Khoa học tự nhiên 9
Khoa học tự nhiênLớp 9Phần 3. Chương II. Ánh sáng

Bài 5. Khúc xạ ánh sáng

Mục tiêu bài học

  • Phân biệt khúc xạ, góc khúc xạ, chiết suất tỉ đối.
  • Giải quyết tình huống: Từ không khí vào nước, góc tới40°, góc khúc xạ29°. Tia lệch gần hay xa pháp tuyến?

Bài giảng

Kiến thức và mối liên hệ

Khúc xạ. tia sáng đổi phương khi truyền xiên qua mặt phân cách hai môi trường.

Góc khúc xạ. đo giữa tia khúc xạ và pháp tuyến tại điểm tới.

Chiết suất tỉ đối. liên hệ sin i/sin r=n₂/n₁ với mô hình ánh sáng đơn sắc.

Phân biệt: Cả góc tới và khúc xạ đều đo với pháp tuyến; đo với mặt cho góc phụ.

Phân tích tình huống

Từ không khí vào nước, góc tới40°, góc khúc xạ29°. Tia lệch gần hay xa pháp tuyến?

Cách giải: r<i nên gần pháp tuyến. Không lấy góc với mặt nước để so; phần phản xạ vẫn có thể tồn tại.

Vì sao nhìn vật trong nước từ trên có thể thấy nông hơn vị trí thật?

Vận dụng: Tia qua mặt nước bị khúc xạ, đường kéo dài nhìn thấy cho vị trí biểu kiến khác. Không dựa nhìn để ước độ sâu rồi xuống nước.

Khái niệm chính

Khúc xạ
tia sáng đổi phương khi truyền xiên qua mặt phân cách hai môi trường
Góc khúc xạ
đo giữa tia khúc xạ và pháp tuyến tại điểm tới
Chiết suất tỉ đối
liên hệ sin i/sin r=n₂/n₁ với mô hình ánh sáng đơn sắc

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Từ không khí vào nước, góc tới40°, góc khúc xạ29°. Tia lệch gần hay xa pháp tuyến?

    Xem lời giải

    r<i nên gần pháp tuyến. Không lấy góc với mặt nước để so; phần phản xạ vẫn có thể tồn tại.

Ghi nhớ

Khúc xạ: tia sáng đổi phương khi truyền xiên qua mặt phân cách hai môi trường. Góc khúc xạ: đo giữa tia khúc xạ và pháp tuyến tại điểm tới. Chiết suất tỉ đối: liên hệ sin i/sin r=n₂/n₁ với mô hình ánh sáng đơn sắc.

Dễ nhầm

  • Góc khúc xạ luôn đo với mặt phân cách.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong bài này, khúc xạ có đặc điểm nào?

  2. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong bài này, góc khúc xạ có đặc điểm nào?

  3. Câu 3Mức 1Ghép nối

    Ghép khái niệm với đặc điểm tương ứng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 4Mức 2Đúng / Sai

    Góc khúc xạ luôn đo với mặt phân cách.

  5. Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn thuật ngữ phù hợp: “liên hệ sin i/sin r=n₂/n₁ với mô hình ánh sáng đơn sắc” mô tả .

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Từ không khí vào nước, góc tới40°, góc khúc xạ29°. Tia lệch gần hay xa pháp tuyến?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Vì sao nhìn vật trong nước từ trên có thể thấy nông hơn vị trí thật?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Một bạn khẳng định: “Góc khúc xạ luôn đo với mặt phân cách.” Hãy bác bỏ bằng một lí do khoa học, chỉ ra một hệ quả của cách hiểu sai và viết lại kết luận đúng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay