Giáo dục kinh tế và pháp luật 12
GD Kinh tế và Pháp luậtLớp 12Chủ đề 8. Quyền và nghĩa vụ của công dân về văn hoá, xã hội

Bài 12. Quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ, chăm sóc sức khỏe và bảo đảm an sinh xã hội

Mục tiêu bài học

  • Giải thích tiếp cận, trách nhiệm và tôn trọng con người bằng dấu hiệu cụ thể.
  • Phân tích tình huống và lựa chọn hành động có căn cứ, tôn trọng người khác.

Bài giảng

Hiểu bản chất và phân biệt

Điều 38 Hiến pháp bảo đảm mọi người được bảo vệ, chăm sóc sức khỏe, bình đẳng sử dụng dịch vụ y tế và có nghĩa vụ thực hiện quy định về phòng bệnh, khám chữa bệnh. Điều 34 bảo đảm quyền an sinh xã hội. Các quyền được cụ thể hóa theo đối tượng, điều kiện, cơ chế và dịch vụ, không tự đồng nghĩa mọi chi phí ở mọi nơi đều được thanh toán toàn bộ. Tôn trọng phẩm giá, thông tin riêng và không kì thị người có bệnh là yêu cầu quan trọng.

Từ nhận biết đến cách thực hiện

Công dân cần chăm sóc sức khỏe bằng thông tin có cơ sở, thực hiện quy định y tế, bảo hiểm phù hợp, khai thông tin trung thực, tôn trọng nhân viên y tế và quyền người bệnh khác. Không tự chẩn đoán hoặc bỏ điều trị theo quảng cáo. An sinh hỗ trợ trước rủi ro nhưng phải đúng tiêu chí, không dùng quan hệ để khai sai hồ sơ hoặc yêu cầu người cần trợ giúp đổi quyền riêng tư lấy hỗ trợ. Phạm vi hưởng bảo hiểm, hỗ trợ cần kiểm tra luật hiện hành, không dùng ví dụ cũ để hứa mức hưởng năm 2026.

Tình huống giả định để học: Tình huống: gia đình nghe tài khoản lạ hứa nhận mọi trợ cấp nếu gửi mật khẩu, mã xác thực và ảnh đầy đủ bệnh án. Gia đình chưa biết chương trình, cơ quan tiếp nhận hay điều kiện. Một người định sửa thu nhập khai báo để chắc được duyệt.

Phân tích: Cần tránh lừa đảo và gian lận; quyền tiếp cận không thay tiêu chí hay cho phép cung cấp sai, trao thông tin truy cập.

Đối chiếu pháp luật — ngày 03/11/2026

Đối chiếu pháp luật ngày 03/11/2026. Nguồn Hiến pháp dùng bản hợp nhất 52/VBHN-VPQH năm 2025; các văn bản bảo hiểm, thuế, di sản và tổ chức bộ máy đã thay đổi từ 2025–2026 nên ví dụ sách cũ không tự là quy tắc hiện hành. Số liệu mô hình không là mức hưởng, thuế suất hoặc chế tài luật định. Nội dung là học tập, không giải quyết hồ sơ cá nhân. Đây là kiến thức giáo dục theo nguồn dẫn, không phải tư vấn cho hồ sơ cá nhân. Không suy ra mức phạt hoặc trách nhiệm pháp lí cụ thể nếu chưa đủ điều kiện và quy định áp dụng.

Khái niệm chính

Quyền sức khỏe, an sinh
Được bảo vệ, tiếp cận và hỗ trợ theo điều kiện, không bị kì thị.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Xây ba bước kiểm chứng lời mời trợ cấp, không khẳng định gia đình đủ điều kiện.

    Tình huống: gia đình nghe tài khoản lạ hứa nhận mọi trợ cấp nếu gửi mật khẩu, mã xác thực và ảnh đầy đủ bệnh án. Gia đình chưa biết chương trình, cơ quan tiếp nhận hay điều kiện. Một người định sửa thu nhập khai báo để chắc được duyệt.

    Xem lời giải

    Xác định tên chương trình, văn bản và cơ quan thực hiện trên kênh chính thức; đối chiếu tiêu chí với dữ liệu thật, hỏi đầu mối được xác minh nếu chưa rõ; nộp qua cách hợp lệ, không đưa mật khẩu hoặc mã xác thực cho người lạ. Chưa có hồ sơ và điều kiện nên không thể hứa được hưởng.

Ghi nhớ

Người có bệnh vẫn phải được tôn trọng, không bị hạ thấp phẩm giá từ tình trạng sức khỏe. Công dân cần chăm sóc sức khỏe bằng thông tin có cơ sở, thực hiện quy định y tế, bảo hiểm phù hợp, khai thông tin trung thực, tôn trọng nhân viên y tế và quyền người bệnh khác.

Dễ nhầm

  • Công khai bệnh án của mọi người nhận trợ giúp là điều kiện mặc nhiên của tất cả chương trình.

Bài tập

Đã đúng 0/5 câu

  1. Câu 1Mức 1Ghép nối

    Ghép biểu hiện với nội dung phù hợp trong bài.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  2. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tình huống: gia đình nghe tài khoản lạ hứa nhận mọi trợ cấp nếu gửi mật khẩu, mã xác thực và ảnh đầy đủ bệnh án. Gia đình chưa biết chương trình, cơ quan tiếp nhận hay điều kiện. Một người định sửa thu nhập khai báo để chắc được duyệt.

    Cách làm nào bảo vệ quyền và thực hiện nghĩa vụ?

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Tình huống: gia đình nghe tài khoản lạ hứa nhận mọi trợ cấp nếu gửi mật khẩu, mã xác thực và ảnh đầy đủ bệnh án. Gia đình chưa biết chương trình, cơ quan tiếp nhận hay điều kiện. Một người định sửa thu nhập khai báo để chắc được duyệt.

    Đánh giá hai nhận định.

    ÝĐúngSai
    a)Người có bệnh vẫn phải được tôn trọng, không bị hạ thấp phẩm giá từ tình trạng sức khỏe.
    b)Công khai bệnh án của mọi người nhận trợ giúp là điều kiện mặc nhiên của tất cả chương trình.
  4. Câu 4Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tình huống: gia đình nghe tài khoản lạ hứa nhận mọi trợ cấp nếu gửi mật khẩu, mã xác thực và ảnh đầy đủ bệnh án. Gia đình chưa biết chương trình, cơ quan tiếp nhận hay điều kiện. Một người định sửa thu nhập khai báo để chắc được duyệt.

    Trước khi đánh giá gia đình có đủ điều kiện hưởng trợ cấp, cần xác minh nhóm thông tin nào?

  5. Câu 5Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Tình huống: gia đình nghe tài khoản lạ hứa nhận mọi trợ cấp nếu gửi mật khẩu, mã xác thực và ảnh đầy đủ bệnh án. Gia đình chưa biết chương trình, cơ quan tiếp nhận hay điều kiện. Một người định sửa thu nhập khai báo để chắc được duyệt.

    Bình đẳng y tế có đồng nghĩa mọi người dùng cùng thuốc không?

  6. Câu 6Mức 3Tự luận

    Tình huống: gia đình nghe tài khoản lạ hứa nhận mọi trợ cấp nếu gửi mật khẩu, mã xác thực và ảnh đầy đủ bệnh án. Gia đình chưa biết chương trình, cơ quan tiếp nhận hay điều kiện. Một người định sửa thu nhập khai báo để chắc được duyệt.

    Xây ba bước kiểm chứng lời mời trợ cấp, không khẳng định gia đình đủ điều kiện.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 7Mức 3Tự luận

    Tình huống: gia đình nghe tài khoản lạ hứa nhận mọi trợ cấp nếu gửi mật khẩu, mã xác thực và ảnh đầy đủ bệnh án. Gia đình chưa biết chương trình, cơ quan tiếp nhận hay điều kiện. Một người định sửa thu nhập khai báo để chắc được duyệt.

    Vì sao bình đẳng chăm sóc sức khỏe không phải mọi người cùng bệnh án, cùng phương án điều trị?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Tình huống: gia đình nghe tài khoản lạ hứa nhận mọi trợ cấp nếu gửi mật khẩu, mã xác thực và ảnh đầy đủ bệnh án. Gia đình chưa biết chương trình, cơ quan tiếp nhận hay điều kiện. Một người định sửa thu nhập khai báo để chắc được duyệt.

    Viết lời hỗ trợ bạn có bệnh cần giữ riêng tư mà không đưa khuyến cáo điều trị.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay