Lịch sử 10
Lịch sửLớp 10Chủ đề 1. Lịch sử và Sử học

Tri thức lịch sử và cuộc sống

Mục tiêu bài học

  • Giải thích và vận dụng các nội dung: Tri thức lịch sử cần đặt trong bối cảnh; Học lịch sử là quá trình suốt đời; Thông tin lan truyền không tự bảo đảm độ tin cậy.
  • Đọc và đối chiếu tư liệu, phân biệt thông tin có căn cứ với suy diễn.

Bài giảng

Giá trị của hiểu biết lịch sử

Tri thức lịch sử giúp mỗi người hiểu cội nguồn gia đình, cộng đồng và quốc gia; nhận ra quan hệ giữa biến đổi hôm qua với lựa chọn hôm nay. Kinh nghiệm phòng chống thiên tai, tổ chức sản xuất hay bảo vệ độc lập chỉ có ý nghĩa khi đặt vào hoàn cảnh cụ thể. Không lấy một chuyện riêng để quy thành bản chất cố định của một dân tộc. Hiểu lịch sử của cộng đồng khác góp phần đối thoại và hạn chế định kiến.

Học suốt đời và xử lí thông tin

Lịch sử không khép lại sau một kì thi. Công bố khảo cổ, tài liệu mới giải mật và câu hỏi mới làm hiểu biết tiếp tục mở rộng. Quy trình học: nêu vấn đề; tìm nguồn có tác giả và thời điểm; phân loại; kiểm tra chéo; ghi chép; trình bày có dẫn nguồn. Phân biệt ghi nhận của nhân chứng, diễn giải của người nghiên cứu và thông tin quảng bá. Một lượt chia sẻ nhiều không thay thế cho bằng chứng.

Hồ sơ học tập đã hoàn thành

Mẫu giả định về lịch sử thư viện trường: câu hỏi là thư viện chuyển địa điểm khi nào. Phiếu kiểm kê năm 2018 ghi phòng A; biên bản bàn giao năm 2020 ghi phòng B; người thủ thư nhớ việc chuyển diễn ra vào hè 2020. Kết luận phù hợp: thư viện đã chuyển sang B trong năm 2020 theo biên bản; hồi ức hỗ trợ thời điểm mùa hè nhưng cần thêm lịch công tác nếu muốn xác định ngày. Không tự điền ngày chưa có tài liệu.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Hãy giải thích cách xử lí khi hồi ức và biên bản về ngày chuyển thư viện không trùng nhau.

    Xem lời giải

    Em lập bảng riêng cho từng nguồn, ghi ngày tạo lập, người cung cấp và nội dung. Biên bản gần sự việc và có chữ kí là căn cứ quan trọng, nhưng phải kiểm tra đó là ngày bàn giao hay ngày chuyển đồ. Hồi ức có thể nói về một giai đoạn khác của công việc. Em tìm thêm lịch công tác và ảnh có thời gian xác định. Trước khi đủ chứng cứ, em trình bày hai thông tin với giới hạn của chúng, không sửa lời nhân chứng để ép trùng nhau.

Ghi nhớ

Tri thức lịch sử cần đặt trong bối cảnh; Học lịch sử là quá trình suốt đời; Thông tin lan truyền không tự bảo đảm độ tin cậy.

Dễ nhầm

  • Hoàn cảnh, chủ thể và điều kiện đã thay đổi; phải phân tích trước khi vận dụng.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Hồ sơ học tập tự biên soạn để dùng độc lập với bài giảng:

    Giá trị của hiểu biết lịch sử
    Tri thức lịch sử giúp mỗi người hiểu cội nguồn gia đình, cộng đồng và quốc gia; nhận ra quan hệ giữa biến đổi hôm qua với lựa chọn hôm nay. Kinh nghiệm phòng chống thiên tai, tổ chức sản xuất hay bảo vệ độc lập chỉ có ý nghĩa khi đặt vào hoàn cảnh cụ thể. Không lấy một chuyện riêng để quy thành bản chất cố định của một dân tộc. Hiểu lịch sử của cộng đồng khác góp phần đối thoại và hạn chế định kiến.

    Học suốt đời và xử lí thông tin
    Lịch sử không khép lại sau một kì thi. Công bố khảo cổ, tài liệu mới giải mật và câu hỏi mới làm hiểu biết tiếp tục mở rộng. Quy trình học: nêu vấn đề; tìm nguồn có tác giả và thời điểm; phân loại; kiểm tra chéo; ghi chép; trình bày có dẫn nguồn. Phân biệt ghi nhận của nhân chứng, diễn giải của người nghiên cứu và thông tin quảng bá. Một lượt chia sẻ nhiều không thay thế cho bằng chứng.

    Hồ sơ học tập đã hoàn thành
    Mẫu giả định về lịch sử thư viện trường: câu hỏi là thư viện chuyển địa điểm khi nào. Phiếu kiểm kê năm 2018 ghi phòng A; biên bản bàn giao năm 2020 ghi phòng B; người thủ thư nhớ việc chuyển diễn ra vào hè 2020. Kết luận phù hợp: thư viện đã chuyển sang B trong năm 2020 theo biên bản; hồi ức hỗ trợ thời điểm mùa hè nhưng cần thêm lịch công tác nếu muốn xác định ngày. Không tự điền ngày chưa có tài liệu.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Cách học nào phù hợp nhất khi gặp bài đăng không dẫn nguồn?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Ghép các mục đúng với đặc điểm tương ứng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai

    Mọi bài học quá khứ đều áp dụng nguyên xi vào hiện tại.

  5. Câu 4Mức 2Nhiều đáp án

    Từ hồ sơ thư viện, chọn đúng hai kết luận phù hợp.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  6. Câu 5Mức 2Tự luận

    Từ hồ sơ trên, lập ba hàng ghi nhận định – căn cứ – giới hạn. Không biến tình huống minh hoạ thành quan sát thực tế.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Hãy giải thích cách xử lí khi hồi ức và biên bản về ngày chuyển thư viện không trùng nhau.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Viết đoạn 120–180 chữ giải thích nhận định: Tri thức lịch sử cần đặt trong bối cảnh. Dùng một trường hợp cụ thể trong hồ sơ.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Thiết kế một thẻ học tập gồm tiêu đề, ba ý kiến thức, một lưu ý tránh nhầm và một câu hỏi cần tìm hiểu tiếp. Dùng nội dung bài này; không ghi đã khảo sát nếu chưa thực hiện.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay