Giáo án Bài 30. Thành phố thông minh Mát-xđa

Kích hoạt hiểu biết của HS về không gian sống dễ chịu và dẫn dắt vào bài Thành phố thông minh Mát-xđa.

GV đặt câu hỏi gợi mở về một khu phố thoáng mát, ít rác và tiết kiệm điện. HS nêu ý kiến ngắn, không cần đúng hết.

Từ khoá HS nêu được (ví dụ: cây xanh, gió, đường thoáng, tiết kiệm điện) và tên bài được ghi lên bảng.

HS nêu được nội dung chính, các chi tiết tiêu biểu và nghĩa của từ thông gió trong bài đọc.

HS đọc thầm bài đọc, gạch chân chi tiết nói về nơi xây dựng, giải pháp và trả lời Phiếu học tập số 1 theo cặp đôi. Nội dung phiếu: 1) Mát-xđa được giới thiệu là dự án đô thị ở đâu? 2) Công trình nào giúp đưa luồng không khí mát vào thành phố? 3) Kể tên hai giải pháp góp phần tạo không gian dễ chịu. 4) Từ «thông gió» nghĩa là gì?

Phiếu học tập số 1 đã hoàn thành với đáp án: vùng sa mạc; tháp gió; cây xanh và các phương tiện ít phát thải (hoặc cách bố trí nhà, lối đi); thông gió nghĩa là tạo sự lưu chuyển không khí trong một không gian.

HS giải thích được thông điệp của bài bằng chi tiết cụ thể và phân biệt mục tiêu của dự án với điều đã đạt được.

Nhóm 4 HS dùng khăn trải bàn có bốn ô: Thông điệp, Chi tiết 1, Chi tiết 2, Điều cần phân biệt. Nhóm thảo luận câu hỏi: «Thành phố thông minh có phải là thành phố có thật nhiều đồ điện tử không? Vì sao?» và «Vì sao cần phân biệt mục tiêu của dự án với điều đã đạt hoàn toàn?»

Khăn trải bàn của nhóm ghi thông điệp: Đô thị bền vững cần thiết kế phù hợp khí hậu và sử dụng năng lượng hợp lí; hai chi tiết minh hoạ (tháp gió, cách bố trí nhà và lối đi); một ý về mục tiêu và kết quả thực tế.

HS nhận diện được các phần của đoạn văn nêu ý kiến phản đối và dùng bảng kiểm để đánh giá một bài mẫu.

GV đọc bài mẫu «Em phản đối việc vứt rác xuống mương cạnh trường». HS xác định: nêu hành vi bị phản đối; lí do và bằng chứng về tác hại; đề nghị cách thay đổi khả thi. Sau đó cặp đôi điền Phiếu học tập số 2 theo ba nhóm tiêu chí.

Phiếu học tập số 2 có một điểm tốt cụ thể và một đề nghị sửa; xác định đúng ba phần của đoạn văn mẫu: hành vi (rác xuống mương), lí do và bằng chứng (làm tắc dòng chảy, sáng thứ hai thấy miệng cống bị túi rác che gần kín), đề nghị (đặt thùng đúng chỗ, nhắc nhẹ, cùng người lớn dọn phần an toàn).

HS vận dụng kiến thức đọc hiểu và kĩ năng đánh giá để làm bài tập, viết và chỉnh sửa một đoạn văn phản đối.

Phần A (8 phút): làm bài 2, 3, 4, 6 trên học liệu NeoEdu hoặc SGK. Phần B (5 phút): làm bài 5 và bài 7. Phần C (7 phút): viết đoạn phản đối theo đề bài 8, đổi bài với bạn, đánh dấu theo bảng kiểm, ghi một điểm tốt và một đề nghị sửa, sau đó viết lại đoạn đã sửa và giải thích vì sao cách mới rõ hơn.

Đáp án: Bài 2: thông gió – tạo sự lưu chuyển không khí trong một không gian; năm châu – cách gọi khái quát các châu lục trên thế giới; tưởng niệm – bày tỏ lòng nhớ thương, kính trọng người đã mất. Bài 3: tháp gió. Bài 4: B (Đô thị bền vững cần thiết kế phù hợp khí hậu và sử dụng năng lượng hợp lí). Bài 6: thông gió. Bài 5: chọn một chi tiết, giải thích bằng 2–3 câu, không chép nguyên đoạn (ví dụ: cách bố trí nhà, lối đi và tháp gió giúp tận dụng thông gió tự nhiên, từ đó thấy đô thị bền vững cần thiết kế phù hợp khí hậu). Bài 7: một câu mới dùng đúng nghĩa của thông gió (ví dụ: Buổi chiều, em mở cửa sổ để thông gió cho phòng học). Bài 8 (đề): viết đoạn phản đối một hành vi làm hại môi trường hoặc ảnh hưởng việc học, nêu giải pháp an toàn, lịch sự. Gợi ý chấm tối đa 4 điểm: đúng mục đích và bước hoạt động 1; chọn chi tiết có căn cứ 1; bố cục và liên kết 1; từ, câu, chính tả 1. Chấp nhận phương án khác hợp lí, không chấm tự động.

HS tìm được một văn bản khác thuộc chủ điểm Thế giới của chúng ta, ghi phiếu đọc và so sánh với bài đã học; đề xuất một việc làm tiết kiệm năng lượng phù hợp nơi em sống.

HS tìm một văn bản trong sách báo thiếu nhi hoặc tủ sách lớp, điền Phiếu học tập số 3: tên bài, tác giả hoặc nguồn, ngày đọc; hai chi tiết thật; một từ mới giải thích theo ngữ cảnh; 3–4 câu nhận xét có lí do; một điểm giống và một điểm khác so với bài Thành phố thông minh Mát-xđa. Nếu chưa có sách khác, dùng bản tóm tắt bài này để luyện phiếu và bổ sung tác phẩm đã đọc thực tế sau. Cuối giờ, HS nêu một việc làm tiết kiệm năng lượng ở nhà hoặc lớp.

Phiếu học tập số 3 hoàn thành đúng thông tin văn bản thực đã đọc; một bạn giới thiệu sách không kể hết nội dung; một việc làm tiết kiệm năng lượng hoặc giữ môi trường mà HS cam kết thực hiện.