Máy “học” từ những ví dụ nào?
Lớp 1 · 1 tiết · Thiết kế hệ thống AI
Con người có thể đưa hình ảnh và thông tin cho AI để dạy máy nhận biết đồ vật. Hôm nay em kể lại một cách dạy như vậy.
Em sẽ học được gì?
- 1.D1.1Nêu được ví dụ về một tình huống mà AI “học” từ hình ảnh hoặc thông tin do con người cung cấp (ví dụ: AI học nhận biết con mèo, quả táo…). Trang 16
Ví dụ do con người chọn
Muốn dạy AI nhận quả táo, người làm hệ thống có thể chọn hình quả táo và ghi tên “táo”. Các hình cùng tên là ví dụ để máy tìm đặc điểm. “Học” ở đây là xử lí ví dụ, không phải máy đi học hay hiểu bài như em.
Học rồi mới thử
Sau khi hệ thống được cho học, người ta có thể đưa một hình khác để thử máy nhận đúng không. Máy vẫn có thể nhầm. Không phải cứ em cho máy xem một tấm hình là mọi AI tự học lại ngay; việc học cần một quy trình do con người thực hiện.
Cùng làm: Câu chuyện dạy máy nhận táo
Dùng tranh vẽ táo và chuối để kể quy trình; đây là minh họa, không có máy thật được huấn luyện.
Vẽ hai quả táo khác nhau và một quả chuối. Nhờ người lớn viết tên đúng dưới mỗi hình.
Đặt các hình vào chỗ “ví dụ để học”. Kể: con người đưa hình cùng tên cho hệ thống.
Vẽ một quả táo mới, để riêng vào chỗ “thử sau khi học”. Nói điều muốn kiểm tra.
Dùng tranh kể cho bạn: người chọn ví dụ, cho hệ thống học, rồi kiểm tra hình mới.
Dừng lại và suy nghĩ
- Trong câu chuyện, ai đưa hình và tên cho máy?
- Vì sao có hình mới để thử sau khi học?
Minh chứng cần ghi lại
Bộ tranh có phần ví dụ và hình thử riêng, cùng lời kể một tình huống AI học từ thông tin do người cung cấp.
Không có thiết bị? Vẫn học được.
Chỉ dùng giấy và bút; có thể dùng táo, chuối đồ chơi làm mẫu. Người lớn viết tên và ghi lời kể của em.
Họ và tên: ........................................ Lớp: ........ Ngày: ................
Quan sát / sản phẩm của em:
Em đã kiểm tra bằng cách nào? Em sẽ thay đổi điều gì?
Em có dùng AI không? Nếu có, AI đã hỗ trợ phần nào?
Tự luyện để hiểu bài
Các câu hỏi dưới đây giúp em nhận phản hồi và thử lại. Số câu đúng không phải điểm chính thức, không thay thế minh chứng hoạt động hay nhận xét của giáo viên. Câu trả lời tự luyện chỉ lưu trên trình duyệt này.
Bài tập
Đã đúng 0/2 câu
- Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án
Muốn dạy máy nhận quả táo, ví dụ nào phù hợp?
- Câu 2Mức 2Đúng / Sai
Mọi AI tự học lại ngay khi em cho xem một hình.
Đang tải hồ sơ riêng tư…
Ghi lại điều em đã làm
Bộ tranh có phần ví dụ và hình thử riêng, cùng lời kể một tình huống AI học từ thông tin do người cung cấp. Không ghi địa chỉ, số điện thoại, mật khẩu hoặc thông tin riêng tư của người khác.
Em có thể trả lời miệng, chỉ vào thẻ hoặc làm trên giấy. Giáo viên hay cha mẹ quan sát và ghi giúp vào hồ sơ; em không cần tự gõ chữ để chứng tỏ mình hiểu bài.
Lịch sử minh chứng của em trong bài
Hướng dẫn dành cho giáo viên
Học liệu mở — đọc và in không cần đăng nhập. Dùng quan sát thực hành để nhận xét, không quy đổi tự luyện thành điểm năng lực.
Chuẩn bị
- Chuẩn bị giấy, bút màu, hai ô “ví dụ để học” và “hình thử”; không dùng ảnh trẻ hoặc dịch vụ nhận diện.
Tổ chức hoạt động
Mở đầu 5 phút với quả táo; giải thích 8 phút; làm bộ tranh và kể 12 phút; luyện 5 phút; nghe kể lại 5 phút. Nói rõ giấy không thật sự huấn luyện AI. Không đòi trẻ hiểu công thức hay tự dùng ứng dụng.
Câu hỏi thảo luận
- Hình và tên đúng giúp người làm hệ thống dạy máy điều gì?
- Máy đoán sai một hình mới thì người lớn cần làm gì?
Quan sát minh chứng
- Em kể được tình huống có con người cung cấp hình hoặc thông tin cho AI học.
- Em phân biệt phần ví dụ với phần thử và không cho rằng máy có tri thức của con người.
Điều cần nhớ
AI có thể được dạy bằng ví dụ do con người cung cấp. Sau khi học, cần thử và kiểm tra.