Sinh học 12
Sinh họcLớp 12Phần 3. Chương III. Mở rộng học thuyết di truyền nhiễm sắc thể

Bài 17. Thực hành: Thí nghiệm về thường biến ở cây trồng

Mục tiêu bài học

  • Giải thích và vận dụng nội dung thực hành: thí nghiệm về thường biến ở cây trồng.
  • Phân tích bằng chứng, nêu điều kiện và kiểm tra kết luận.

Bài giảng

Bản chất và cơ chế

Cùng kiểu gene: dùng nguồn nhân vô tính phù hợp để giảm khác biệt di truyền.

Lô đối chứng: lô ở điều kiện chuẩn để so xử lí môi trường.

Lặp sinh học: nhiều cây độc lập trong mỗi điều kiện.

Dùng cây trồng không độc được phép; chia ngẫu nhiên cây cùng nguồn vào hai mức ánh sáng hoặc nước, không đổi cả hai. Giữ đất, tuổi, nhiệt độ và thời gian; không dùng hóa chất độc, không làm hại cây bảo tồn. Đo chiều cao, số lá và màu theo quy tắc nhất quán.

Vận dụng và giới hạn kết luận

Dữ liệu mô hình: ba cây cùng nguồn ở A cao 12,14,16 cm; ở B cao 18,20,22 cm. Trung bình 14 và 20 cm, khác 6 cm. Đây không là quan sát thật, chưa chứng minh hoàn toàn không có biến dị di truyền; cần lặp và có thể đổi lại điều kiện để theo dõi tính mềm dẻo.

Thực nghiệm nước ở rau muống: bố trí và sản phẩm hoàn chỉnh

Dùng sáu cành rau muống cùng cây mẹ, chiều dài ban đầu tương đương, sáu chậu cùng lượng đất sạch, bình chia độ, thước và nhãn. Cho ra rễ, chia ngẫu nhiên ba cây mỗi lô A/B. B được duy trì đủ ẩm theo kiểm tra giá thể, A nhận chế độ nước thấp hơn nhưng không để chết/khô kiệt; ghi số mL từng lần chứ không chỉ ghi ít/nhiều, giữ ánh sáng, chậu, tuổi và thời gian như nhau. Đo từ gốc tới đỉnh cùng giờ ngày 0, 7, 14; ghi màu, số lá và mọi cây héo. Dữ liệu sau 14 ngày giả định A:12,14,16 cm, B:18,20,22 cm chỉ mô tả hai điều kiện đã mã hóa; không dùng tên lô để áp đặt lô thiếu nước phải cao hay thấp, phải ghi chế độ và số liệu thật trước khi giải thích. Báo cáo mẫu: mục tiêu kiểm tra tác động môi trường trên nguồn cây tương đồng; hai trung bình 14 và 20 cm, chênh 6 cm; kết quả gợi tính mềm dẻo nhưng chưa chứng minh không có biến dị gene. Nếu không khác rõ, kiểm tra ẩm thực tế, cỡ mẫu, mưa và sai số; không xóa dữ liệu hoặc tăng thiếu nước tới mức gây chết để ép kết quả.

Khái niệm chính

Cùng kiểu gene
dùng nguồn nhân vô tính phù hợp để giảm khác biệt di truyền
Lô đối chứng
lô ở điều kiện chuẩn để so xử lí môi trường
Lặp sinh học
nhiều cây độc lập trong mỗi điều kiện

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Tính trung bình hai lô mô hình và kết luận có giới hạn.

    Xem lời giải

    A=(12+14+16)/3=14 cm; B=(18+20+22)/3=20 cm. Khác 6 cm phù hợp đáp ứng môi trường, nhưng cần kiểm soát và lặp để quy nguyên nhân.

Ghi nhớ

Cùng kiểu gene: dùng nguồn nhân vô tính phù hợp để giảm khác biệt di truyền.

Lô đối chứng: lô ở điều kiện chuẩn để so xử lí môi trường.

Lặp sinh học: nhiều cây độc lập trong mỗi điều kiện.

Dùng cây trồng không độc được phép; chia ngẫu nhiên cây cùng nguồn vào hai mức ánh sáng hoặc nước, không đổi cả hai.

Dễ nhầm

  • Đo cùng một cây mười lần tạo mười lặp sinh học.

Bài tập

Đã đúng 0/6 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Hai lô cây cùng nguồn trong mô hình sau cùng thời gian: A cao 12,14,16 cm; B cao 18,20,22 cm. Trung bình A=14 cm, B=20 cm. Điều kiện A/B phải được ghi cụ thể trong thực nghiệm thật; đây chỉ là bảng luyện tính, không phải quan sát của lớp.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Cùng kiểu gene được hiểu đúng như thế nào?

  3. Câu 2Mức 2Trắc nghiệm 1 đáp án

    Lô đối chứng được hiểu đúng như thế nào?

  4. Câu 3Mức 2Ghép nối

    Ghép thuật ngữ với nội dung phù hợp.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  5. Câu 4Mức 2Đúng / Sai

    Đo cùng một cây mười lần tạo mười lặp sinh học.

  6. Câu 5Mức 3Trắc nghiệm 1 đáp án

    Cùng cây được đo chiều cao ba lần liên tiếp là ba lặp gì?

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Tính trung bình hai lô mô hình và kết luận có giới hạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 4Tự luận

    Lập mẫu báo cáo đã hoàn thành cho mô hình và phân biệt với thực hành thật.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 2Trả lời ngắn

    Nếu tăng từ trung bình 14 lên 20 cm, tăng bao nhiêu cm?

  10. Câu 9Mức 4Tự luận

    Hai lô tưới khác lịch nhưng chiều cao gần bằng nhau. Nêu ba kiểm tra trước kết luận nước không ảnh hưởng.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay