Giáo án Ngữ văn 6
Ngữ vănLớp 6Bài 10. Cuốn sách tôi yêu

Giáo án Về đích: Ngày hội với sách

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 5512/BGDĐT-GDTrH · 1 tiết (45 phút)

I. Mục tiêu

1. Kiến thức

  • Nêu được các bước tổ chức chia sẻ sản phẩm đọc: sắp vị trí, lượt trình bày, câu hỏi, nguồn và cách nhận xét.
  • Phân biệt được thông tin có trong văn bản với suy luận riêng của người đọc khi trình bày sản phẩm đọc.
  • Giải thích được vì sao nhận xét cần có dẫn chứng và nói rõ tác dụng của chi tiết được dẫn.
  • Vận dụng được ba tiêu chí (hiểu văn bản có bằng chứng, ngôn ngữ riêng, trình bày rõ) để đánh giá sản phẩm đọc của bạn và của mình.

2. Năng lực

a) Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: Tự đối chiếu sản phẩm đọc của mình với ba tiêu chí, nêu được một điểm đã đạt và một điểm cần sửa, có căn cứ cụ thể.
  • Giao tiếp và hợp tác: Trình bày sản phẩm trong nhóm và trước lớp rõ ràng trong 2 phút, nghe và đặt được câu hỏi trong 1 phút, nhận xét bạn lịch sự, có căn cứ.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Đề xuất được cách sắp xếp lối đi, thời gian và phân vai cho một ngày hội sách quy mô lớp, có cách thu hồi sản phẩm hợp lí.

b) Năng lực đặc thù

  • Năng lực ngôn ngữ: Đọc hiểu và nói – nghe: trình bày nhận xét có dẫn chứng từ văn bản đã đọc; phân biệt được thông tin của văn bản với ý kiến riêng khi nói và khi viết.
  • Năng lực văn học: Nhận biết được chi tiết, nhân vật hoặc hình ảnh trong tác phẩm đã đọc và giải thích được tác dụng của chúng đối với cách hiểu của người đọc.

3. Phẩm chất

  • Trung thực: Ghi đúng nguồn đọc và không tự nhận đã đọc phần chưa đọc; không đánh giá cao hơn hoặc thấp hơn sản phẩm thực tế.
  • Trách nhiệm: Ghi rõ vai và đóng góp của từng thành viên trong nhóm; kiểm tra lối đi, nguồn và thiết bị trước khi trình bày.
  • Nhân ái: Lắng nghe và tôn trọng sản phẩm của bạn, không đánh giá chỉ theo vật liệu đắt tiền; chỉ đăng hình ảnh khi đã được đồng ý.

II. Thiết bị dạy học và học liệu

1. Giáo viên

  • Máy chiếu hoặc bảng phụ ghi ba tiêu chí đánh giá sản phẩm đọc và quy trình chia sẻ (sắp vị trí, lượt trình bày, câu hỏi, nguồn, nhận xét).
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 in cho mỗi nhóm.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/6/literature/bai-10-ngay-hoi-voi-sach (dùng để kiểm tra nhanh phần luyện tập).
  • Chuông hoặc đồng hồ bấm giờ để kiểm soát thời gian trình bày.

2. Học sinh

  • Sản phẩm đọc của nhóm đã chuẩn bị (phiếu đọc, tranh minh họa hoặc kịch ngắn) kèm ghi chú nguồn đọc.
  • Sách Ngữ văn 6, tập một, phần Về đích: Ngày hội với sách.
  • Vở ghi, bút, bút chì màu để ghi chú và đánh dấu trên phiếu.

III. Tiến trình dạy học

Hoạt động 1: Mở đầu · 5 phút

Khởi động: Chuẩn bị cho ngày hội với sách

a) Mục tiêu

Huy động trải nghiệm đọc của HS và xác định nhiệm vụ của tiết học: chia sẻ sản phẩm đọc và nhận xét có dẫn chứng.

b) Nội dung

GV nêu câu hỏi: “Khi giới thiệu một cuốn sách với bạn, em thường nói những gì? Làm sao để bạn tin rằng em đã thật sự đọc cuốn sách đó?”. HS nhớ lại sản phẩm đọc đã làm và nêu nguồn đọc của mình.

c) Sản phẩm

Khoảng 3 đến 4 ý HS nêu được, ví dụ: “Em nói tên truyện, tác giả và nhân vật em thích; em kể chi tiết trong sách mà em nhớ nhất; em ghi tên sách và trang đã đọc.” GV ghi các ý lên bảng và chốt: sản phẩm đọc cần có chi tiết, nguồn đọc rõ và lời nói riêng.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV giới thiệu tiết học là ngày hội với sách, nêu câu hỏi khởi động và yêu cầu HS suy nghĩ 1 phút.

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhớ lại sản phẩm đọc đã làm và chuẩn bị trả lời.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV mời HS suy nghĩ cá nhân, sau đó trao đổi nhanh với bạn ngồi cạnh trong 2 phút.

    Học sinh

    HS trao đổi theo cặp, ghi ý chính ra vở nháp.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời 2 đến 3 HS trình bày; hỏi thêm: “Em đã nói chi tiết nào để bạn thấy em đã đọc?”.

    Học sinh

    HS trả lời, ví dụ: “Em kể việc nhân vật chọn giúp bạn bè thay vì chạy theo phần thưởng, nên em thấy nhân vật rất đáng quý.”

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt: sản phẩm đọc tốt cần có dẫn chứng, nguồn đọc rõ và lời riêng; giới thiệu mục tiêu tiết học.

    Học sinh

    HS ghi tên tiết học và ba yêu cầu chính vào vở.

Hoạt động 2.1: Hình thành kiến thức mới · 10 phút

Tổ chức chia sẻ sản phẩm đọc

a) Mục tiêu

Nêu được các bước tổ chức chia sẻ sản phẩm đọc và cách phân bổ thời gian, vị trí, lượt trình bày, câu hỏi, nguồn và nhận xét.

b) Nội dung

HS đọc phần Nhiệm vụ và cách thực hiện trong bài học và đối chiếu với mẫu gốc: ba góc (phiếu đọc, minh họa, kịch ngắn); mỗi nhóm giới thiệu 2 phút và nghe câu hỏi 1 phút; trước buổi gặp, người phụ trách kiểm lối đi và nguồn; cuối buổi mỗi nhóm ghi một điều học và một điều sửa. GV đặt câu hỏi: (1) Vì sao cần kiểm lối đi và nguồn trước khi chia sẻ? (2) Vì sao cần giới hạn thời gian trình bày và thời gian hỏi đáp? (3) Ghi “điều học” và “điều sửa” có tác dụng gì với nhóm?

c) Sản phẩm

Kết quả thảo luận (HS ghi vào vở) gồm ba ý: (1) Kiểm lối đi và nguồn để buổi chia sẻ không bị gián đoạn và người nghe biết sản phẩm xuất phát từ đâu. (2) Giới hạn thời gian (2 phút giới thiệu, 1 phút hỏi) giúp mọi nhóm đều được trình bày và tham gia. (3) Điều học và điều sửa giúp nhóm nhìn lại sản phẩm, rút kinh nghiệm cho lần sau. Sơ đồ quy trình: sắp vị trí → trình bày 2 phút → hỏi đáp 1 phút → nhận xét → ghi điều học và điều sửa.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV chiếu quy trình chia sẻ, yêu cầu HS đọc phần Nhiệm vụ và cách thực hiện trong sách và trả lời ba câu hỏi trong content.

    Học sinh

    HS đọc thầm trong 3 phút, ghi câu trả lời nháp.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV chia lớp thành các nhóm 4 người; mỗi nhóm thảo luận 3 phút và cử một thư ký ghi ý.

    Học sinh

    Nhóm thảo luận. Dự kiến: “Kiểm lối đi để không cản trở người khác; kiểm nguồn để người nghe biết căn cứ của sản phẩm.”

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời 2 nhóm trình bày; các nhóm khác bổ sung. GV hỏi thêm: “Nếu nhóm không ghi nguồn, người nghe có thể hiểu sai điều gì?”.

    Học sinh

    Thư ký báo cáo. Dự kiến: “Người nghe không biết nhóm đã đọc phần nào, có thể tin nhầm là nhóm đã đọc cả cuốn sách.”

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt: quy trình chia sẻ gồm sắp vị trí, lượt trình bày, câu hỏi, nguồn và nhận xét; mọi khâu đều nhằm bảo đảm thời gian, lối đi và sự tham gia của mọi bạn.

    Học sinh

    HS ghi sơ đồ quy trình vào vở.

Hoạt động 2.2: Hình thành kiến thức mới · 8 phút

Nhận xét có dẫn chứng và phân biệt thông tin với suy luận

a) Mục tiêu

Giải thích được vì sao nhận xét cần có dẫn chứng; phân biệt được thông tin của văn bản với suy luận riêng; vận dụng ba tiêu chí để nhận xét sản phẩm đọc.

b) Nội dung

HS làm việc theo Phiếu học tập số 1. GV đưa hai câu nhận xét mẫu: (a) “Nhân vật rất tốt bụng.” (b) “Khi nhân vật trả lại ví tiền cho người lạ dù không ai biết, em thấy nhân vật trung thực và coi trọng lời hứa.” GV hỏi: câu nào là thông tin có trong văn bản, câu nào là suy luận riêng? Câu nào có dẫn chứng và tác dụng?

c) Sản phẩm

Đáp án phiếu học tập số 1: (a) là nhận định chung, chưa có dẫn chứng, chỉ nhắc lại ý chung chung. (b) có chi tiết cụ thể (trả lại ví tiền khi không ai biết) và lời suy luận riêng (trung thực, coi trọng lời hứa); phần chi tiết là thông tin của văn bản, phần “em thấy” là suy luận riêng. Kết luận HS rút ra: nhận xét tốt cần nêu chi tiết, nói rõ tác dụng và đánh dấu được phần suy luận riêng.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV phát Phiếu học tập số 1, đọc hai câu nhận xét mẫu và yêu cầu HS đánh dấu thông tin, suy luận, dẫn chứng.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc hai câu nhận xét và đánh dấu bằng bút chì màu.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV để HS làm cặp đôi trong 3 phút, đi quanh lớp hỗ trợ nhóm còn lúng túng.

    Học sinh

    Cặp đôi thảo luận. Dự kiến: “Câu (a) chưa có chi tiết; câu (b) có chi tiết ví tiền và có lời em tự nhận xét.”

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời 2 cặp trình bày và hỏi: “Muốn biết nhân vật có trung thực không, em cần nhìn vào đâu trong văn bản?”.

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “Nhìn vào hành động của nhân vật, ví dụ việc trả lại ví tiền; đó là bằng chứng.”

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt: thông tin là điều văn bản nói; suy luận là điều người đọc rút ra từ thông tin; nhận xét có dẫn chứng phải nêu chi tiết và giải thích tác dụng.

    Học sinh

    HS ghi ba ý chốt vào vở và hoàn thiện Phiếu học tập số 1.

Hoạt động 3: Luyện tập · 10 phút

Luyện tập: Kiểm tra nhanh và tự đánh giá sản phẩm

a) Mục tiêu

Vận dụng kiến thức về quy trình chia sẻ, ba tiêu chí và nguyên tắc nhận xét để trả lời các câu hỏi trắc nghiệm và tự đánh giá sản phẩm của mình.

b) Nội dung

Phần 1: HS làm bài tập trắc nghiệm và câu trả lời ngắn (câu 2 đến 7 trong bài học). Phần 2: HS dùng Phiếu học tập số 2 để tự đánh giá sản phẩm đọc của mình: nêu một điểm đã đạt bằng chi tiết, một điểm cần sửa và cách sửa. Nếu có thời gian, HS đối chiếu với học liệu số NeoEdu để kiểm tra nhanh.

c) Sản phẩm

Đề và đáp án: (1) Kế hoạch mẫu có mấy góc? A. Ba; B. Hai; C. Năm. Đáp án: A (ba góc: phiếu đọc, minh họa, kịch ngắn). (2) Mỗi nhóm giới thiệu bao lâu? A. Nửa giờ; B. Hai phút; C. Mười phút. Đáp án: B. (3) Trước buổi cần kiểm gì? Đáp án gợi ý: lối đi và nguồn sản phẩm. (4) Tiêu chí nào được nêu? A. Vật liệu đắt; B. Nói to nhất; C. Hiểu có bằng chứng và lời riêng. Đáp án: C. (5) Cuối buổi ghi gì? A. Điều học và điều sửa; B. Chỉ tên người thắng; C. Không cần ghi. Đáp án: A. (6) Khi đăng ảnh cần gì? Đáp án gợi ý: sự đồng ý của người có trong ảnh. (7) Phiếu tự đánh giá: đánh giá có căn cứ và đề xuất sửa cụ thể, khả thi. Ví dụ: “Phiếu đã có tên truyện và nguồn, nhưng nhận xét còn chung. Em sẽ thêm hành động của nhân vật và giải thích nó liên quan ý kiến thế nào.”

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV chiếu các câu hỏi trắc nghiệm, phát Phiếu học tập số 2 và nêu yêu cầu tự đánh giá.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc câu hỏi và chuẩn bị làm bài.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV cho HS làm cá nhân 5 phút, sau đó dành 2 phút để HS tự đánh giá sản phẩm bằng Phiếu học tập số 2.

    Học sinh

    HS làm bài trắc nghiệm và ghi phiếu tự đánh giá, đối chiếu với sản phẩm thật của mình.

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời 3 HS đọc câu trả lời tự đánh giá; cả lớp đối chiếu với đáp án.

    Học sinh

    HS báo cáo đáp án và đọc một điểm đã đạt, một điểm cần sửa. Dự kiến: “Phiếu của em có tên truyện và nguồn; em cần thêm chi tiết hành động của nhân vật.”

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV chốt đáp án, nhấn mạnh: tự đánh giá phải dựa vào sản phẩm thật, không chỉ đánh dấu hoàn thành; nhận xét phải gắn với chi tiết và tác dụng, không chỉ nhắc lại cốt truyện.

    Học sinh

    HS sửa đáp án sai và ghi điểm cần sửa vào phiếu.

Hoạt động 4: Vận dụng · 12 phút

Vận dụng: Lập chương trình ngày hội với sách của lớp

a) Mục tiêu

Vận dụng quy trình chia sẻ, ba tiêu chí và nguyên tắc về nguồn, quyền riêng tư để lập chương trình ngày hội với sách quy mô lớp.

b) Nội dung

Mỗi nhóm lập chương trình ngày hội với sách của lớp gồm: thời gian chuẩn bị, số lượt trình bày và thời lượng mỗi lượt, các góc và vị trí, phân vai (người kiểm lối đi, nguồn, thiết bị), tiêu chí nhận xét, câu hỏi sau mỗi lượt và cách thu hồi sản phẩm. Nhóm ghi rõ cách xin đồng ý khi chụp ảnh và cách bảo đảm quyền riêng tư.

c) Sản phẩm

Chương trình ngày hội gồm: 10 phút chuẩn bị; ba lượt giới thiệu, mỗi lượt 2 phút trình bày và 1 phút hỏi đáp; người kiểm lối đi, nguồn và thiết bị được ghi tên; GV duyệt trước; cuối buổi mỗi nhóm ghi điều học và điều sửa; sản phẩm được trả chủ hoặc giữ trưng bày khi có đồng ý; không đăng ảnh khuôn mặt khi chưa được phép. Đây là sản phẩm đối chiếu với mẫu gốc, không chỉ liệt kê tên hoạt động.

d) Tổ chức thực hiện

  1. Giáo viên

    Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

    GV nêu nhiệm vụ: lập chương trình ngày hội với sách của lớp theo gợi ý trong content; nhấn mạnh phải có cách thực hiện cụ thể.

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ, nhóm trưởng phân công người ghi chép.

  2. Giáo viên

    Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

    GV cho nhóm thảo luận 6 phút; đi quanh lớp kiểm tra chương trình có đủ thời gian, vai, tiêu chí và cách thu hồi sản phẩm.

    Học sinh

    Nhóm lập chương trình, ghi ra giấy khổ nhỏ. Dự kiến: “Chúng em chia 3 lượt, mỗi lượt 2 phút giới thiệu và 1 phút hỏi; bạn Lan kiểm lối đi, bạn Minh kiểm nguồn.”

  3. Giáo viên

    Bước 3: Báo cáo, thảo luận

    GV mời 2 nhóm trình bày chương trình và yêu cầu nhóm khác nêu một điểm còn thiếu.

    Học sinh

    Nhóm trình bày; nhóm khác góp ý. Dự kiến: “Chương trình cần ghi cách xin đồng ý khi chụp ảnh.”

  4. Giáo viên

    Bước 4: Kết luận, nhận định

    GV nhận xét, bổ sung các yếu tố còn thiếu (nguồn, quyền riêng tư, an toàn) và giao hoàn thiện chương trình về nhà.

    Học sinh

    HS ghi thêm các bổ sung vào chương trình của nhóm.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc hai câu nhận xét sau và thực hiện yêu cầu.

  • (a) “Nhân vật rất tốt bụng.”
  • (b) “Khi nhân vật trả lại ví tiền cho người lạ dù không ai biết, em thấy nhân vật trung thực và coi trọng lời hứa.”

Yêu cầu 1: Gạch chân phần là thông tin có trong văn bản ở câu (b).
Yêu cầu 2: Khoanh tròn phần là suy luận riêng của người đọc ở câu (b).
Yêu cầu 3: Câu nào có dẫn chứng? Câu nào chỉ nhận định chung? Vì sao?
Yêu cầu 4: Viết lại câu (a) thành một nhận xét có dẫn chứng và nói rõ tác dụng.

Bảng kiểm ba tiêu chí (đánh dấu ✓ hoặc ✗):

  • Hiểu văn bản có bằng chứng.
  • Ngôn ngữ riêng.
  • Trình bày rõ.

Phiếu học tập số 2

Tự đánh giá sản phẩm đọc của em.

  • Tên sản phẩm và nguồn đọc (sách, trang đã đọc):
  • Một điểm đã đạt (nêu bằng chi tiết cụ thể trong sản phẩm):
  • Một điểm cần sửa (nêu rõ vì sao cần sửa):
  • Cách sửa cụ thể, khả thi (ghi việc sẽ làm và thời gian dự kiến):
  • Vai và đóng góp của em trong nhóm (nếu làm nhóm):
  • Đã xin đồng ý khi dùng ảnh hoặc hình của người khác chưa? (Có / Chưa / Không cần)

Hướng dẫn về nhà

  • Hoàn thiện sản phẩm đọc theo ý kiến tự đánh giá trong Phiếu học tập số 2: thêm chi tiết hoặc lời giải thích còn thiếu, không thêm phần chưa đọc.
  • Hoàn thiện chương trình ngày hội với sách của nhóm, bổ sung cách xin đồng ý khi chụp ảnh và cách thu hồi sản phẩm; nộp cho GV để duyệt trước buổi chia sẻ.
  • Viết một đoạn ngắn (khoảng 5 đến 7 câu) nhận xét một sản phẩm đọc của bạn: nêu một chi tiết cụ thể, nói rõ tác dụng của chi tiết đó và đánh dấu phần suy luận riêng của em.
  • Ghi nguồn đọc (tên sách, trang đã đọc) cho mọi sản phẩm nộp kèm.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.