Giáo án Giới thiệu sản phẩm minh họa sách

HS nhận biết nhiệm vụ của bài: giới thiệu một sản phẩm minh họa sách có nêu nguồn, cách hiểu, lựa chọn hình thức và lí do, đồng thời trả lời câu hỏi và ghi rõ phần sáng tạo.

GV chiếu tờ gấp mẫu về Thạch Sanh và đặt câu hỏi: “Theo em, người giới thiệu cần nói những gì để người nghe hiểu sản phẩm này?” và “Trong tờ gấp, em thấy đâu là phần lấy từ truyện, đâu là phần nhóm tự sáng tạo?” HS đọc nhanh mặt đầu của tờ gấp để tìm nguồn truyện.

HS nêu được ít nhất ba thông tin cần có khi giới thiệu: văn bản nguồn (truyện Thạch Sanh, truyện dân gian, ghi ở mặt đầu); cách hiểu và lí do chọn hình thức tờ gấp; phần sáng tạo (đối thoại cuối không được coi là nguyên văn truyện). GV chốt: nhiệm vụ bài học là nói có căn cứ, tách rõ thông tin văn bản và phần sáng tạo.

HS nắm được cấu trúc ba phần của ghi chú và bài nói, biết cách nêu lí do và đánh dấu phần sáng tạo.

HS làm việc nhóm 4 theo kĩ thuật khăn trải bàn: mỗi người điền một ô trên Phiếu học tập số 1, sau đó thống nhất ý chung ở ô giữa. Nhiệm vụ: đọc bài nói mẫu về tờ gấp Thạch Sanh và xác định các thành phần sau: mở vấn đề, chi tiết và lí do, trả lời hoặc kết luận. Trả lời các câu hỏi: (1) Hai hình chính của tờ gấp là gì và vì sao được chọn? (2) Câu nào cho biết nguồn truyện? (3) Câu nào đánh dấu phần sáng tạo?

Phiếu học tập số 1 hoàn chỉnh. Kết quả dự kiến: (1) Hai hình chính là đàn và niêu cơm; đàn là chi tiết giúp sự thật được nghe, niêu cơm là chi tiết mở đường chia sẻ. (2) Câu “Lời chú thích do nhóm viết, nguồn truyện dân gian ghi ở mặt đầu.” (3) Câu “Phần đối thoại cuối là sáng tạo, không được coi nguyên văn truyện.” Kiến thức HS rút ra: bài nói gồm ba phần, trong đó lí do phải gắn với chi tiết cụ thể.

HS phân biệt thông tin văn bản với suy luận riêng; biết đặt câu hỏi làm rõ và nhận xét có dẫn chứng theo đúng quy tắc người nghe.

GV nêu quy tắc người nghe: ghi ý, không ngắt lời, không bình phẩm ngoại hình. Thảo luận lớp với ba câu hỏi: (1) Khi nghe bạn nói “Đàn là chi tiết giúp sự thật được nghe”, đâu là thông tin, đâu là suy luận? (2) Một nhận xét như “Bài nói hay quá” có gì thiếu? (3) Nhận xét nào đạt yêu cầu? Phiếu học tập số 2 gồm hai cột: “Thông tin có trong bài” và “Suy luận của người nói”, kèm mục ghi nhận xét mẫu.

Phiếu học tập số 2 hoàn chỉnh. Kết quả dự kiến: thông tin là “đàn và niêu cơm là hai hình chính”, “nguồn truyện ghi ở mặt đầu”; suy luận là “đàn giúp sự thật được nghe”, “tờ gấp giúp người xem nối với ý chiến thắng nhân hậu”. Nhận xét thiếu là “Hay quá” vì không có chi tiết và tác dụng; nhận xét đạt là “Chi tiết niêu cơm được ghi chú rõ, giúp người xem thấy điểm mở đầu chia sẻ”. Kiến thức HS rút ra: nhận xét cần gắn với chi tiết và tác dụng, không nhắc lại cốt truyện hay nêu bài học chung chung.

HS nghe hiểu đoạn nghe ngữ liệu gốc riêng và xác định đúng thông tin cần tìm.

HS nghe đoạn nghe và làm bốn câu trắc nghiệm: (1) Sản phẩm là gì? A. Bản dự báo; B. Tranh hai ô; C. Một niêu cơm thật. (2) Khoảng trống giữa hai ô gợi gì? A. Giá giấy; B. Một con đường thật; C. Quãng nhận thức. (3) Nhóm tránh gì? A. Cảnh bạo lực; B. Tên nguồn; C. Lời giải thích. (4) Nếu ý chưa rõ, nhóm sửa thế nào? A. Bỏ nguồn; B. Thêm chi tiết hành động; C. Chỉ thêm màu. HS có thể làm trên NeoEdu nếu có thiết bị.

Đáp án: 1–B (Tranh hai ô); 2–C (Quãng nhận thức); 3–A (Cảnh bạo lực); 4–B (Thêm chi tiết hành động). Câu trả lời phải giữ đúng thông tin được nghe, không thêm điều không được nói. Kiến thức HS rút ra: nghe đúng từ khóa và đối chiếu với lựa chọn trước khi trả lời.

HS lập được ghi chú ba phần, trình bày bài nói 2–3 phút và đưa ra nhận xét, đáp lại nhận xét có dẫn chứng.

Câu 5: Lập ghi chú ba phần cho nhiệm vụ: giới thiệu sản phẩm đã làm, nêu văn bản nguồn, cách hiểu, hai lựa chọn hình thức và lí do; trả lời câu hỏi, ghi rõ phần sáng tạo. Câu 6: Mỗi HS trình bày 2–3 phút theo ghi chú (nhóm có thể dùng tờ gấp mẫu). Câu 7: Người nghe nêu một câu hỏi làm rõ và một nhận xét có dẫn chứng. Câu 8: Người trình bày đáp lại một nhận xét không đồng ý bằng lí do, tôn trọng và sẵn sàng sửa.

Câu 5 (đủ 2 điểm): ghi đủ ba phần, từ khóa có thứ tự, không chép cả bài; mẫu tham khảo: “Đây là tờ gấp về Thạch Sanh. Hai hình chính là đàn và niêu cơm, vì một chi tiết giúp sự thật được nghe, một chi tiết mở đường chia sẻ. Lời chú thích do nhóm viết, nguồn truyện dân gian ghi ở mặt đầu. Phần đối thoại cuối là sáng tạo.” Câu 6 (rubric 4 điểm): nội dung và trọng tâm 1,5; chi tiết hoặc lí lẽ 1; giọng nói hiểu được 0,75; tương tác và thời gian 0,5; thái độ tôn trọng 0,25. Câu 7 (2 điểm): hỏi đúng chỗ cần làm rõ (1); nhận xét cụ thể, lịch sự (1). Câu 8 (2 điểm): đáp trọng tâm có lí do (1); tôn trọng và nhận điều có thể sửa (1). Kiến thức HS rút ra: người nói cần ghi chú ngắn, nhận xét bám chi tiết; bài nói được đánh giá bằng rubric do người dạy nghe trực tiếp, không tự động chấm.

HS vận dụng cấu trúc giới thiệu sản phẩm để giới thiệu một sản phẩm minh họa sách của bản thân, có dẫn chứng và phân biệt rõ phần sáng tạo.

HS chọn một cuốn sách hoặc một truyện đã đọc, làm một tờ gấp hoặc bản vẽ minh họa đơn giản, lập ghi chú ba phần theo Phiếu học tập số 1 và luyện nói 2–3 phút. Hoàn thành ở nhà, trình bày trước nhóm ở tiết sau. Người nghe trong nhà (hoặc bạn cùng nhóm) đánh giá theo rubric Phiếu học tập số 2.

Ghi chú ba phần và tờ gấp hoặc bản minh họa; bài nói 2–3 phút có nêu nguồn, cách hiểu, hai lựa chọn hình thức và lí do, phần trả lời và phần sáng tạo được ghi rõ. Kiến thức HS vận dụng: giới thiệu sản phẩm bằng thông tin có căn cứ, phân biệt rõ với suy luận của bản thân.