Lịch sử và Địa lí 8
Lịch sử và Địa líLớp 8Phần 12. Chủ đề chung Lịch sử và Địa lí

Chủ đề chung 2: Bảo vệ chủ quyền, các quyền và lợi ích hợp pháp của Việt Nam ở Biển Đông

Mục tiêu bài học

  • Hiểu và giải thích được nội dung trọng tâm của “Chủ đề chung 2: Bảo vệ chủ quyền, các quyền và lợi ích hợp pháp của Việt Nam ở Biển Đông”.
  • Đọc dữ kiện, phân biệt kết quả với suy luận và trình bày giải pháp hoặc nhận xét có điều kiện, đúng nguồn.

Bài giảng

Kiến thức và mối liên hệ

Biển đảo là không gian sống, giao thương, tài nguyên, sinh thái và an ninh. Cần phân biệt chủ quyền ở nội thủy, lãnh hải, đảo với quyền chủ quyền, quyền tài phán theo điều kiện ở vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa. Nguồn pháp lí gồm UNCLOS 1982, Luật Biển Việt Nam 2012 và các điều ước, tuyên bố phù hợp; đường cơ sở trong vịnh Bắc Bộ cập nhật 21/2/2025 không tự thay đường phân định theo Hiệp định 2000. Vị trí gần tuyến hàng hải, nhiều vũng vịnh, sinh vật, dầu khí, cảnh quan tạo cơ hội kinh tế, nhưng bão, ô nhiễm, hạ tầng và lợi ích chồng lấn đặt khó khăn. Không dùng chữ tiềm năng thay cho hiệu quả chắc chắn hay coi một vùng biển thuộc một loại quyền duy nhất.

Giải thích, phương pháp và giới hạn

Lịch sử phải dựa bằng chứng có nguồn và niên đại. Thời tiền sử, di tích ven biển cho thấy khai thác, giao lưu; thời các nhà nước đầu tiên, thuyền trên đồ đồng, cảng Chăm-pa, Óc Eo phản ánh đời sống sông biển. Thế kỉ X–XV, cảng Vân Đồn và các cửa biển gắn giao thương, quản lí, phòng thủ của các triều đại. Thế kỉ XVI–XIX, cảng thị, cư trú ven biển và đội Hoàng Sa, Bắc Hải gắn hoạt động khai thác, nhiệm vụ quản lí; triều Tây Sơn và nhà Nguyễn tiếp tục tổ chức, khảo sát, đo đạc, lưu dấu, vẽ bản đồ. Từ 1884–1945 có hoạt động hành chính, đối ngoại thời Pháp đại diện trong quan hệ bảo hộ; sau 1945 Nhà nước Việt Nam qua các thời kì tiếp tục hoạt động thực thi, bảo vệ quyền biển đảo. Một hiện vật khai thác biển không tự là toàn bộ bằng chứng xác định mọi ranh giới hiện đại; cần phân biệt lịch sử cư trú, hành vi quản lí nhà nước và căn cứ pháp lí.

Bản đồ, đơn vị hành chính và trách nhiệm học tập

Không dùng bảng huyện đảo của bản in trước sắp xếp 2025 như danh mục đơn vị hiện hành. Sau tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, khi ghi địa chỉ biển đảo cần dùng tên và tỉnh, thành mới từ nghị quyết, nguồn chính thức; ví dụ Phú Quý thuộc Lâm Đồng sau hợp nhất, Côn Đảo thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, Phú Quốc thuộc An Giang. Tên đảo, quần đảo và đơn vị hành chính là các lớp thông tin khác nhau, không phải cứ đổi đơn vị hành chính thì đảo di chuyển. Những khái quát về môi trường và trữ lượng trong tài liệu cũ cũng cần nguồn thời điểm, không gọi là quan trắc hiện nay. Học sinh tham gia tìm hiểu và bảo vệ môi trường an toàn, không tự tuần tra, đánh dấu ranh giới hoặc tổ chức hành vi gây nguy hiểm.

Khái niệm chính

UNCLOS 1982
Khuôn khổ pháp lí quốc tế về biển
Luật Biển Việt Nam 2012
Văn bản pháp luật quốc gia về biển
Hiệp định vịnh Bắc Bộ 2000
Căn cứ phân định giữa Việt Nam và Trung Quốc trong phạm vi hiệp định
Tuyên bố 21/2/2025
Công bố đường cơ sở trong vịnh Bắc Bộ

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Tình huống tự viết: bản tin định ghép ảnh thuyền cổ không rõ nguồn với bản đồ đường cơ sở 2025 rồi khẳng định cả hai là cùng một văn bản xác định đầy đủ mọi ranh giới. Bản tin còn đề nghị trả thù mọi người có quốc tịch khác khi xuất hiện tranh chấp.

    Sửa cách sử dụng bằng chứng và cách ứng xử.

    Xem lời giải

    Ảnh thuyền cổ cần nguồn, niên đại, bối cảnh; nó có thể phản ánh khai thác hoặc giao lưu, không tự thay văn bản pháp lí hiện đại. Đường cơ sở 2025 là một loại căn cứ đo vùng biển, khác đường phân định, không đủ một mình xác định mọi ranh giới hay mọi loại quyền. Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cần thông tin chính xác, pháp luật, biện pháp hòa bình và chủ thể có thẩm quyền; không kích động thù ghét hay trả thù tập thể theo quốc tịch.

Ghi nhớ

UNCLOS 1982: Khuôn khổ pháp lí quốc tế về biển; Luật Biển Việt Nam 2012: Văn bản pháp luật quốc gia về biển; Hiệp định vịnh Bắc Bộ 2000: Căn cứ phân định giữa Việt Nam và Trung Quốc trong phạm vi hiệp định; Tuyên bố 21/2/2025: Công bố đường cơ sở trong vịnh Bắc Bộ.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Ghép mỗi đối tượng với mô tả phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  2. Câu 2Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Mô tả nào phù hợp với “UNCLOS 1982”?

  3. Câu 3Mức 2Nhiều đáp án

    Chọn đúng hai cặp liên hệ phù hợp.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  4. Câu 4Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Kiểm tra từng liên hệ; không hiểu mũi tên là quan hệ nguyên nhân.

    ÝĐúngSai
    a)UNCLOS 1982: Khuôn khổ pháp lí quốc tế về biển.
    b)Luật Biển Việt Nam 2012: Căn cứ phân định giữa Việt Nam và Trung Quốc trong phạm vi hiệp định.
    c)Hiệp định vịnh Bắc Bộ 2000: Văn bản pháp luật quốc gia về biển.
    d)Tuyên bố 21/2/2025: Công bố đường cơ sở trong vịnh Bắc Bộ.
  5. Đọc ngữ liệu

    Tình huống tự viết: bản tin định ghép ảnh thuyền cổ không rõ nguồn với bản đồ đường cơ sở 2025 rồi khẳng định cả hai là cùng một văn bản xác định đầy đủ mọi ranh giới. Bản tin còn đề nghị trả thù mọi người có quốc tịch khác khi xuất hiện tranh chấp.

  6. Câu 5Mức 3Tự luận

    Sửa cách sử dụng bằng chứng và cách ứng xử.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 4Tự luận

    Vì sao bảo vệ tài nguyên, môi trường biển có liên hệ với bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Phản hồi nào phù hợp trước một bản đồ biển không ghi nguồn, ngày và loại đường?

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Viết đầy đủ bản tin học tập ba đoạn về trách nhiệm biển đảo, không trích nguồn chưa kiểm.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay