Địa lí 10
Địa líLớp 10Phần 7. Chương 6. Sinh quyển

Sinh quyển

Mục tiêu bài học

  • Giải thích được nội dung cốt lõi của sinh quyển.
  • Sử dụng chứng cứ và kĩ năng địa lí để giải quyết nhiệm vụ cụ thể, nêu giới hạn kết luận.

Bài giảng

Kiến thức và cơ chế địa lí

Sinh quyển là phần không gian có sinh vật sống, gồm phần thấp khí quyển, toàn bộ thủy quyển và phần trên thạch quyển có sự sống. Sinh vật phân bố theo giới hạn chịu đựng nhiệt, ẩm, ánh sáng, đất và tương tác sinh học; mỗi loài có biên độ sinh thái riêng. Không đồng nhất sinh quyển với rừng: đại dương, đất nông nghiệp và sinh vật nhỏ trong đất đều thuộc phạm vi nghiên cứu.

Đọc chứng cứ, vận dụng và giới hạn

Khí hậu tác động mạnh đến các thảm thực vật quy mô lớn, đất ảnh hưởng dinh dưỡng, địa hình tạo thay đổi theo cao độ và hướng sườn. Con người biến đổi sinh cảnh bằng khai thác, chuyển đất, giao thông, nhưng cũng có thể phục hồi và bảo tồn. Bảo vệ đa dạng sinh học cần giữ sinh cảnh, kết nối và nguồn gen, không chỉ tăng số cây bất kì; một rừng trồng đơn loài không tương đương rừng tự nhiên. Quan sát thực địa không hái mẫu hay cho động vật hoang dã ăn.

Khái niệm chính

Sinh cảnh
Nơi sống với điều kiện môi trường cụ thể
Đa dạng loài
Sự phong phú thành phần loài
Giới hạn sinh thái
Khoảng điều kiện loài có thể tồn tại

Ví dụ

  1. Ví dụ 1

    Khảo sát giả định ghi 40 loài, trong đó 10 loài cây gỗ. Cây gỗ chiếm bao nhiêu phần trăm số loài?

    Xem lời giải

    10/40 × 100 = 25%; không suy ra tỉ lệ số cá thể.

  2. Ví dụ 2

    Một dự án thay rừng tự nhiên bằng cây trồng đơn loài và nói “số cây không giảm nên đa dạng sinh học không giảm”. Phản biện.

    Xem lời giải

    Số cây không phản ánh số loài, cấu trúc tầng, nguồn gen hoặc nơi sống của động vật. Rừng tự nhiên có mạng tương tác và sinh cảnh đa dạng; thay bằng đơn loài có thể làm giảm nhiều thành phần dù số thân cây bằng nhau. Cần đánh giá hệ sinh thái chứ không chỉ đếm cây.

Ghi nhớ

Sinh quyển có cả sinh vật biển; Mỗi loài có giới hạn sinh thái.

Dễ nhầm

  • Sinh quyển chỉ gồm rừng
  • Rừng đơn loài luôn tương đương rừng tự nhiên

Bài tập

Đã đúng 0/6 câu

  1. Đọc ngữ liệu

    Sinh quyển là phần không gian có sinh vật sống, gồm phần thấp khí quyển, toàn bộ thủy quyển và phần trên thạch quyển có sự sống. Sinh vật phân bố theo giới hạn chịu đựng nhiệt, ẩm, ánh sáng, đất và tương tác sinh học; mỗi loài có biên độ sinh thái riêng. Không đồng nhất sinh quyển với rừng: đại dương, đất nông nghiệp và sinh vật nhỏ trong đất đều thuộc phạm vi nghiên cứu.

    Khí hậu tác động mạnh đến các thảm thực vật quy mô lớn, đất ảnh hưởng dinh dưỡng, địa hình tạo thay đổi theo cao độ và hướng sườn. Con người biến đổi sinh cảnh bằng khai thác, chuyển đất, giao thông, nhưng cũng có thể phục hồi và bảo tồn. Bảo vệ đa dạng sinh học cần giữ sinh cảnh, kết nối và nguồn gen, không chỉ tăng số cây bất kì; một rừng trồng đơn loài không tương đương rừng tự nhiên. Quan sát thực địa không hái mẫu hay cho động vật hoang dã ăn.

  2. Câu 1Mức 1Trắc nghiệm 1 đáp án

    Yếu tố nào chi phối mạnh phân bố thảm thực vật trên quy mô đới?

  3. Câu 2Mức 2Nhiều đáp án

    Chọn hai nhận định đúng về sinh quyển.

    Chọn tất cả đáp án đúng

  4. Câu 3Mức 2Đúng / Sai nhiều ý

    Đánh giá từng nhận định; không suy từ một nhân tố thành nguyên nhân duy nhất.

    ÝĐúngSai
    a)Sinh quyển có cả sinh vật biển
    b)Mỗi loài có giới hạn sinh thái
    c)Sinh quyển chỉ gồm rừng
    d)Rừng đơn loài luôn tương đương rừng tự nhiên
  5. Câu 4Mức 1Ghép nối

    Ghép thuật ngữ với đặc trưng phân biệt.

    Chạm một ý bên trái rồi chạm ý tương ứng bên phải để ghép cặp.

  6. Câu 5Mức 1Điền vào chỗ trống

    Chọn thuật ngữ cho mô tả: Nơi sống với điều kiện môi trường cụ thể: ; Sự phong phú thành phần loài: .

  7. Câu 6Mức 3Trả lời ngắn

    Khảo sát giả định ghi 40 loài, trong đó 10 loài cây gỗ. Cây gỗ chiếm bao nhiêu phần trăm số loài?

  8. Câu 7Mức 3Tự luận

    Một dự án thay rừng tự nhiên bằng cây trồng đơn loài và nói “số cây không giảm nên đa dạng sinh học không giảm”. Phản biện.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay

  9. Câu 8Mức 4Tự luận

    Một bạn khẳng định: “Sinh quyển chỉ gồm rừng”. Hãy sửa nhận định, giải thích và nêu một ví dụ hoặc điều kiện giới hạn.

    0 từ

    0/10 ảnh

    Có thể chụp nhiều trang. Ảnh được lưu cùng bài làm và giáo viên sẽ chấm trên ảnh.

    Vẽ bài làm

    Ảnh bài làm

    Cuộn chuột hoặc chụm hai ngón để phóng to · kéo để di chuyển · phím R để xoay