Sinh học 12
Sinh họcLớp 12Phần 1. Chương I. Di truyền phân tử

Bài 6. Thực hành: Tách chiết DNA

Mục tiêu bài học

  • Giải thích và vận dụng nội dung thực hành: tách chiết dna.
  • Phân tích bằng chứng, nêu điều kiện và kiểm tra kết luận.

Bài giảng

Bản chất và cơ chế

Phá màng: giải phóng thành phần tế bào bằng quy trình phù hợp.

Kết tủa: làm DNA khó tan hơn trong điều kiện alcohol phù hợp.

Đối chứng: mẫu xử lí so sánh giúp kiểm tra nguồn tín hiệu.

Dùng mô quả mềm, nghiền nhẹ với dung dịch được giáo viên cấp, lọc bã rồi giáo viên thêm ethanol lạnh theo quy trình, tránh lửa và không nếm. Không lấy mẫu cơ thể, không dùng hóa chất ngoài hướng dẫn. Khối sợi trắng có thể chứa DNA cùng tạp RNA /protein, không khẳng định tinh khiết chỉ bằng mắt.

Vận dụng và giới hạn kết luận

Ghi lượng mô, thể tích, cách xử lí và kết quả thật riêng dự đoán. Mô hình: mẫu quả xử lí tạo sợi trắng, mẫu không mô không có sợi; phù hợp chiết vật chất từ mô, cần phép thử riêng để xác nhận DNA. Nhẹ tay để giảm cắt gãy, giáo viên quản lí alcohol/thải chất.

Dụng cụ, vai trò protease và bản báo cáo mẫu

Chuẩn bị cốc chia độ, ống nghiệm có nhãn, cối chày, phễu, giấy lọc, que thủy tinh và khay; mẫu quả mềm tươi, dung dịch phá màng do giáo viên chuẩn bị, dịch dứa có protease và ethanol lạnh do giáo viên quản lí. Trình tự: ghi khối lượng mô và thể tích được cấp; nghiền nhẹ, trộn với dung dịch phá màng, lọc bỏ bã; thêm dịch protease theo quy trình được duyệt, rồi giáo viên cho ethanol chảy nhẹ theo thành ống để tạo lớp, không lắc mạnh. Protease trong dứa phân giải protein liên kết với DNA; chất tẩy rửa phá màng; ethanol giúp kết tủa, ba vai trò không hoán đổi. Không coi ethanol loại hết mọi tạp hoặc nước thịt là chất thay protease đã được xác nhận. Mẫu động vật như gan trong bài chỉ do giáo viên/cán bộ phòng thí nghiệm xử lí theo quy trình sinh học, không giao học sinh lấy gan sống hay mẫu cơ thể ở nhà. Mang kính, găng phù hợp; tránh dị ứng dứa, rửa tay, thu gom mô và hóa chất đúng quy định. Mô hình hoàn chỉnh: ống A có mô và đủ bước xuất hiện vật chất trắng tại mặt phân lớp; ống B không mô nhưng cùng thuốc thử không xuất hiện. Kết luận: tín hiệu có nguồn từ mô, có thể chứa DNA cùng RNA/protein; không đọc được trình tự hay chứng minh tinh khiết bằng mắt.

Khái niệm chính

Phá màng
giải phóng thành phần tế bào bằng quy trình phù hợp
Kết tủa
làm DNA khó tan hơn trong điều kiện alcohol phù hợp
Đối chứng
mẫu xử lí so sánh giúp kiểm tra nguồn tín hiệu

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Báo cáo cho mô hình mẫu quả có sợi trắng, mẫu không mô không có.

    Xem lời giải

    Kết quả phù hợp vật chất kết tủa từ mô nhưng chưa khẳng định tất cả là DNA. Cần kiểm tra đặc hiệu và độ tinh khiết; ghi đây là dữ liệu mô hình, không nhận đã thực hành.

Ghi nhớ

Phá màng: giải phóng thành phần tế bào bằng quy trình phù hợp.

Kết tủa: làm DNA khó tan hơn trong điều kiện alcohol phù hợp.

Đối chứng: mẫu xử lí so sánh giúp kiểm tra nguồn tín hiệu.

Dùng mô quả mềm, nghiền nhẹ với dung dịch được giáo viên cấp, lọc bã rồi giáo viên thêm ethanol lạnh theo quy trình, tránh lửa và không nếm. Không lấy mẫu cơ thể, không dùng hóa chất ngoài hướng dẫn. Khối sợi trắng có thể chứa DNA cùng tạp RNA /protein, không khẳng định tinh khiết chỉ bằng mắt..

Dễ nhầm

  • Sợi trắng nhìn thấy chứng minh DNA hoàn toàn tinh khiết và đọc được gene.

Bài tập

Đã đúng 0/6 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Dữ liệu mô hình để làm bài: ống A có mô quả và đủ bước phá màng–protease–ethanol tạo sợi trắng; ống B không mô, cùng thuốc thử, không có sợi. Đây là kết quả giả định, không phải quan sát đã thực hiện.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Phá màng được hiểu đúng như thế nào?

  3. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Kết tủa được hiểu đúng như thế nào?

  4. Câu 3Mức 2Ghép nối

    Ghép thuật ngữ với nội dung phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  5. Câu 4Mức 2Đúng / Sai

    Sợi trắng sau chiết có thể chứa DNA cùng các tạp khác.

  6. Câu 5Mức 3Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong tách chiết DNA, vì sao dùng dịch dứa chứa protease?

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Báo cáo cho mô hình mẫu quả có sợi trắng, mẫu không mô không có.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 4Tự luận

    Nêu ba kiểm soát an toàn và một cải thiện phép so sánh.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 2Trả lời ngắn

    Mô hình 3 g quả dùng 12 ml dung dịch, theo cùng tỉ lệ 6 g cần bao nhiêu ml?

  10. Câu 9Mức 4Tự luận

    Nếu bỏ protease nhưng vẫn thêm chất phá màng và ethanol, vì sao vẫn có thể thấy kết tủa nhưng chất lượng khác?

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay