Giáo án Quản lí thời gian hiệu quả

a) Xác định vấn đề: nhận ra khi thời gian có hạn mà nhiều việc cùng đến thì cần lựa chọn và phân bổ thời gian hợp lí, không thể nhận tất cả.

HS đọc tình huống: Tối nay có 120 phút ngoài ăn/ngủ. Bài phải nộp mai cần 50 phút, chuẩn bị nhóm cần 30 phút, nghỉ 20 phút. Bạn rủ chơi 60 phút. Không thể lùi giờ ngủ.
GV đặt câu hỏi: (1) Nếu nhận lời chơi 60 phút và giữ mọi việc không đổi, thời gian có đủ không? (2) Nếu chỉ được chọn một phương án, em sẽ làm gì và vì sao?

Câu trả lời dự kiến: Tổng việc là $50 + 30 + 20 + 60 = 160$ phút, vượt $160 - 120 = 40$ phút so với 120 phút có sẵn. HS nêu được không nên bỏ bài nộp mai hay phần việc nhóm, không nên cắt giờ ngủ; có thể chơi tối đa 20 phút hoặc hẹn ngày khác. Kết luận ban đầu: cần quản lí thời gian để chọn việc và phân bổ thời gian hợp lí.

a) Nêu được khái niệm quản lí thời gian; phân biệt việc gấp với việc quan trọng, thời gian dự kiến với thời gian thực tế; giải thích vai trò của khoảng nghỉ và dự phòng.

HS làm việc theo cặp đôi, đọc phần khái niệm và phần Hiểu bản chất trong SGK, sau đó hoàn thành Phiếu học tập số 1.
GV đặt câu hỏi: (1) Làm càng nhiều việc càng tốt có phải là quản lí thời gian hiệu quả không? Vì sao? (2) Vì sao lịch học cần có khoảng nghỉ và thời gian dự phòng?

Kiến thức HS rút ra:

• Quản lí thời gian là chọn và phân bổ thời gian vào việc quan trọng, phù hợp mục tiêu và sức khỏe, không chỉ làm càng nhiều càng tốt.
• Việc gấp là việc có hạn ngay; việc quan trọng là việc góp phần vào mục tiêu. Có việc gấp nhưng không quan trọng và có việc quan trọng nhưng chưa gấp.
• Thời gian dự kiến là ước lượng trước khi làm; thời gian thực tế là ghi nhận sau khi làm. Chênh lệch giữa hai loại cho biết cần điều chỉnh ước lượng.
• Khoảng nghỉ giúp phục hồi sức khỏe; thời gian dự phòng giúp lịch không bị đổ vỡ khi việc khó hơn dự kiến.
  Câu trả lời dự kiến: không; vì làm nhiều nhưng cắt nghỉ, ngủ và bỏ việc quan trọng thì không hiệu quả.

a) Trình bày được sáu bước quản lí thời gian và vận dụng từng bước vào tình huống 120 phút.

Lớp chia 6 nhóm theo kĩ thuật mảnh ghép, mỗi nhóm nhận một bước: (1) Liệt kê việc và hạn; (2) Ước lượng; (3) Ưu tiên; (4) Chia chặng; (5) Giảm xao nhãng; (6) Theo dõi và điều chỉnh.
Mỗi nhóm hoàn thiện nội dung tương ứng trong Phiếu học tập số 2 và lấy ví dụ từ tình huống 120 phút.
GV nhắc: không xếp lịch kín rồi cắt ngủ để bù.

Kiến thức HS rút ra:

• Liệt kê việc và hạn: ghi rõ từng việc và thời hạn, ví dụ bài nộp mai, chuẩn bị nhóm, nghỉ, chơi.
• Ước lượng: dự kiến thời lượng từng việc, ví dụ bài nộp 50 phút, chuẩn bị nhóm 30 phút, nghỉ 20 phút.
• Ưu tiên: xếp trước việc vừa gấp vừa quan trọng, sau đó đến việc quan trọng chưa gấp.
• Chia chặng: chia việc lớn thành các đoạn nhỏ, ví dụ 50 phút chia thành hai chặng 25 phút có nghỉ giữa.
• Giảm xao nhãng: tắt thông báo, để điện thoại xa khi làm việc, chỉ mở ứng dụng giải trí sau khi xong việc chính.
• Theo dõi và điều chỉnh: so sánh thời gian dự kiến với thực tế, điều chỉnh lịch cho các ngày sau.
  Lịch hiệu quả cần cả nghỉ và dự phòng, không xếp vượt thời gian có.

a) Vận dụng được cách tính mức vượt thời gian; lựa chọn hành động có căn cứ, viết được lời từ chối tôn trọng người khác.

HS làm việc theo cặp đôi với Phiếu học tập số 2 (phần B), phân tích tình huống 120 phút:
(1) Tính tổng thời gian nếu nhận lời chơi 60 phút.
(2) Tính mức vượt.
(3) Viết lời từ chối hoặc đề nghị phương án thay thế.
(4) Giải thích vì sao không nên bỏ trách nhiệm hay cắt giờ ngủ.

Đáp án:

• Tổng thời gian: $50 + 30 + 20 + 60 = 160$ phút.
• Mức vượt: $160 - 120 = 40$ phút.
• Lời từ chối mẫu: 'Mình rất muốn đi chơi với cậu, nhưng tối nay mình phải nộp bài mai và chuẩn bị bài nhóm nên chỉ chơi được khoảng 20 phút, hoặc mình hẹn cậu ngày khác nhé.'
• Giải thích: không bỏ bài nộp và phần việc nhóm vì đó là trách nhiệm; không cắt ngủ vì ảnh hưởng sức khỏe. Từ chối việc vượt khả năng là lựa chọn có trách nhiệm.
  Cách giải khác có căn cứ và an toàn vẫn được chấp nhận.

a) Củng cố khái niệm, các bước quản lí thời gian và cách phân tích tình huống 120 phút; b) Đánh giá đúng sai các nhận định liên quan đến bài.

GV tổ chức trò chơi giơ thẻ, HS làm các bài tập sau:
Bài 1: Ghép biểu hiện với nội dung phù hợp.
Bài 2: Tối nay có 120 phút ngoài ăn/ngủ, bạn rủ chơi 60 phút; chọn kế hoạch khả thi trong bốn phương án A, B, C, D.
Bài 3: Đánh giá hai nhận định a) và b).
Bài 5: Chọn nhận định đúng, kể cả ngoài tình huống đã nêu.
HS có thể làm thêm bài tương tác trên trang NeoEdu nếu còn thời gian.

Đáp án:

• Bài 1: Việc có hạn là 50 phút bài nộp mai; Phối hợp nhóm là 30 phút chuẩn bị; Phục hồi là 20 phút nghỉ; Linh hoạt là 20 phút còn lại.
• Bài 2: Đáp án A (50 + 30 + 20 = 100 phút, còn 20 phút; thêm 60 phút sẽ thành 160 phút, vượt 40 phút; không giải quyết bằng bỏ sức khỏe hoặc trách nhiệm).
• Bài 3: a) Đúng: lịch hiệu quả cần cả nghỉ và dự phòng, không xếp vượt thời gian có. b) Sai: việc có người giục không luôn quan trọng hơn việc dài hạn.
• Bài 5: Đáp án B: Lịch hiệu quả cần cả nghỉ và dự phòng, không xếp vượt thời gian có.

a) Vận dụng được các bước quản lí thời gian vào một buổi tối cụ thể của bản thân; b) Tập thói quen theo dõi và điều chỉnh lịch.

HS lập lịch cho một buổi tối trong tuần tới, gồm ít nhất: một việc học có hạn, một khoảng nghỉ, một thời gian dự phòng, một việc giúp gia đình hoặc hoạt động của lớp. Ghi thời gian dự kiến từng việc.
Trong 3 ngày tiếp theo, HS ghi nhật kí thời gian thực tế, so sánh với dự kiến và ghi điều chỉnh.
GV gợi ý lịch mẫu cho tình huống 120 phút: sau 50 phút kiểm tiến độ; nếu bài còn khó thì dùng phần dự phòng và báo nhóm.

Lịch mẫu cho tình huống 120 phút (kiểm tra tổng bằng phép cộng):

• Bài nộp: 50 phút.
• Nghỉ: 10 phút.
• Chuẩn bị nhóm: 30 phút.
• Nghỉ: 10 phút.
• Dự phòng hoặc giải trí: 20 phút.
  Tổng: $50 + 10 + 30 + 10 + 20 = 120$ phút, đúng bằng thời gian có sẵn.
  Sản phẩm cá nhân: lịch tối và nhật kí 3 ngày có cột dự kiến, thực tế, điều chỉnh.