Giáo dục kinh tế và pháp luật 12
GD Kinh tế và Pháp luậtLớp 12Chủ đề 9. Một số vấn đề cơ bản của luật quốc tế

Bài 14. Một số vấn đề chung về pháp luật quốc tế

Mục tiêu bài học

  • Giải thích thỏa thuận, nguyên tắc và trách nhiệm quốc tế bằng dấu hiệu cụ thể.
  • Phân tích tình huống và lựa chọn hành động có căn cứ, tôn trọng người khác.

Bài giảng

Hiểu bản chất và phân biệt

Pháp luật quốc tế là hệ thống nguyên tắc, quy phạm điều chỉnh quan hệ quốc tế thuộc phạm vi của nó, hình thành chủ yếu bằng thỏa thuận giữa các chủ thể qua điều ước và tập quán quốc tế. Quốc gia là chủ thể cơ bản, bên cạnh tổ chức quốc tế liên chính phủ và các chủ thể khác theo quy định; không coi mọi cá nhân, doanh nghiệp có đúng tư cách quốc tế như một quốc gia. Điều ước là thỏa thuận ràng buộc theo điều kiện có hiệu lực, phạm vi áp dụng; tập quán cần thực tiễn chung được thừa nhận như pháp luật, không phải mọi thói quen ngoại giao.

Từ nhận biết đến cách thực hiện

Những nguyên tắc nền tảng gồm bình đẳng chủ quyền; không đe dọa, dùng vũ lực trái Hiến chương; giải quyết tranh chấp hòa bình; không can thiệp công việc thuộc thẩm quyền nội bộ theo phạm vi luật quốc tế; các dân tộc bình đẳng, tự quyết; hợp tác; thiện chí thực hiện nghĩa vụ. Hiến chương LHQ Điều 1–2 và 33 là nguồn chính đọc các nội dung. Không tuyệt đối hóa một nguyên tắc để phủ nhận các quy định khác của Hiến chương, ví dụ cơ chế ChươngVII. Luật quốc tế và luật quốc gia có quan hệ, việc thực hiện cam kết đòi hỏi cơ chế trong nước phù hợp; không từ một điều ước chưa rõ suy mọi quy định nội địa tự mất hiệu lực.

Tình huống giả định để học: Tình huống quốc gia giả định A, B bất đồng việc sử dụng nguồn nước chung. A đề nghị đàm phán và trao đổi dữ liệu; một nhóm muốn đe dọa tấn công để buộc B đồng ý. Chưa có thông tin về điều ước cụ thể, thẩm quyền tài phán hoặc hoạt động theo cơ chế LHQ.

Phân tích: Bình đẳng chủ quyền không phụ thuộc quy mô kinh tế; đàm phán hòa bình không tự là nhượng mọi lợi ích. Dữ kiện không tạo ngoại lệ dùng vũ lực.

Khái niệm chính

Pháp luật quốc tế
Nguyên tắc, quy phạm điều chỉnh quan hệ quốc tế trong phạm vi áp dụng.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Đề xuất lộ trình hòa bình có dữ liệu và giới hạn thẩm quyền, không tự đưa ra phán quyết A/B.

    Tình huống quốc gia giả định A, B bất đồng việc sử dụng nguồn nước chung. A đề nghị đàm phán và trao đổi dữ liệu; một nhóm muốn đe dọa tấn công để buộc B đồng ý. Chưa có thông tin về điều ước cụ thể, thẩm quyền tài phán hoặc hoạt động theo cơ chế LHQ.

    Xem lời giải

    A, B có thể trao đổi số liệu nguồn nước và tác động đã kiểm chứng, xác định điều ước, quyền và nghĩa vụ liên quan; đàm phán thiện chí, cân nhắc trung gian/hòa giải. Nếu chọn trọng tài hoặc tòa, cần căn cứ thẩm quyền, thủ tục áp dụng; không chỉ vì có tranh chấp mà mọi tòa quốc tế tự có quyền xử. Chưa có hồ sơ nên không phân xử phần nước mỗi bên.

Ghi nhớ

Điều 33 Hiến chương nêu nhiều biện pháp hòa bình, không chỉ một cách duy nhất cho mọi tranh chấp. Những nguyên tắc nền tảng gồm bình đẳng chủ quyền; không đe dọa, dùng vũ lực trái Hiến chương; giải quyết tranh chấp hòa bình; không can thiệp công việc thuộc thẩm quyền nội bộ theo phạm vi luật quốc tế; các dân tộc bình đẳng, tự quyết; hợp tác; thiện chí thực hiện nghĩa vụ.

Dễ nhầm

  • Một thói quen được lặp lại vài lần tự động là tập quán pháp lí quốc tế ràng buộc mọi quốc gia.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Ghép biểu hiện với nội dung phù hợp trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  2. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tình huống quốc gia giả định A, B bất đồng việc sử dụng nguồn nước chung. A đề nghị đàm phán và trao đổi dữ liệu; một nhóm muốn đe dọa tấn công để buộc B đồng ý. Chưa có thông tin về điều ước cụ thể, thẩm quyền tài phán hoặc hoạt động theo cơ chế LHQ.

    Cách tiếp cận nào phù hợp nguyên tắc được nêu?

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Tình huống quốc gia giả định A, B bất đồng việc sử dụng nguồn nước chung. A đề nghị đàm phán và trao đổi dữ liệu; một nhóm muốn đe dọa tấn công để buộc B đồng ý. Chưa có thông tin về điều ước cụ thể, thẩm quyền tài phán hoặc hoạt động theo cơ chế LHQ.

    Đánh giá hai nhận định.

    ÝĐúngSai
    a)Điều 33 Hiến chương nêu nhiều biện pháp hòa bình, không chỉ một cách duy nhất cho mọi tranh chấp.
    b)Một thói quen được lặp lại vài lần tự động là tập quán pháp lí quốc tế ràng buộc mọi quốc gia.
  4. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tình huống quốc gia giả định A, B bất đồng việc sử dụng nguồn nước chung. A đề nghị đàm phán và trao đổi dữ liệu; một nhóm muốn đe dọa tấn công để buộc B đồng ý. Chưa có thông tin về điều ước cụ thể, thẩm quyền tài phán hoặc hoạt động theo cơ chế LHQ.

    Biện pháp nào được Điều 33 Hiến chương nêu trong giải quyết hòa bình?

  5. Câu 5Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tình huống quốc gia giả định A, B bất đồng việc sử dụng nguồn nước chung. A đề nghị đàm phán và trao đổi dữ liệu; một nhóm muốn đe dọa tấn công để buộc B đồng ý. Chưa có thông tin về điều ước cụ thể, thẩm quyền tài phán hoặc hoạt động theo cơ chế LHQ.

    Quy mô kinh tế lớn hơn tạo ra điều gì về địa vị chủ quyền?

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Tình huống quốc gia giả định A, B bất đồng việc sử dụng nguồn nước chung. A đề nghị đàm phán và trao đổi dữ liệu; một nhóm muốn đe dọa tấn công để buộc B đồng ý. Chưa có thông tin về điều ước cụ thể, thẩm quyền tài phán hoặc hoạt động theo cơ chế LHQ.

    Đề xuất lộ trình hòa bình có dữ liệu và giới hạn thẩm quyền, không tự đưa ra phán quyết A/B.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tình huống quốc gia giả định A, B bất đồng việc sử dụng nguồn nước chung. A đề nghị đàm phán và trao đổi dữ liệu; một nhóm muốn đe dọa tấn công để buộc B đồng ý. Chưa có thông tin về điều ước cụ thể, thẩm quyền tài phán hoặc hoạt động theo cơ chế LHQ.

    Vì sao bình đẳng chủ quyền không có nghĩa mọi nước có cùng dân số hoặc cùng sức mạnh kinh tế?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Tình huống quốc gia giả định A, B bất đồng việc sử dụng nguồn nước chung. A đề nghị đàm phán và trao đổi dữ liệu; một nhóm muốn đe dọa tấn công để buộc B đồng ý. Chưa có thông tin về điều ước cụ thể, thẩm quyền tài phán hoặc hoạt động theo cơ chế LHQ.

    Phân biệt điều ước với một tuyên bố báo chí mơ hồ và nêu cách kiểm tra.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay