Lịch sử 10
Lịch sửLớp 10Chủ đề 2. Vai trò của Sử học

Vai trò của Sử học

Mục tiêu bài học

  • Giải thích và vận dụng các nội dung: Sử học góp phần xác định giá trị di sản; Du lịch và bảo tồn tác động hai chiều; Chủ thể cộng đồng phải được tôn trọng.
  • Đọc và đối chiếu tư liệu, phân biệt thông tin có căn cứ với suy diễn.

Bài giảng

Sử học và bảo tồn di sản

Nghiên cứu lịch sử xác định niên đại, chức năng, quá trình biến đổi và giá trị của di sản. Nhờ đó người bảo tồn biết yếu tố nào là gốc, yếu tố nào được thêm sau, tránh sửa di tích thành một công trình mới thiếu căn cứ. Di sản văn hoá gồm vật thể như kiến trúc, hiện vật và phi vật thể như tri thức, thực hành, nghệ thuật. Di sản thiên nhiên cần hiểu cả quá trình tương tác con người với môi trường; không đồng nhất bảo tồn với đóng cửa tuyệt đối.

Quan hệ hai chiều với du lịch

Hiểu lịch sử giúp xây dựng nội dung thuyết minh, tuyến tham quan và sản phẩm du lịch có bản sắc. Du lịch có trách nhiệm đem lại nguồn lực bảo tồn và sinh kế cho cộng đồng. Tuy nhiên lượng khách quá sức chứa, thương mại hoá nghi lễ và thông tin bịa đặt có thể làm hại di sản. Cần kiểm soát dòng khách, bảo vệ tính xác thực, tôn trọng chủ thể văn hoá và phân bổ lợi ích hợp lí.

Thiết kế một sản phẩm thực tế

Mô hình đề xuất, chưa phải khảo sát đã thực hiện: thẻ giới thiệu bia tiến sĩ gồm tên di sản, địa điểm, chức năng lưu danh người đỗ đạt, ý nghĩa khuyến học, quy tắc không chạm vào bia và nguồn tra cứu của cơ quan quản lí. Không tự thêm lời truyền miệng thành lịch sử chính thức. Trước khi in, nhóm gửi giáo viên kiểm tra tên, niên đại và quyền sử dụng ảnh; sau hoạt động thu phản hồi để sửa nội dung.

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Một đơn vị muốn sơn mới toàn bộ hiện vật cho đẹp khi đón khách. Em đề xuất cách xử lí nào?

    Xem lời giải

    Em không đồng ý làm mới chỉ để tăng hấp dẫn. Màu sơn có thể che dấu vết gốc và làm mất chứng cứ lịch sử. Trước tiên cần chuyên gia đánh giá vật liệu, niên đại, mức hư hại và lập hồ sơ; chỉ can thiệp theo phương án được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Có thể dùng bản phục dựng hoặc hình minh hoạ được ghi rõ để giúp khách hình dung. Thuyết minh giải thích vì sao dấu vết cũ có giá trị; nguồn thu tham quan ưu tiên bảo quản và cộng đồng.

Ghi nhớ

Sử học góp phần xác định giá trị di sản; Du lịch và bảo tồn tác động hai chiều; Chủ thể cộng đồng phải được tôn trọng.

Dễ nhầm

  • Quá tải gây mài mòn, rác thải và biến dạng sinh hoạt; cần giới hạn phù hợp.

Bài tập

Đã đúng 0/4 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Hồ sơ học tập tự biên soạn để dùng độc lập với bài giảng:

    Sử học và bảo tồn di sản
    Nghiên cứu lịch sử xác định niên đại, chức năng, quá trình biến đổi và giá trị của di sản. Nhờ đó người bảo tồn biết yếu tố nào là gốc, yếu tố nào được thêm sau, tránh sửa di tích thành một công trình mới thiếu căn cứ. Di sản văn hoá gồm vật thể như kiến trúc, hiện vật và phi vật thể như tri thức, thực hành, nghệ thuật. Di sản thiên nhiên cần hiểu cả quá trình tương tác con người với môi trường; không đồng nhất bảo tồn với đóng cửa tuyệt đối.

    Quan hệ hai chiều với du lịch
    Hiểu lịch sử giúp xây dựng nội dung thuyết minh, tuyến tham quan và sản phẩm du lịch có bản sắc. Du lịch có trách nhiệm đem lại nguồn lực bảo tồn và sinh kế cho cộng đồng. Tuy nhiên lượng khách quá sức chứa, thương mại hoá nghi lễ và thông tin bịa đặt có thể làm hại di sản. Cần kiểm soát dòng khách, bảo vệ tính xác thực, tôn trọng chủ thể văn hoá và phân bổ lợi ích hợp lí.

    Thiết kế một sản phẩm thực tế
    Mô hình đề xuất, chưa phải khảo sát đã thực hiện: thẻ giới thiệu bia tiến sĩ gồm tên di sản, địa điểm, chức năng lưu danh người đỗ đạt, ý nghĩa khuyến học, quy tắc không chạm vào bia và nguồn tra cứu của cơ quan quản lí. Không tự thêm lời truyền miệng thành lịch sử chính thức. Trước khi in, nhóm gửi giáo viên kiểm tra tên, niên đại và quyền sử dụng ảnh; sau hoạt động thu phản hồi để sửa nội dung.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Vai trò trực tiếp của Sử học trong tu bổ di tích là gì?

  3. Câu 2Mức 2Ghép nối

    Ghép các mục đúng với đặc điểm tương ứng.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai

    Tăng khách luôn có lợi cho di sản dù vượt sức chứa.

  5. Câu 4Mức 2Nhiều đáp án

    Với thẻ giới thiệu bia tiến sĩ, chọn đúng hai cách làm có trách nhiệm.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  6. Câu 5Mức 2Tự luận

    Từ hồ sơ trên, lập ba hàng ghi nhận định – căn cứ – giới hạn. Không biến tình huống minh hoạ thành quan sát thực tế.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  7. Câu 6Mức 3Tự luận

    Một đơn vị muốn sơn mới toàn bộ hiện vật cho đẹp khi đón khách. Em đề xuất cách xử lí nào?

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Viết đoạn 120–180 chữ giải thích nhận định: Sử học góp phần xác định giá trị di sản. Dùng một trường hợp cụ thể trong hồ sơ.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 3Tự luận

    Thiết kế một thẻ học tập gồm tiêu đề, ba ý kiến thức, một lưu ý tránh nhầm và một câu hỏi cần tìm hiểu tiếp. Dùng nội dung bài này; không ghi đã khảo sát nếu chưa thực hiện.

    0 từ

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay