Khoa học tự nhiên 9
Khoa học tự nhiênLớp 9Phần 3. Chương II. Ánh sáng

Bài 7. Lăng kính

Mục tiêu bài học

  • Phân biệt lăng kính, tán sắc, màu vật.
  • Giải quyết tình huống: Vì sao chùm trắng qua lăng kính tạo dải màu còn chùm đỏ đơn sắc không tách dải trắng?

Bài giảng

Kiến thức và mối liên hệ

Lăng kính. khối trong suốt có hai mặt phẳng khúc xạ không song song theo mô hình học.

Tán sắc. ánh sáng trắng phân tách thành thành phần màu vì chiết suất phụ thuộc màu.

Màu vật. phụ thuộc ánh sáng tới và khả năng hấp thụ/phản xạ của vật.

Phân biệt: Lăng kính phân tách thành phần sẵn trong ánh sáng trắng, không tự tạo năng lượng ánh sáng.

Phân tích tình huống

Vì sao chùm trắng qua lăng kính tạo dải màu còn chùm đỏ đơn sắc không tách dải trắng?

Cách giải: Chùm trắng có nhiều thành phần bị lệch khác nhau; đỏ đơn sắc chỉ bị lệch theo chiết suất với màu đó, không tự tạo các màu còn lại.

Một vật đỏ dưới nguồn chỉ phát xanh có nhất thiết nhìn đỏ sáng không?

Vận dụng: Không; vật có thể hấp thụ phần lớn ánh sáng xanh nên tối. Màu thấy phụ thuộc cả nguồn và vật, không chỉ vật.

Khái niệm chính

Lăng kính
khối trong suốt có hai mặt phẳng khúc xạ không song song theo mô hình học
Tán sắc
ánh sáng trắng phân tách thành thành phần màu vì chiết suất phụ thuộc màu
Màu vật
phụ thuộc ánh sáng tới và khả năng hấp thụ/phản xạ của vật

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Vì sao chùm trắng qua lăng kính tạo dải màu còn chùm đỏ đơn sắc không tách dải trắng?

    Xem lời giải

    Chùm trắng có nhiều thành phần bị lệch khác nhau; đỏ đơn sắc chỉ bị lệch theo chiết suất với màu đó, không tự tạo các màu còn lại.

Ghi nhớ

Lăng kính: khối trong suốt có hai mặt phẳng khúc xạ không song song theo mô hình học. Tán sắc: ánh sáng trắng phân tách thành thành phần màu vì chiết suất phụ thuộc màu. Màu vật: phụ thuộc ánh sáng tới và khả năng hấp thụ/phản xạ của vật.

Dễ nhầm

  • Lăng kính tự tạo thêm các màu từ năng lượng không có.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong bài này, lăng kính có đặc điểm nào?

  2. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong bài này, tán sắc có đặc điểm nào?

  3. Câu 3Mức 1Ghép nối

    Ghép khái niệm với đặc điểm tương ứng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 4Mức 2Đúng / Sai

    Lăng kính tự tạo thêm các màu từ năng lượng không có.

  5. Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn thuật ngữ phù hợp: “phụ thuộc ánh sáng tới và khả năng hấp thụ/phản xạ của vật” mô tả .

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Vì sao chùm trắng qua lăng kính tạo dải màu còn chùm đỏ đơn sắc không tách dải trắng?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Một vật đỏ dưới nguồn chỉ phát xanh có nhất thiết nhìn đỏ sáng không?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Một bạn khẳng định: “Lăng kính tự tạo thêm các màu từ năng lượng không có.” Hãy bác bỏ bằng một lí do khoa học, chỉ ra một hệ quả của cách hiểu sai và viết lại kết luận đúng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay