Khoa học tự nhiên 8
Khoa học tự nhiênLớp 8Phần 9. Chương VIII. Sinh vật và môi trường

Bài 46. Cân bằng tự nhiên

Mục tiêu bài học

  • Phân biệt cân bằng động, khống chế sinh học, tác động dây chuyền.
  • Giải quyết tình huống: Nếu giảm mạnh ếch ăn sâu ở ruộng, sâu có thể thay đổi ra sao và vì sao không kết luận chắc từ một quan hệ?

Bài giảng

Kiến thức và mối liên hệ

Cân bằng động. các thành phần biến đổi nhưng có cơ chế duy trì trong giới hạn.

Khống chế sinh học. quan hệ sinh vật góp phần điều chỉnh số lượng.

Tác động dây chuyền. thay đổi một mắt xích có thể ảnh hưởng nhiều loài.

Phân biệt: Cân bằng là động và có giới hạn; số lượng dao động, biến động quá mạnh có thể phá ổn định.

Phân tích tình huống

Nếu giảm mạnh ếch ăn sâu ở ruộng, sâu có thể thay đổi ra sao và vì sao không kết luận chắc từ một quan hệ?

Cách giải: Sâu có thể tăng do giảm thiên địch, nhưng còn thời tiết, thức ăn và loài ăn khác; cần theo dõi mạng quan hệ và dữ liệu.

Vì sao thả loài ngoại lai để diệt sâu không được làm tùy tiện?

Vận dụng: Loài đó có thể xâm hại và tác động loài bản địa; phải đánh giá chuyên môn, không coi mọi thiên địch đều an toàn ở mọi vùng.

Khái niệm chính

Cân bằng động
các thành phần biến đổi nhưng có cơ chế duy trì trong giới hạn
Khống chế sinh học
quan hệ sinh vật góp phần điều chỉnh số lượng
Tác động dây chuyền
thay đổi một mắt xích có thể ảnh hưởng nhiều loài

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Nếu giảm mạnh ếch ăn sâu ở ruộng, sâu có thể thay đổi ra sao và vì sao không kết luận chắc từ một quan hệ?

    Xem lời giải

    Sâu có thể tăng do giảm thiên địch, nhưng còn thời tiết, thức ăn và loài ăn khác; cần theo dõi mạng quan hệ và dữ liệu.

Ghi nhớ

Cân bằng động: các thành phần biến đổi nhưng có cơ chế duy trì trong giới hạn. Khống chế sinh học: quan hệ sinh vật góp phần điều chỉnh số lượng. Tác động dây chuyền: thay đổi một mắt xích có thể ảnh hưởng nhiều loài.

Dễ nhầm

  • Cân bằng tự nhiên nghĩa số lượng từng loài không bao giờ đổi.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong bài này, cân bằng động có đặc điểm nào?

  2. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong bài này, khống chế sinh học có đặc điểm nào?

  3. Câu 3Mức 1Ghép nối

    Ghép khái niệm với đặc điểm tương ứng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 4Mức 2Đúng / Sai

    Cân bằng tự nhiên nghĩa số lượng từng loài không bao giờ đổi.

  5. Câu 5Mức 2Điền vào chỗ trống

    Chọn thuật ngữ phù hợp: “thay đổi một mắt xích có thể ảnh hưởng nhiều loài” mô tả .

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Nếu giảm mạnh ếch ăn sâu ở ruộng, sâu có thể thay đổi ra sao và vì sao không kết luận chắc từ một quan hệ?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Vì sao thả loài ngoại lai để diệt sâu không được làm tùy tiện?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Một bạn khẳng định: “Cân bằng tự nhiên nghĩa số lượng từng loài không bao giờ đổi.” Hãy bác bỏ bằng một lí do khoa học, chỉ ra một hệ quả của cách hiểu sai và viết lại kết luận đúng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay