Tiếng Việt 4
Tiếng ViệtLớp 4Phần 12. Ôn tập và đánh giá cuối năm học

Bài 2. Tiết 3, 4 (trang 136, 137, 138)

Mục tiêu bài học

  • Ôn đủ phần in sách: Nghe–viết về Tô Hoài; dấu câu, trạng ngữ; Giọt sương
  • Đọc, nói, viết có căn cứ; tự sửa sau góp ý.

Bài giảng

Mạch ôn tập và ngữ liệu

Tóm tắt tự viết: “Giọt sương” (Phạm Thị Út Tươi) nhân hóa sương, gió, trăng và mầm cây thành những người bạn biết nghe, nói, chờ bình minh. Sự tưởng tượng làm đêm quê gần gũi và gợi tình yêu sự sống. Đoạn nghe–viết trong sách giới thiệu nhà văn Tô Hoài, tên khai sinh Nguyễn Sen, tác giả Dế Mèn phiêu lưu kí. Khi ghi tên người, tác phẩm, em phân biệt tên riêng với từ chỉ nghề nghiệp và dùng dấu ngoặc kép đúng ngữ cảnh.

Phạm vi: Nghe–viết về Tô Hoài; dấu câu, trạng ngữ; Giọt sương. Dấu hai chấm báo phần giải thích/liệt kê; lượt nói và danh sách có thể dùng gạch ngang; ngoặc đơn thêm chú thích; ngoặc kép đánh dấu tên tác phẩm hoặc lời dẫn theo ngữ cảnh. Thêm trạng ngữ phải hợp nghĩa với nòng cốt.

Luyện từ và câu: hệ thống rồi vận dụng

Dấu ngoặc kép có thể đánh dấu tên một tác phẩm, tài liệu hoặc lời được dẫn trực tiếp trong câu. Ví dụ “Em đọc truyện “Cây khế”.” phần trong ngoặc là tên truyện. Khi viết lại lời người khác, nếu không trích đúng nguyên văn thì diễn đạt gián tiếp, không dùng ngoặc để khiến người đọc tưởng đó là lời chính xác. Mở và đóng ngoặc thành cặp.

Dấu ngoặc đơn đánh dấu phần chú thích, giải thích thêm. Ví dụ “Ông em trồng cây bàng (một loại cây cho bóng mát) ở sân”. Phần chú thích giúp hiểu thêm nhưng nếu bỏ, ý chính vẫn còn. Phải có đủ dấu mở, đóng; không dùng ngoặc đơn để thay mọi dấu phẩy. Khi đọc, có thể hạ giọng nhẹ ở phần giải thích.

Nói, viết và góp ý

Đoạn nêu tình cảm, cảm xúc cần nói rõ em dành tình cảm cho ai/nhân vật nào, vì sao. Chọn một hai kỉ niệm hoặc hành động cụ thể làm bằng chứng. Không chỉ lặp em rất yêu quý nhiều lần. Dùng từ cảm xúc đúng mức, phân biệt việc nhân vật làm trong truyện với liên tưởng riêng của em. Kết đoạn có thể nói mong muốn hoặc việc em sẽ làm.

Mẫu mới: Từ lời tóm tắt Giọt sương, em hình dung một đêm vườn thật gần gũi. Sương, gió và trăng được gợi như những người bạn biết lắng nghe. Em thích cách hình dung ấy vì thiên nhiên không còn xa lạ. Đến bình minh, hình ảnh sương tan làm em nghĩ tới vòng thay đổi của sự sống. Muốn nhận xét nhịp và từ thơ, em cần đọc tiếp bản thơ hợp pháp, không lấy lời tóm tắt làm câu thơ.

Đổi bài, nêu một điểm rõ và một chỗ cần bổ sung; sửa bằng màu khác để nhận ra điều thay đổi.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Viết đoạn cảm xúc về Giọt sương dựa lời tóm tắt, nêu rõ đây là cảm nhận chưa thay cho đọc bản thơ.

    Xem lời giải

    Từ lời tóm tắt Giọt sương, em hình dung một đêm vườn thật gần gũi. Sương, gió và trăng được gợi như những người bạn biết lắng nghe. Em thích cách hình dung ấy vì thiên nhiên không còn xa lạ. Đến bình minh, hình ảnh sương tan làm em nghĩ tới vòng thay đổi của sự sống. Muốn nhận xét nhịp và từ thơ, em cần đọc tiếp bản thơ hợp pháp, không lấy lời tóm tắt làm câu thơ.

Ghi nhớ

Nghe–viết về Tô Hoài; dấu câu, trạng ngữ; Giọt sương Nhận xét cần chi tiết; bản tóm tắt không thay nguyên văn thơ.

Dễ nhầm

  • Nhớ nhan đề chưa đủ để hiểu bài; cần nói được chi tiết và ý nghĩa.

Bài tập

Đã đúng 0/8 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Tóm tắt tự viết: “Giọt sương” (Phạm Thị Út Tươi) nhân hóa sương, gió, trăng và mầm cây thành những người bạn biết nghe, nói, chờ bình minh. Sự tưởng tượng làm đêm quê gần gũi và gợi tình yêu sự sống. Đoạn nghe–viết trong sách giới thiệu nhà văn Tô Hoài, tên khai sinh Nguyễn Sen, tác giả Dế Mèn phiêu lưu kí. Khi ghi tên người, tác phẩm, em phân biệt tên riêng với từ chỉ nghề nghiệp và dùng dấu ngoặc kép đúng ngữ cảnh.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Vì sao Giọt sương có thể gợi sự gần gũi?

  3. Câu 2Mức 2Đúng / Sai

    Theo ngữ liệu: Dấu ngoặc đơn và ngoặc kép luôn có cùng công dụng.

  4. Câu 3Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Xếp mạch nội dung phù hợp với ngữ liệu trên.

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Nhận ra cách sự vật được nhân hóa.
    2. 2Đọc hình ảnh đêm trên lá.
    3. 3Nói cảm xúc rồi tạo câu đúng dấu.
  5. Câu 4Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong câu Em thích truyện “Cây khế”., dấu ngoặc kép đánh dấu:

  6. Câu 5Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong “Võ Thị Sáu (1933–1952) là một nữ anh hùng”, ngoặc đơn dùng để:

  7. Câu 6Mức 1Ghép nối

    Nối đúng theo ngữ liệu và kiến thức của tiết ôn này.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  8. Câu 7Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Đọc mẫu mới:

    Từ lời tóm tắt Giọt sương, em hình dung một đêm vườn thật gần gũi. Sương, gió và trăng được gợi như những người bạn biết lắng nghe. Em thích cách hình dung ấy vì thiên nhiên không còn xa lạ. Đến bình minh, hình ảnh sương tan làm em nghĩ tới vòng thay đổi của sự sống. Muốn nhận xét nhịp và từ thơ, em cần đọc tiếp bản thơ hợp pháp, không lấy lời tóm tắt làm câu thơ.

    Muốn nhận xét nhịp và từ thơ chính xác, người viết cần làm gì?

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Viết đoạn cảm xúc về Giọt sương dựa lời tóm tắt, nêu rõ đây là cảm nhận chưa thay cho đọc bản thơ.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  10. Câu 9Mức 2Tự luận

    Thực hành nói/đọc: chọn một ý trong ngữ liệu trên, trình bày 1 phút trước bạn rồi trả lời câu hỏi “Chi tiết nào giúp bạn nghĩ vậy?”. Nếu ôn đọc thuộc thơ, dùng bản sách hợp pháp, không học thuộc lời tóm tắt này như thơ.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  11. Câu 10Mức 2Tự luận

    Nghe đoạn luyện chính tả mới rồi viết lại. Bản đọc có lời nhắc dấu câu; em chỉ ghi dấu tương ứng, không viết tên dấu. Người lớn cho nghe toàn đoạn một lượt, đọc chậm từng cụm ở lượt viết, rồi đọc soát. Không mở lời giải trước khi viết.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  12. Câu 11Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Chọn dấu phù hợp trong “Tô Hoài ... tên khai sinh Nguyễn Sen ... là nhà văn”.

  13. Câu 12Mức 3Tự luận

    Nêu một điều em hiểu từ ngữ liệu đầu bài, một chi tiết làm căn cứ và một câu hỏi muốn tìm hiểu thêm.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay