực hành để nhận xét, không quy đổi tự luyện thành điểm năng lực.
Chuẩn bị
- In R1–R3 và phiếu kiến trúc; chuẩn bị hai câu hỏi trong/ngoài phạm vi.
Tổ chức hoạt động
Cho mỗi nhóm chạy hai câu hỏi bằng cách chuyển thẻ thật. Nếu nhắc RAG, chỉ giải nghĩa là mở rộng không bắt buộc và quay lại quan hệ thành phần. Thu minh chứng để phản hồi mô tả và đề xuất bước tiếp theo; không lập điểm hay kì thi AI riêng.
Câu hỏi thảo luận
- Mục tiêu nào không được đáp ứng bởi dữ liệu hiện có?
- Ai được duyệt thay đổi phạm vi công cụ?
Quan sát minh chứng
- Trình bày được thiết kế tổng thể và quan hệ giữa mục tiêu, dữ liệu, các thành phần.
- Truy vết được hai yêu cầu và không vượt ranh giới thiết kế.
Điều cần nhớ
Kiến trúc tốt giải thích các thành phần cùng phục vụ mục tiêu gì và giới hạn ở đâu.