Giáo án Tin học 9
Tin họcLớp 9Phần 6. Lựa chọn b. Làm quen với phần mềm làm video · Không bắt buộc học cùng lựa chọn a

Giáo án Bài 11b · LUA-CHON-B. Thực hành: Dựng video theo kịch bản

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 5512/BGDĐT-GDTrH · 1 tiết (45 phút)

I. Mục tiêu

1. Kiến thức

  • Nêu được các thao tác cơ bản khi dựng video: chọn điểm vào, điểm ra của mỗi đoạn, đặt đúng thứ tự và cắt phần không cần dùng.
  • Giải thích được vì sao cắt đoạn trên dòng thời gian không nhất thiết xóa tệp nguồn và cách giữ tệp gốc an toàn.
  • Vận dụng được quy trình nhập nguồn, cắt, nối, phát thử và lưu dự án để dựng video 2424 giây từ ba nguồn 1212 giây, 1010 giây, 99 giây.
  • Kiểm tra được bản xem thử để phát hiện khoảng đen, trùng chữ hoặc nhịp quá nhanh, và ghi lại thay đổi so với kịch bản.

2. Năng lực

a) Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đối chiếu bản dựng với kịch bản, tự kiểm tra thời lượng và mốc nối, chủ động tra cứu lại thao tác trên trang bài học NeoEdu khi chưa chắc chắn.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS phân công nhiệm vụ trong nhóm theo kĩ thuật mảnh ghép, trao đổi rõ ràng về điểm vào, điểm ra và thứ tự cảnh, báo cáo kết quả trước lớp.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS xác định được phần thừa cần cắt khi nguồn dài hơn yêu cầu, đề xuất cách điều chỉnh khi thời lượng phải đổi từ 2424 giây sang 2121 giây.

b) Năng lực đặc thù

  • Sử dụng và quản lí các phương tiện công nghệ thông tin và truyền thông (NLa): thao tác nhập nguồn, cắt đoạn, sắp xếp dòng thời gian, phát thử và lưu dự án đúng quy trình.
  • Giải quyết vấn đề với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin và truyền thông (NLc): dùng bản xem thử để phát hiện khoảng đen, trùng chữ, nhịp nhanh và sửa lỗi trước khi hoàn thiện sản phẩm.
  • Ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong học và tự học (NLd): dùng bài tương tác trên trang NeoEdu để tự kiểm tra kết quả luyện tập.
  • Hợp tác trong môi trường số (NLe): cùng nhóm xem chung bản dựng, ghi thống nhất các thay đổi so với kịch bản vào phiếu học tập chung.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: thực hiện đủ các bước cắt, nối, phát thử cho cả ba nguồn, không bỏ qua bước kiểm tra lại thời lượng.
  • Trách nhiệm: giữ nguyên tệp gốc, chỉ cắt trong dự án; lưu dự án đúng tên và đúng vị trí quy định của nhóm.
  • Trung thực: ghi đúng kết quả quan sát khi phát thử, không ghi “đạt” khi bản dựng còn khoảng đen hoặc lệch thời lượng.

II. Thiết bị dạy học và học liệu

1. Giáo viên

  • Máy tính, máy chiếu hoặc màn hình tivi để chiếu bản dựng mẫu và kịch bản.
  • Phần mềm dựng video đã cài sẵn trên máy của HS, cùng ba tệp nguồn A (12 giây), B (10 giây), C (9 giây) đã chuẩn bị trước.
  • Kịch bản mẫu ghi rõ thứ tự cảnh A, B, C và thời lượng mục tiêu 2424 giây.
  • Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 in sẵn hoặc chiếu lên màn hình.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/9/informatics/bai-11b-lua-chon-b-thuc-hanh-dung-video-theo-kich-ban.

2. Học sinh

  • Máy tính có phần mềm dựng video, tai nghe (nếu cần nghe âm thanh nguồn).
  • Vở ghi, bút, thước kẻ để ghi mốc thời gian và kết quả tính toán.
  • Bản kịch bản in hoặc mở trên thiết bị, dùng để đối chiếu với bản dựng.

III. Tiến trình dạy học

Hoạt động 1: Mở đầu · 5 phút

Xác định nhiệm vụ dựng video 24 giây

a) Mục tiêu

HS hiểu đề bài, xác định được tổng thời lượng nguồn, thời lượng cần dùng và phần cần bỏ trước khi thao tác trên phần mềm.

b) Nội dung

GV chiếu nhiệm vụ: dựng video 2424 giây từ nguồn A 1212 giây, B 1010 giây, C 99 giây; dùng 88 giây đầu mỗi nguồn theo thứ tự A, B, C. HS trả lời câu hỏi: (1) Tổng thời lượng ba nguồn là bao nhiêu? (2) Mỗi nguồn dùng bao nhiêu giây? (3) Có cần dùng toàn bộ mỗi nguồn không?

c) Sản phẩm

Tổng thời lượng nguồn là 12+10+9=3112 + 10 + 9 = 31 giây. Thời lượng dùng là 8×3=248 \times 3 = 24 giây. Không dùng hết các nguồn; phần bỏ đi là 31−24=731 - 24 = 7 giây. Nhiệm vụ là cắt mỗi nguồn còn 88 giây, không cần dùng toàn bộ nguồn.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV chiếu nhiệm vụ và kịch bản, đọc to đề bài. GV nêu câu hỏi: “Ba nguồn có tổng bao nhiêu giây? Chúng ta cần dùng bao nhiêu giây?”

    Học sinh

    HS đọc thầm đề, ghi nhanh vào vở ba số 1212, 1010, 99 và số 88 cần dùng.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV yêu cầu HS tự tính tổng nguồn, tổng thời lượng dùng và phần bỏ đi. GV đi kiểm tra nhanh vở của vài HS.

    Học sinh

    HS tính 12+10+9=3112 + 10 + 9 = 31, 8×3=248 \times 3 = 24, 31−24=731 - 24 = 7 giây.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời 2 HS trình bày kết quả, hỏi thêm: “Vì sao không cần cắt phần cuối của nguồn B hoặc C?”

    Học sinh

    HS trả lời: vì đề chỉ yêu cầu dùng 88 giây đầu của mỗi nguồn, phần còn lại không thuộc bản dựng.

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt: tổng dùng 2424 giây, bỏ 77 giây; mỗi nguồn chỉ lấy 88 giây đầu. GV nêu ghi nhớ: khi dựng, chọn điểm vào, điểm ra của mỗi đoạn, đặt đúng thứ tự và giữ mạch nội dung.

    Học sinh

    HS ghi ý chính vào vở, nhắc lại ghi nhớ.

Hoạt động 2.1: Hình thành kiến thức mới · 10 phút

Cắt và nối ba cảnh theo mốc thời gian

a) Mục tiêu

HS thực hiện được thao tác nhập nguồn, chọn điểm vào, điểm ra, cắt từng đoạn còn 88 giây và nối liền ba cảnh A, B, C không chồng chuyển cảnh.

b) Nội dung

HS làm theo kĩ thuật mảnh ghép trong nhóm 33 bạn. Mỗi bạn phụ trách một nguồn (A, B hoặc C): nhập nguồn, chọn điểm vào, điểm ra để lấy 88 giây đầu, đưa đoạn đã cắt lên dòng thời gian. Sau đó cả nhóm ghép ba đoạn theo thứ tự A, B, C. HS điền Phiếu học tập số 1 gồm các mốc: A từ 00 đến 88, B từ 88 đến 1616, C từ 1616 đến 2424. Câu hỏi trọng tâm: “Điểm vào và điểm ra của đoạn B là bao nhiêu để lấy 88 giây đầu?” (Đáp án: điểm vào 00, điểm ra 88 giây của chính đoạn B, đặt ở vị trí 88 đến 1616 trên dòng thời gian dự án.)

c) Sản phẩm

Dự án gồm ba đoạn liền nhau: A0–8, B8–16, C16–24. Phần không dùng là 4+2+1=74 + 2 + 1 = 7 giây (A bỏ 44 giây, B bỏ 22 giây, C bỏ 11 giây). Không có khoảng trống giữa các cảnh. Tệp nguồn A, B, C vẫn giữ nguyên, chỉ thay đổi trong dự án.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV chia nhóm 33 HS, phân công mỗi bạn một nguồn (A, B hoặc C). GV phát Phiếu học tập số 1 và nêu nhiệm vụ: cắt đoạn của mình còn 88 giây đầu, ghi mốc vào phiếu.

    Học sinh

    HS nhận nguồn được giao, mở phần mềm, đọc phiếu học tập.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV đi quanh lớp, nhắc HS kiểm tra điểm vào, điểm ra trước khi cắt. GV hỏi: “Đoạn A bỏ đi bao nhiêu giây?”

    Học sinh

    HS nhập tệp nguồn, chọn điểm vào 00 và điểm ra 88 giây cho đoạn A; tương tự với B, C. Trả lời dự kiến: “Đoạn A bỏ 44 giây.” Sau đó ghép ba đoạn theo thứ tự A, B, C trên dòng thời gian.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời một nhóm trình bày mốc từng cảnh và cho cả lớp xem dòng thời gian. GV hỏi: “Có khoảng đen nào giữa các cảnh không?”

    Học sinh

    HS báo cáo: A0–8, B8–16, C16–24, không có khoảng đen; các nhóm khác đối chiếu với phiếu của mình.

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt: cắt trong dự án, không xóa tệp gốc; nối liền các cảnh theo thứ tự; giữ mốc 00–88–1616–2424. Nhắc HS ghi thời lượng 2424 giây là thời lượng mục tiêu, chưa gồm thay đổi do chồng chuyển cảnh.

    Học sinh

    HS sửa lại dòng thời gian nếu lệch, ghi kết luận vào phiếu.

Hoạt động 2.2: Hình thành kiến thức mới · 8 phút

Kiểm tra bản xem thử và ghi thay đổi so với kịch bản

a) Mục tiêu

HS phát thử bản dựng từ đầu, phát hiện được khoảng đen, trùng chữ hoặc nhịp quá nhanh; biết ghi thay đổi so với kịch bản để nhóm cùng hiểu.

b) Nội dung

Mỗi nhóm phát thử bản dựng từ đầu đến cuối, dùng Phiếu học tập số 2 để kiểm tra theo các tiêu chí: thời lượng tổng, mạch nội dung, khoảng đen, trùng chữ, nhịp chuyển cảnh. Câu hỏi: “Vì sao không nên chỉ nhìn ảnh đại diện mà phải phát thử từ đầu?” HS mở bài tương tác trên trang NeoEdu để đối chiếu các lỗi thường gặp và tự kiểm tra lại cách lấy điểm vào, điểm ra.

c) Sản phẩm

Phiếu học tập số 2 đã hoàn thành: tổng thời lượng 2424 giây; mốc 00–88–1616–2424; không có khoảng đen; ghi rõ mọi thay đổi so với kịch bản (ví dụ: “Đoạn C bỏ 11 giây cuối so với kịch bản”, nếu có). Kết luận: phát thử từ đầu giúp kiểm tra cả mạch và thời lượng, không chỉ nhìn ảnh đại diện.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV phát Phiếu học tập số 2, nêu tiêu chí kiểm tra và yêu cầu nhóm phát thử từ đầu đến cuối một lần, sau đó ghi kết quả.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc tiêu chí kiểm tra.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV hướng dẫn HS mở bài tương tác NeoEdu để tự kiểm tra cách chọn điểm vào, điểm ra; nhắc nhóm so sánh với kịch bản.

    Học sinh

    HS phát thử, đánh dấu tiêu chí đạt hoặc chưa đạt, ghi thay đổi (nếu có) vào phiếu.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời đại diện một nhóm nêu một lỗi đã phát hiện và cách sửa; hỏi: “Ghi thay đổi so với kịch bản giúp nhóm điều gì?”

    Học sinh

    HS báo cáo; trả lời dự kiến: “Giúp cả nhóm hiểu cùng một bản dựng và biết đã sửa gì.”

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV nhận xét, chốt: phát thử từ đầu để kiểm tra mạch, thời lượng, khoảng đen và trùng chữ; ghi thay đổi so với kịch bản để nhóm thống nhất.

    Học sinh

    HS hoàn thiện Phiếu học tập số 2 và lưu dự án.

Hoạt động 3: Luyện tập · 12 phút

Luyện tập kiểm tra thời lượng và mốc dựng

a) Mục tiêu

HS vận dụng đúng cách tính thời lượng, phần bỏ đi, mốc nối và cách giữ tệp gốc qua các bài tập 1–9.

b) Nội dung

HS làm bài tập 1 đến 7 theo cặp (cặp đôi), kiểm tra đáp án bằng bài tương tác NeoEdu. Bài 8 và 9 làm theo nhóm, trình bày ngắn gọn cách giải. Bài 1: dựng từ nguồn A 1212 giây, B 1010 giây, C 99 giây, dùng 88 giây đầu mỗi nguồn theo thứ tự A, B, C, không chồng chuyển cảnh, cắt trong dự án và giữ tệp gốc. Bài 2 đến 4: tính tổng thời lượng, thời lượng A bỏ, tổng phần không dùng. Bài 5 đến 7: đúng/sai và chọn đáp án.

c) Sản phẩm

Đáp án: (1) Dự án có A0–8, B8–16, C16–24, cắt trong dự án, giữ tệp gốc. (2) Tổng thời lượng 8×3=248 \times 3 = 24 giây. (3) Nguồn A bỏ 12−8=412 - 8 = 4 giây. (4) Tổng phần không dùng 4+2+1=74 + 2 + 1 = 7 giây. (5) Sai: cắt đoạn trên dòng thời gian thường là thao tác biên tập dự án, không nhất thiết xóa tệp nguồn. (6) Đáp án A: khoảng trống trên dòng thời gian, vì hai đoạn có thể không liền nhau. (7) Đúng: phát thử từ đầu giúp kiểm tra mạch và thời lượng, không chỉ nhìn ảnh đại diện. Bài 8 (nhóm): Cắt 88 giây mỗi nguồn (0,3 điểm); mốc 00–88–1616–2424, không khoảng đen (0,3 điểm); phần bỏ 77 giây (0,2 điểm); giữ nguồn và lưu kiểm tra (0,2 điểm). Bài 9 (nhóm): Mỗi cảnh 77 giây; A0–7, B7–14, C14–21 (0,7 điểm); kiểm tra nội dung vẫn rõ sau khi cắt (0,3 điểm).

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV chiếu bài tập 1–9, nêu thời gian làm bài và yêu cầu ghi lời giải ngắn vào vở.

    Học sinh

    HS nhận bài, chia cặp đôi cho bài 1–7 và nhóm cho bài 8–9.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV đi quanh lớp, gợi ý khi HS nhầm 12−812 - 8 hoặc tổng nguồn với tổng thời lượng dùng. HS mở NeoEdu để kiểm tra đáp án bài 2–7.

    Học sinh

    HS làm bài, so sánh đáp án với cặp bạn; nhóm thảo luận cách trình bày bài 8 và 9.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời 2 nhóm trình bày bài 8 và bài 9, hỏi: “Vì sao 2121 giây cần mốc 00–77–1414–2121?”

    Học sinh

    HS trình bày lời giải; trả lời dự kiến: “Vì 21:3=721 : 3 = 7, mỗi cảnh dùng 77 giây, nối liền thì mốc là 77, 1414, 2121.”

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt đáp án, nhấn mạnh: cắt trong dự án, giữ tệp gốc; kiểm tra thời lượng bằng cách cộng số giây dùng và mốc nối.

    Học sinh

    HS sửa lại bài làm sai, ghi đáp án đúng vào vở.

Hoạt động 4: Vận dụng · 10 phút

Dựng video theo kịch bản tự chọn

a) Mục tiêu

HS vận dụng toàn bộ quy trình nhập nguồn, cắt, nối, phát thử, lưu dự án và ghi thay đổi cho một kịch bản ngắn gắn với thực tế của lớp hoặc trường.

b) Nội dung

Nhóm 22 đến 33 HS chọn một chủ đề gần gũi (ví dụ: giới thiệu một hoạt động của lớp), viết kịch bản ba cảnh, mỗi cảnh không quá 1010 giây, dựng theo quy trình đã học. Phần thực hiện trên lớp: lập kịch bản và cắt cảnh đầu tiên. Phần hoàn thiện và ghi thay đổi được giao về nhà. Câu hỏi đặt ra: “Nếu nguồn của em dài hơn yêu cầu, em sẽ chọn điểm vào, điểm ra như thế nào để giữ mạch nội dung?”

c) Sản phẩm

Một kịch bản ba cảnh có ghi thời lượng và mốc nối; một dự án đã lưu, cắt đúng từng cảnh; bảng ghi thay đổi so với kịch bản (lí do, cảnh nào, bỏ hay thêm bao nhiêu giây). Sản phẩm đủ để GV kiểm tra quy trình, không chấm tự động thao tác phần mềm.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV nêu yêu cầu sản phẩm, nhắc nhóm viết kịch bản ngắn, ghi thời lượng và mốc nối trước khi dựng; giao phần về nhà.

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ, chọn chủ đề và viết kịch bản ba cảnh.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV kiểm tra nhanh kịch bản từng nhóm, nhắc điểm vào, điểm ra và không dùng ảnh đại diện để đánh giá.

    Học sinh

    HS nhập nguồn, cắt cảnh đầu, lưu dự án; ghi các thay đổi so với kịch bản.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời 1 nhóm trình bày kịch bản và bản dựng cảnh đầu, nêu một thay đổi đã ghi.

    Học sinh

    HS trình bày; trả lời dự kiến: “Chúng em bỏ 22 giây đầu của cảnh 2 vì có khoảng lặng.”

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV nhận xét, chốt: dựng video theo kịch bản cần chọn đúng điểm vào, điểm ra, đúng thứ tự và giữ mạch nội dung; giữ tệp gốc an toàn.

    Học sinh

    HS hoàn thiện dự án và bảng thay đổi ở nhà, nộp đúng thời hạn.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Dùng trong hoạt động cắt và nối ba cảnh.

  • Nguồn A: điểm vào ____, điểm ra ____, thời lượng giữ lại ____ giây, bỏ ____ giây.
  • Nguồn B: điểm vào ____, điểm ra ____, thời lượng giữ lại ____ giây, bỏ ____ giây.
  • Nguồn C: điểm vào ____, điểm ra ____, thời lượng giữ lại ____ giây, bỏ ____ giây.
  • Mốc trên dòng thời gian: A –, B –, C –.
  • Tổng phần không dùng: ____ giây.
  • Có khoảng đen giữa các cảnh không? ☐ Có ☐ Không.
  • Tệp nguồn gốc có bị xóa không? ☐ Có ☐ Không. Vì sao: ____________.

Phiếu học tập số 2

Dùng trong hoạt động kiểm tra bản xem thử.

  • Tổng thời lượng bản dựng: ____ giây (so với mục tiêu 2424 giây).
  • Mạch nội dung từ A đến C có liền không? ☐ Có ☐ Không.
  • Có khoảng đen không? Ở vị trí nào: ____________.
  • Có trùng chữ không? ☐ Có ☐ Không. Ở cảnh nào: ____________.
  • Nhịp chuyển cảnh có quá nhanh không? ☐ Có ☐ Không.
  • Thay đổi so với kịch bản (nếu có): ____________________________.
  • Kết luận nhóm: ____________________________.

Hướng dẫn về nhà

  • Hoàn thiện dự án dựng video theo kịch bản ba cảnh của nhóm, mỗi cảnh không quá 1010 giây; ghi mốc từng cảnh trên dòng thời gian.
  • Lập bảng ghi thay đổi so với kịch bản: cảnh nào đổi, lí do, bỏ hoặc thêm bao nhiêu giây.
  • Làm lại bài tập 8 và 9 vào vở; tự kiểm tra bằng bài tương tác trên trang NeoEdu (neoedu.vn/learn/9/informatics/bai-11b-lua-chon-b-thuc-hanh-dung-video-theo-kich-ban).
  • Khi lưu bài, giữ nguyên tệp nguồn gốc, chỉ lưu dự án mới; đặt tên tệp theo nhóm và chủ đề.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.