Hồ sơ học tập nguyên bản — đọc trước các nhiệm vụ. Các diễn giải, ví dụ và dữ liệu minh hoạ dưới đây được viết mới; không phải bản chép nguồn lịch sử hoặc lời thơ.
Từ hậu chiến đến phá thế bao vây, cô lập
Sau 1975, Việt Nam mở rộng quan hệ, ưu tiên hợp tác với các nước xã hội chủ nghĩa, đoàn kết với Lào, Cam-pu-chia và tranh thủ điều kiện xây dựng đất nước. Năm 1977 Việt Nam gia nhập Liên hợp quốc; Hiệp ước hữu nghị, hợp tác với Lào 1977 và quan hệ với Liên Xô cùng các nước khác là những dấu mốc. Tuy nhiên, chiến tranh biên giới, vấn đề Cam-pu-chia, căng thẳng khu vực và cấm vận gây khó khăn, không thể kể giai đoạn này như mở cửa hoàn toàn thuận lợi.
Đổi mới từ 1986 đi cùng điều chỉnh tư duy đối ngoại: độc lập tự chủ, đa phương hoá, đa dạng hoá, tranh thủ hoà bình để phát triển và kết hợp lợi ích quốc gia với nghĩa vụ quốc tế. Việt Nam và Trung Quốc bình thường hoá quan hệ 1991; Hiệp định Pa-ri về Cam-pu-chia 1991 cùng các bước giải quyết vấn đề khu vực hỗ trợ môi trường mới. Quan hệ thay đổi theo quá trình, không do một nguyên nhân kinh tế duy nhất.
Hội nhập và đóng góp có trách nhiệm
Năm 1995, Việt Nam bình thường hoá quan hệ với Mỹ và gia nhập ASEAN; gia nhập APEC 1998, WTO 2007. Hội nhập mở rộng thị trường, đối tác và cơ hội khoa học, công nghệ, nhưng đòi nâng năng lực, trách nhiệm cam kết và bảo vệ lợi ích hợp pháp. Từ 2014, Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hoà bình Liên hợp quốc; việc đảm nhiệm các vai trò tại diễn đàn đa phương góp phần nâng vị thế. Không đồng nhất việc gia nhập một tổ chức với mọi mục tiêu phát triển đã hoàn thành.
Đối ngoại ngày càng gắn các trụ cột đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước, đối ngoại nhân dân; hợp tác kinh tế, văn hoá, quốc phòng, an ninh, biển và ứng phó thách thức chung. Phương châm hoà bình, luật pháp quốc tế và độc lập tự chủ cần đi cùng nhau. Danh sách đối tác hay thứ hạng kinh tế thay đổi theo thời điểm; nếu không có nguồn cập nhật thì không bịa số lượng hiện hành. Quan hệ tốt hiện nay không thay đổi niên đại, sự thật lịch sử của những xung đột trước đây.
Ví dụ đã giải
Tình huống: Một danh sách đối tác năm 2020 có thể gọi là danh sách hiện nay không?
Lời giải: Không nếu chưa đối chiếu cập nhật. Có thể dùng để mô tả 2020 và so quá trình, nhưng phải giữ năm, phân loại quan hệ và phạm vi danh sách.
Ghi nhớ: Đối ngoại sau 1975 trải nhiều khó khăn; Đổi mới mở đa phương, đa dạng;1977 LHQ,1991 Trung Quốc,1995 Mỹ/ASEAN,2007 WTO; hội nhập đi cùng tự chủ, trách nhiệm.
