Giáo án Bài 8. Thư điện tử

Tạo tình huống để HS nhận ra thư điện tử có thể chứa rủi ro và cần kiểm tra trước khi tin hoặc mở tệp.

GV chiếu hai tình huống: (1) một thư tự xưng là thư viện yêu cầu cung cấp mật khẩu để gia hạn sách; (2) một thư có tệp đính kèm lạ, người gửi là người quen nhưng tiêu đề không rõ mục đích. HS trả lời câu hỏi: “Em sẽ làm gì trước khi trả lời hoặc mở tệp?”

HS nêu được ít nhất hai việc cần làm: không cung cấp mật khẩu cho người khác; kiểm tra địa chỉ người gửi và xác nhận lại qua kênh khác trước khi mở tệp. Từ đó GV dẫn vào bài: thư điện tử có cấu trúc gồm những thành phần nào và cần kiểm tra điều gì.

Nêu được các thành phần của thư điện tử và tác dụng của từng thành phần.

HS làm việc theo nhóm 4 với phiếu học tập số 1, quan sát mẫu thư trên bài giảng hoặc trang NeoEdu. Nhiệm vụ: xác định và ghi tác dụng của từng thành phần: người nhận (To), tiêu đề (Subject), nội dung, tệp đính kèm (Attachment), người gửi.

HS hoàn thành phiếu học tập số 1. Kiến thức rút ra: Thư điện tử có địa chỉ người gửi, địa chỉ người nhận (To), tiêu đề (Subject) cho biết mục đích thư, nội dung là phần trình bày chi tiết và có thể đính kèm tệp (Attachment). Tiêu đề ngắn gọn giúp người nhận biết nhanh mục đích thư.

Giải thích được lí do phải kiểm tra người nhận, tệp đính kèm và không chia sẻ mật khẩu; nêu được quy tắc sử dụng tài khoản đúng cách.

HS đọc phần tình huống trên phiếu số 2 (danh mục kiểm tra) và thảo luận theo cặp: vì sao gửi nhầm người nhận có thể lộ thông tin? Vì sao không mở tệp lạ chỉ vì tên người gửi quen? Tài khoản cần dùng thế nào?

HS hoàn thành danh mục kiểm tra gồm bốn mục: (1) kiểm tra đúng người nhận; (2) kiểm tra đúng tệp được phép chia sẻ; (3) không chia sẻ mật khẩu; (4) dùng tài khoản theo hướng dẫn của gia đình và nhà trường, không tự khai sai tuổi. Lí do: gửi nhầm có thể làm lộ thông tin; tên người gửi quen chưa đủ để tin tệp là an toàn nên cần kiểm tra địa chỉ và xác nhận qua kênh khác.

Vận dụng kiến thức về thành phần thư, tiêu đề, tệp đính kèm và quy tắc an toàn để làm bài tập nhanh.

HS làm bài tập 1, 2, 3, 4, 5, 6 trong phần Bài tập của bài học. GV đọc từng câu, HS giơ bảng hoặc ghi đáp án vào vở.
Bài 1: Phần nào giúp người nhận biết nhanh mục đích thư? A. Tiêu đề; B. Mật khẩu; C. Dung lượng ổ đĩa; D. Màu vỏ máy.
Bài 2: Trước khi gửi tệp cần kiểm tra gì? A. Chỉ màu biểu tượng; B. Đúng người nhận và đúng tệp được phép chia sẻ; C. Số quảng cáo; D. Tên người gửi càng dài càng tốt.
Bài 3: Có thể viết thư nháp mà chưa gửi. Đúng hay sai?
Bài 4: Có thể gửi mật khẩu để bạn đăng nhập hộ. Đúng hay sai?
Bài 5: Ghép: To – ?; Subject – ?; Attachment – ? (Người nhận chính / Tiêu đề thư / Tệp đính kèm).
Bài 6: Khi soạn thư nháp xin mượn sách gửi [email protected], chọn những việc cần hoàn thành trước khi coi bản nháp đã rà soát: A. Kiểm tra đúng địa chỉ mẫu và người nhận; B. Đọc lại tiêu đề, nội dung và tệp kèm nếu có; C. Gửi thật đến địa chỉ mẫu để kiểm tra; D. Nhập nội dung xong thì bỏ qua kiểm tra địa chỉ.

Đáp án: Bài 1: A (Tiêu đề ngắn gọn tóm tắt nội dung). Bài 2: B (Hai lỗi phổ biến là gửi nhầm người và nhầm tệp). Bài 3: Đúng (Bản nháp dùng để soạn và kiểm tra trước). Bài 4: Sai (Mật khẩu là bí mật, không chia sẻ để đăng nhập hộ). Bài 5: To – Người nhận chính; Subject – Tiêu đề thư; Attachment – Tệp đính kèm. Bài 6: A, B (Cần kiểm tra người nhận và nội dung, tệp kèm trước khi lưu bản nháp; không gửi thật đến địa chỉ mẫu).

Thực hiện đúng các bước soạn bản nháp thư điện tử trên tài khoản mẫu và rà soát trước khi lưu.

HS thực hành trên máy tính hoặc giao diện mô phỏng trên trang NeoEdu (bài tập tương tác của bài 8). Các bước: (1) kiểm tra địa chỉ mẫu [email protected] và mục đích thư; (2) nhập tiêu đề “Xin mượn sách khoa học”; (3) viết lời chào, nội dung đề nghị và lời cảm ơn; (4) rà soát người nhận, tệp đính kèm rồi lưu bản nháp. Không gửi thật. Kết quả cần có: Người nhận: [email protected]; Tiêu đề: Xin mượn sách khoa học; Nội dung: “Thưa cô, em muốn mượn một cuốn về thực vật cho buổi đọc sách của lớp. Cô cho em biết cách đăng kí mượn được không ạ? Em cảm ơn cô.”; không đính kèm thông tin riêng. Đặt tên tệp rõ nghĩa, giữ bản gốc.

Bản nháp đã lưu với đủ bốn phần, đúng người nhận, tiêu đề và nội dung. Thang chấm 1 điểm do GV chấm: địa chỉ và tiêu đề 0,3; nội dung đủ mục đích và lịch sự 0,4; rà soát và không gửi thật 0,3.

Vận dụng quy tắc an toàn để xử lí tình huống thư đáng ngờ và đề xuất cách trả lời phù hợp.

GV nêu tình huống: “Một thư tự xưng là thư viện yêu cầu em cung cấp mật khẩu để gia hạn sách.” HS trả lời: em nên làm gì? Nêu cách xử lí và lí do. Có thể giao phần viết thư trả lời cô thủ thư về nội dung mượn sách cho bài tập về nhà.

Cách xử lí đúng: không trả lời mật khẩu, không mở liên kết; kiểm tra trực tiếp với thư viện qua địa chỉ chính thức; báo giáo viên hoặc người lớn. Thang chấm gợi ý: giữ bí mật 0,4; xác minh qua kênh khác 0,4; báo người lớn 0,2.