Khoa học tự nhiên 8
Khoa học tự nhiênLớp 8Phần 9. Chương VIII. Sinh vật và môi trường

Bài 41. Môi trường và các nhân tố sinh thái

Mục tiêu bài học

  • Phân biệt nhân tố vô sinh, nhân tố hữu sinh, giới hạn sinh thái.
  • Giải quyết tình huống: Hai cây cùng loài ở đất khô và ẩm có sinh trưởng khác. Có đủ kết luận chỉ do nước nếu nơi sáng khác nhau không?

Bài giảng

Kiến thức và mối liên hệ

Nhân tố vô sinh. yếu tố vật lí/hóa học như ánh sáng, nước, nhiệt độ.

Nhân tố hữu sinh. tác động của sinh vật lên sinh vật khác.

Giới hạn sinh thái. khoảng chịu đựng của loài với một nhân tố trong điều kiện xét.

Phân biệt: Vượt khoảng thích hợp có thể gây stress hoặc chết; lợi/hại phụ thuộc mức và loài.

Phân tích tình huống

Hai cây cùng loài ở đất khô và ẩm có sinh trưởng khác. Có đủ kết luận chỉ do nước nếu nơi sáng khác nhau không?

Cách giải: Chưa; ánh sáng là biến nhiễu. Giữ các yếu tố khác tương tự hoặc ghi và đánh giá hạn chế trước khi quy nguyên nhân.

Vì sao không dùng khoảng chịu nhiệt của một loài để quyết định cho mọi loài?

Vận dụng: Mỗi loài có đặc điểm thích nghi và giới hạn khác; còn tương tác độ ẩm, tuổi, dinh dưỡng. Không suy một số đại diện cho toàn sinh giới.

Khái niệm chính

Nhân tố vô sinh
yếu tố vật lí/hóa học như ánh sáng, nước, nhiệt độ
Nhân tố hữu sinh
tác động của sinh vật lên sinh vật khác
Giới hạn sinh thái
khoảng chịu đựng của loài với một nhân tố trong điều kiện xét

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Hai cây cùng loài ở đất khô và ẩm có sinh trưởng khác. Có đủ kết luận chỉ do nước nếu nơi sáng khác nhau không?

    Xem lời giải

    Chưa; ánh sáng là biến nhiễu. Giữ các yếu tố khác tương tự hoặc ghi và đánh giá hạn chế trước khi quy nguyên nhân.

Ghi nhớ

Nhân tố vô sinh: yếu tố vật lí/hóa học như ánh sáng, nước, nhiệt độ. Nhân tố hữu sinh: tác động của sinh vật lên sinh vật khác. Giới hạn sinh thái: khoảng chịu đựng của loài với một nhân tố trong điều kiện xét.

Dễ nhầm

  • Một nhân tố có lợi ở mức vừa phải thì tăng vô hạn luôn có lợi.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong bài này, nhân tố vô sinh có đặc điểm nào?

  2. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong bài này, nhân tố hữu sinh có đặc điểm nào?

  3. Câu 3Mức 1Ghép nối

    Ghép khái niệm với đặc điểm tương ứng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 4Mức 2Đúng / Sai

    Một nhân tố có lợi ở mức vừa phải thì tăng vô hạn luôn có lợi.

  5. Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn thuật ngữ phù hợp: “khoảng chịu đựng của loài với một nhân tố trong điều kiện xét” mô tả .

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Hai cây cùng loài ở đất khô và ẩm có sinh trưởng khác. Có đủ kết luận chỉ do nước nếu nơi sáng khác nhau không?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Vì sao không dùng khoảng chịu nhiệt của một loài để quyết định cho mọi loài?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Một bạn khẳng định: “Một nhân tố có lợi ở mức vừa phải thì tăng vô hạn luôn có lợi.” Hãy bác bỏ bằng một lí do khoa học, chỉ ra một hệ quả của cách hiểu sai và viết lại kết luận đúng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay