Lịch sử và Địa lí 9
Lịch sử và Địa líLớp 9Phần 1. Lịch sử – Chương 1. Thế giới từ năm 1918 đến năm 1945

Nước Nga và Liên Xô từ năm 1918 đến năm 1945

Mục tiêu bài học

  • Trình bày và phân tích: Từ bảo vệ chính quyền đến khôi phục kinh tế; Liên bang và xây dựng chủ nghĩa xã hội.
  • Vận dụng kiến thức, đối chiếu nguồn, nêu giới hạn và giải pháp phù hợp.

Bài giảng

Từ bảo vệ chính quyền đến khôi phục kinh tế

Sau Cách mạng tháng Mười, chính quyền Xô viết phải chống lực lượng chống cách mạng và sự can thiệp bên ngoài. Nội chiến cùng chiến tranh làm kinh tế kiệt quệ. Năm 1921, Chính sách kinh tế mới thay trưng thu lương thực bằng thuế lương thực, cho phép một bộ phận trao đổi và kinh doanh, trong khi nhà nước giữ các vị trí chủ chốt. Điều chỉnh này khuyến khích sản xuất, góp phần khôi phục đời sống, không đồng nghĩa xoá vai trò nhà nước.

Liên bang và xây dựng chủ nghĩa xã hội

Tháng 12-1922, Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết được thành lập. Từ cuối những năm 1920, các kế hoạch 5 năm thúc đẩy công nghiệp hoá, giáo dục và khoa học; Liên Xô trở thành cường quốc công nghiệp. Tập thể hoá nông nghiệp và cơ chế quản lí tập trung cũng bộc lộ hạn chế, gây nhiều khó khăn. Khi đánh giá phải phân biệt thành tựu sản xuất, thay đổi xã hội với những sai lầm về chính sách và dân chủ.

Liên Xô trong chiến tranh thế giới

Từ tháng 6-1941, Đức tấn công Liên Xô. Nhân dân Liên Xô tiến hành cuộc chiến tranh giữ nước, giành thắng lợi quan trọng ở Xta-lin-grát và tiến tới Béc-lin năm 1945. Chiến thắng gắn sức mạnh chiến đấu, hậu phương và liên minh chống phát xít; không xoá vai trò các lực lượng khác. Trục học tập: 1921 Chính sách kinh tế mới → 1922 thành lập Liên bang → 1941 chống cuộc tấn công của Đức → 1945 chiến thắng phát xít.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Vì sao Chính sách kinh tế mới có thể khuyến khích nông dân sản xuất?

    Xem lời giải

    Thuế lương thực thay trưng thu làm người sản xuất biết nghĩa vụ phải nộp và có thể sử dụng, trao đổi phần còn lại. Lợi ích gắn với kết quả lao động nên động lực sản xuất được cải thiện. Các hoạt động kinh doanh được cho phép trong phạm vi chính sách giúp nối nông nghiệp với thị trường và khôi phục lưu thông. Nhà nước vẫn giữ các lĩnh vực chủ chốt, vì vậy không nên mô tả chính sách như từ bỏ toàn bộ định hướng xây dựng xã hội mới. Hiệu quả cần đặt trong hoàn cảnh kinh tế kiệt quệ sau chiến tranh.

Ghi nhớ

1921: Chính sách kinh tế mới; 1922: Thành lập Liên bang Xô viết; 1941: Đức tấn công Liên Xô.

Dễ nhầm

  • Không suy kết luận vượt phạm vi chứng cứ; phân biệt số liệu thực, dữ liệu làm tròn và tình huống minh hoạ.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Hồ sơ học tập nguyên gốc — Nước Nga và Liên Xô từ năm 1918 đến năm 1945

    Từ bảo vệ chính quyền đến khôi phục kinh tế

    Sau Cách mạng tháng Mười, chính quyền Xô viết phải chống lực lượng chống cách mạng và sự can thiệp bên ngoài. Nội chiến cùng chiến tranh làm kinh tế kiệt quệ. Năm 1921, Chính sách kinh tế mới thay trưng thu lương thực bằng thuế lương thực, cho phép một bộ phận trao đổi và kinh doanh, trong khi nhà nước giữ các vị trí chủ chốt. Điều chỉnh này khuyến khích sản xuất, góp phần khôi phục đời sống, không đồng nghĩa xoá vai trò nhà nước.

    Liên bang và xây dựng chủ nghĩa xã hội

    Tháng 12-1922, Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết được thành lập. Từ cuối những năm 1920, các kế hoạch 5 năm thúc đẩy công nghiệp hoá, giáo dục và khoa học; Liên Xô trở thành cường quốc công nghiệp. Tập thể hoá nông nghiệp và cơ chế quản lí tập trung cũng bộc lộ hạn chế, gây nhiều khó khăn. Khi đánh giá phải phân biệt thành tựu sản xuất, thay đổi xã hội với những sai lầm về chính sách và dân chủ.

    Liên Xô trong chiến tranh thế giới

    Từ tháng 6-1941, Đức tấn công Liên Xô. Nhân dân Liên Xô tiến hành cuộc chiến tranh giữ nước, giành thắng lợi quan trọng ở Xta-lin-grát và tiến tới Béc-lin năm 1945. Chiến thắng gắn sức mạnh chiến đấu, hậu phương và liên minh chống phát xít; không xoá vai trò các lực lượng khác. Trục học tập: 1921 Chính sách kinh tế mới → 1922 thành lập Liên bang → 1941 chống cuộc tấn công của Đức → 1945 chiến thắng phát xít.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Mục đích trực tiếp của Chính sách kinh tế mới là gì?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Ghép mốc/khái niệm với nội dung đúng trong hồ sơ.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Dựa trên hồ sơ, đánh giá từng nhận định độc lập về sự kiện và cách suy luận.

    ÝĐúngSai
    a)Thuế lương thực có thể tạo động lực giữ phần sản phẩm còn lại.
    b)Chính sách kinh tế mới xoá mọi vai trò của nhà nước.
    c)Liên bang thành lập 1922 trước khi Đức tấn công 1941.
    d)Mọi đóng góp đánh bại phát xít chỉ thuộc một quốc gia.
  5. Câu 4Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn thông tin hoàn thành cặp: 1922 → .

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Vì sao Chính sách kinh tế mới có thể khuyến khích nông dân sản xuất?

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Từ hồ sơ, trình bày và giải thích nội dung “Liên bang và xây dựng chủ nghĩa xã hội” bằng một đoạn 100–180 chữ, nêu một giới hạn khi sử dụng thông tin.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 2Tự luận

    Lập bảng ba hàng theo các mục 1921, 1922, 1941; mỗi hàng ghi nội dung đúng và ý nghĩa trong bài.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Viết một kết luận có điều kiện cho vấn đề “Vì sao Chính sách kinh tế mới có thể khuyến khích nông dân sản xuất?”, sau đó đề xuất nguồn hoặc cách kiểm tra tiếp. Không nhận đã khảo sát nếu chưa thực hiện.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay