Công nghệ 11 — Công nghệ cơ khí và Công nghệ chăn nuôi
Công nghệLớp 11Phần 4. Công nghệ cơ khí · Chương IV. Sản xuất cơ khí

Bài 14. An toàn lao động và bảo vệ môi trường trong sản xuất cơ khí

Mục tiêu bài học

  • Giải thích và phân biệt các nội dung cốt lõi của an toàn lao động và bảo vệ môi trường trong sản xuất cơ khí.
  • Lập kết luận và sản phẩm hồ sơ cụ thể cho tình huống: Phiếu hiện trường giả định ghi che chắn bị tháo, có phoi dưới sàn và giẻ dầu lẫn phế liệu. Nêu thứ tự ưu tiên.

Bài giảng

Kiến thức và mối liên hệ

Nguy cơ trong xưởng gồm vật quay, kẹp cuốn, phoi sắc, tiếng ồn, bụi, nhiệt, điện và hóa chất. Quản lí rủi ro ưu tiên loại bỏ nguy cơ hoặc thay thế, tiếp đến biện pháp kĩ thuật và tổ chức; bảo hộ cá nhân là lớp bổ sung, không phải lí do bỏ che chắn. Trang phục gọn, tóc buộc gọn, không đeo vật dễ cuốn; kính bảo vệ đúng loại; găng không dùng tùy tiện gần bộ phận quay. Dừng khẩn cấp và cô lập năng lượng có chức năng khác nhau, công tác bảo dưỡng cần người đủ thẩm quyền.

Vận dụng và kiểm soát

Môi trường sản xuất liên quan tiêu thụ vật liệu, nước, điện, tiếng ồn và chất thải. Tách phoi theo loại giúp thu hồi; giẻ dính dầu, dung dịch và chất thải nguy hại phải theo hệ thống thu gom phù hợp, không đổ vào cống. Một phương án giảm phế liệu chỉ tốt nếu không tăng nguy cơ lao động. Học sinh lập bản đồ nguy cơ từ hồ sơ giả định, không chạm máy hay thu gom chất thải thật. Khi phát hiện nguy hiểm, báo người phụ trách và giữ khoảng cách, không tự sửa hay cứu bằng cách chạm nguồn điện.

Khái niệm chính

Biện pháp kĩ thuật
Thay đổi thiết bị hoặc che chắn để giảm tiếp xúc nguy cơ
Biện pháp tổ chức
Quy định công việc, đào tạo và phân quyền để giảm rủi ro
Bảo hộ cá nhân
Phương tiện bảo vệ người lao động trước nguy cơ còn lại

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Phôi ban đầu 50 kg, sản phẩm đạt 42 kg. Tỉ lệ khối lượng thành sản phẩm đạt là bao nhiêu phần trăm?

    Xem lời giải

    42/50×100=84%; 8 kg còn lại chưa mặc nhiên đều là rác vì có thể gồm vật liệu thu hồi.

  2. Ví dụ 2

    Phiếu hiện trường giả định ghi che chắn bị tháo, có phoi dưới sàn và giẻ dầu lẫn phế liệu. Nêu thứ tự ưu tiên.

    Xem lời giải

    Không cho vận hành khi che chắn chưa được khôi phục đúng yêu cầu.

    Che chắn mất gây nguy cơ trực tiếp; phoi gây trượt/cắt và giẻ dầu cần tách riêng.

    Báo người phụ trách xử lí máy và tổ chức làm sạch bằng phương tiện phù hợp, phân loại chất thải.

    Học sinh giữ khoảng cách, không tự khởi động, nhặt phoi hay xử lí giẻ dầu thật.

Ghi nhớ

Biện pháp kĩ thuật: Thay đổi thiết bị hoặc che chắn để giảm tiếp xúc nguy cơ; Biện pháp tổ chức: Quy định công việc, đào tạo và phân quyền để giảm rủi ro; Bảo hộ cá nhân: Phương tiện bảo vệ người lao động trước nguy cơ còn lại.

Dễ nhầm

  • Đeo kính và găng là đủ để được đưa tay lấy phoi cạnh trục đang quay. Bảo hộ không loại nguy cơ cuốn; phải dừng theo quy trình và dùng biện pháp lấy phoi do người phụ trách quy định.

Bài tập

Đã đúng 0/7 câu

  1. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Trong an toàn lao động và bảo vệ môi trường trong sản xuất cơ khí, mô tả nào giải thích chính xác «Biện pháp kĩ thuật»?

  2. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Ghép từng khái niệm với vai trò riêng; không coi các vai trò là đồng nghĩa.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  3. Câu 3Mức 2Đúng / Sai

    Đeo kính và găng là đủ để được đưa tay lấy phoi cạnh trục đang quay.

  4. Câu 4Mức 1Điền vào chỗ trống

    Chọn thuật ngữ phù hợp với mô tả: Phương tiện bảo vệ người lao động trước nguy cơ còn lại. Đó là .

  5. Câu 5Mức 2Sắp xếp thứ tự

    Sắp xếp quy trình xử lí hồ sơ học tập sau theo quan hệ trước–sau (không phải hướng dẫn tự vận hành thiết bị hay xử lí vật nuôi).

    Sắp xếp các mục theo thứ tự đúng (kéo thả hoặc dùng nút mũi tên).

    1. 1Nhận diện nguy cơ từ hồ sơ xưởng
    2. 2Ghi cách báo sự cố và thu gom chất thải
    3. 3Đề xuất loại bỏ hoặc che chắn
    4. 4Quy định người và điều kiện thao tác
  6. Câu 6Mức 3Trả lời ngắn

    Phôi ban đầu 50 kg, sản phẩm đạt 42 kg. Tỉ lệ khối lượng thành sản phẩm đạt là bao nhiêu phần trăm?

  7. Câu 7Mức 2Nhiều đáp án

    Chọn đúng hai kết luận có căn cứ.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  8. Câu 8Mức 4Tự luận

    Phiếu hiện trường giả định ghi che chắn bị tháo, có phoi dưới sàn và giẻ dầu lẫn phế liệu. Nêu thứ tự ưu tiên. Đây là hồ sơ giả định, không yêu cầu thực hiện thao tác vật lí. Trình bày kết luận, bằng chứng và giới hạn an toàn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay