NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 5
Tiếng ViệtLớp 5Chủ điểm 12. Ôn tập và đánh giá cuối năm học

Giáo án Bài 1. Ôn tập và đánh giá cuối năm học

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được tên bài, đối tượng/nhân vật, một chi tiết và thông điệp của các bài đã học trong tám chủ điểm.
  • So sánh được điểm giống và điểm khác của hai bài có điểm chung, có bằng chứng lấy từ văn bản.
  • Viết đúng tên phiên âm nước ngoài gồm nhiều bộ phận, theo quy tắc viết hoa và dùng gạch nối.
  • Năng lực ngôn ngữ: HS đọc lại tên bài, chi tiết và thông điệp; nói và viết câu nêu điểm giống, điểm khác; viết đúng tên riêng phiên âm.
  • Năng lực văn học: HS nhận ra nhân vật, chi tiết và thông điệp trong từng bài; nhận xét được điểm chung về nội dung hoặc tư tưởng của hai bài.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đối chiếu bảng ôn tập với sách giáo khoa, tự kiểm tra lại các chi tiết đã ghi.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS trao đổi trong nhóm, nêu ý kiến bằng câu đầy đủ và lắng nghe bạn để bổ sung.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS chọn cặp bài có điểm chung, tìm bằng chứng và trình bày cách so sánh theo ý riêng.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS tích cực ôn lại các bài đã học, hoàn thành đầy đủ bảng và phiếu học tập.
  • Trách nhiệm: HS ghi đúng tên bài, nhân vật và chi tiết theo sách, không ghi theo trí nhớ mơ hồ; nhận xét bạn có bằng chứng.
  • Trung thực: HS chỉ nêu những chi tiết có trong bài, không bịa thêm sự việc hay nhân vật.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Sách Tiếng Việt 5 (Kết nối tri thức), tập hai, phần ôn tập và bài tập.
  • Bảng phụ hoặc giấy khổ A0 kẻ sẵn bảng 8 chủ điểm với các cột: Chủ điểm | Tên bài | Đối tượng/nhân vật | Một chi tiết | Thông điệp.
  • Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 (in đủ cho các nhóm).
  • Bảng nhóm, bút dạ, băng dính để dán sản phẩm.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/5/vietnamese/on-tap-cuoi-nam) dùng để kiểm tra nhanh phần viết tên phiên âm.

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 5, tập hai; vở ghi, bút chì, bút màu.
  • Bút dạ và giấy nháp để ghi nhanh trong nhóm.
  • Thẻ hoặc giấy nhỏ để ghi ý kiến khi trao đổi với bạn.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ai nhớ bài nhanh hơn?

Mục tiêu

Huy động vốn hiểu biết về các bài đã học trong năm, tạo tâm thế ôn tập.

Nội dung

GV ghi số thứ tự từ 1 đến 8 lên bảng, tương ứng với tám chủ điểm. HS chơi theo cặp: lần lượt nêu tên một bài đã học thuộc chủ điểm do GV chỉ định, nói nhanh nhân vật hoặc đối tượng chính của bài đó.

Sản phẩm dự kiến

Khoảng 8 đến 10 tên bài được nhắc lại đúng; HS sẵn sàng bước vào lập bảng ôn tập.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nói: “Cả năm chúng ta học tám chủ điểm. Bây giờ mỗi cặp các em thi nhớ tên bài. Em nào nêu đúng, nhanh và nói thêm nhân vật chính sẽ được cộng điểm.” GV chỉ số 1 đến 8 lần lượt.

    Học sinh

    HS ngồi cùng bạn cùng bàn, lắng nghe luật chơi và chuẩn bị tinh thần thi đua.

  2. Giáo viên

    GV chỉ định từng chủ điểm, quan sát và gọi cặp trả lời. Ví dụ: GV hỏi “Chủ điểm số 3, bài nào em nhớ? Bài đó kể về ai?”

    Học sinh

    Cặp HS thảo luận nhanh rồi trả lời. Dự kiến: “Bài … thuộc chủ điểm này, nhân vật chính là …”.

  3. Giáo viên

    GV hỏi cả lớp: “Bài nào các em nhớ nhiều nhất? Vì sao em nhớ bài đó?”

    Học sinh

    Dự kiến: “Em nhớ bài này vì nhân vật có việc làm rất đáng quý”, “Em nhớ vì bài có hình ảnh đẹp”.

  4. Giáo viên

    GV khen các cặp nhớ đúng, nhắc: “Muốn ôn tập tốt, các em cần nhớ đủ tên bài, nhân vật, chi tiết và thông điệp. Hôm nay chúng ta sẽ lập bảng cho đầy đủ.”

    Học sinh

    HS lắng nghe và nhắc lại mục tiêu tiết học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 20 phút

Lập bảng các bài trong tám chủ điểm

Mục tiêu

HS hệ thống hoá các bài đã học theo chủ điểm, ghi đủ tên bài, đối tượng hoặc nhân vật, một chi tiết và thông điệp.

Nội dung

Chia lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm nhận 2 chủ điểm. Nhóm mở sách, tìm các bài thuộc hai chủ điểm được giao và điền vào Phiếu học tập số 1. Sau đó nhóm dán bảng lên bảng lớp theo kĩ thuật phòng tranh. Nhiệm vụ: mỗi chủ điểm ghi ít nhất một bài; mỗi bài có một chi tiết tiêu biểu lấy từ sách và một thông điệp ngắn gọn, nói bằng lời của HS.

Sản phẩm dự kiến

Bảng ôn tập 8 chủ điểm được hoàn thiện trên Phiếu học tập số 1 và bảng nhóm, gồm tên bài, nhân vật hoặc đối tượng, một chi tiết và thông điệp của từng bài.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1, chia nhóm và giao nhiệm vụ. GV nói: “Nhóm các em mở sách, tìm đúng tên bài, ghi nhân vật, chọn một chi tiết tiêu biểu và viết thông điệp bằng lời của mình. Ghi chi tiết phải đúng với bài trong sách.” GV nhắc thời gian 12 phút.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, phân công người tìm bài, người ghi, người kiểm tra lại chi tiết trong sách.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hỏi từng nhóm: “Bài này có nhân vật nào? Chi tiết em chọn nằm ở đoạn nào trong bài?” GV gợi ý khi nhóm chưa rõ: “Hãy đọc lại mở đầu hoặc kết thúc bài để tìm thông điệp.”

    Học sinh

    Nhóm đọc lại bài trong sách, trao đổi và điền phiếu. Dự kiến: “Bài này nhân vật là một người mẹ, chi tiết là mẹ dậy sớm nấu cơm cho cả nhà, thông điệp là yêu thương gia đình.”

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện mỗi nhóm dán bảng và trình bày ngắn một chủ điểm. GV hỏi: “Bạn nào có ý kiến bổ sung cho nhóm bạn? Chi tiết này có đúng trong bài không?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày; các nhóm khác nhận xét, dùng câu như “Em đồng ý, vì trong bài có đoạn …” hoặc “Em chưa thấy chi tiết này, nhóm đọc lại giúp em nhé.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Mỗi bài cần ghi đủ bốn phần: tên bài, nhân vật hoặc đối tượng, một chi tiết, thông điệp. Chi tiết và thông điệp phải lấy từ bài, không ghi theo trí nhớ mơ hồ.” GV ghép các bảng nhóm thành bảng chung của lớp.

    Học sinh

    HS ghi bảng chung vào vở, đối chiếu với phiếu của nhóm mình và bổ sung những chỗ còn thiếu.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

So sánh hai bài có điểm chung

Mục tiêu

HS chọn hai bài có điểm chung, nêu điểm giống và điểm khác bằng bằng chứng lấy từ văn bản.

Nội dung

Từ bảng chung, mỗi cặp chọn hai bài có điểm chung (cùng chủ điểm, cùng nhân vật, cùng thông điệp hoặc cùng cách thể hiện). Cặp điền Phiếu học tập số 2: điểm giống, điểm khác, mỗi ý kèm một bằng chứng là chi tiết cụ thể trong bài. Lưu ý khi kể lại sau này: không trộn nhân vật của bài này sang bài khác.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 hoàn chỉnh, gồm ít nhất hai điểm giống và hai điểm khác, mỗi ý có bằng chứng; một câu kết luận nêu hai bài có điểm chung ở đâu.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2 và nêu yêu cầu: “Chọn hai bài có điểm chung, so sánh giống và khác. Mỗi ý phải có bằng chứng là một chi tiết trong bài. Nếu không có bằng chứng thì chưa được ghi.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, cùng bạn chọn hai bài để so sánh.

  2. Giáo viên

    GV đặt câu hỏi gợi mở: “Hai bài này cùng nói về điều gì? Nhân vật của hai bài có hành động nào giống nhau? Có điểm nào khác hẳn không?”

    Học sinh

    Cặp HS thảo luận và ghi. Dự kiến: “Điểm giống: hai bài đều nói về tình cảm với gia đình; bằng chứng là chi tiết nhân vật chăm sóc người thân. Điểm khác: một bài kể việc ở trường, một bài kể việc ở quê.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 cặp trình bày. GV hỏi: “Bằng chứng bạn đưa ra có đúng với bài không? Có thể thay bằng chi tiết khác không?”

    Học sinh

    HS trình bày và nhận xét. Dự kiến: “Em thấy ý này đúng vì trong bài có đoạn …”.

  4. Giáo viên

    GV chốt: “So sánh cần có bằng chứng. Điểm giống và khác phải được chỉ ra bằng chi tiết cụ thể, không chỉ nói chung chung.”

    Học sinh

    HS ghi kết luận vào vở và đối chiếu lại phiếu của mình.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Viết đúng tên phiên âm nước ngoài

Mục tiêu

HS vận dụng quy tắc viết hoa và dùng gạch nối để viết đúng tên phiên âm gồm nhiều bộ phận.

Nội dung

Bài tập 1: Tên phiên âm của một nhà văn Đan Mạch gồm một bộ phận với ba tiếng: an, đéc, xen. Chọn cách viết đúng: A. an-đéc-xen; B. An-đéc-xen; C. An-Đéc-Xen.
Bài tập 2: Tên phiên âm một thành phố Nhật Bản gồm một bộ phận với bốn tiếng: hi, rô, si, ma. Chọn cách viết đúng: A. hi-rô-si-ma; B. Hi Rô Si Ma; C. Hi-rô-si-ma.
HS làm bài trên giấy nháp, sau đó kiểm tra bằng bài tương tác trên NeoEdu.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án bài tập 1: B. An-đéc-xen (viết hoa chữ cái đầu của bộ phận, các tiếng nối bằng gạch nối; không viết hoa từng tiếng).
Đáp án bài tập 2: C. Hi-rô-si-ma (viết hoa chữ cái đầu của bộ phận, các tiếng nối bằng gạch nối).
HS giải thích được vì sao A và B sai.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc hai bài tập, nêu yêu cầu: “Các em chọn đáp án đúng và giải thích vì sao các đáp án còn lại chưa đúng.” GV viết lên bảng hai ví dụ thiếu quy tắc để HS nhận xét.

    Học sinh

    HS đọc đề, suy nghĩ cá nhân trong 3 phút.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Tên phiên âm có mấy bộ phận? Chữ cái đầu của bộ phận viết thế nào? Các tiếng trong một bộ phận nối với nhau bằng gì?”

    Học sinh

    HS làm bài và trả lời. Dự kiến: “Bài 1 có một bộ phận, nên viết hoa chữ đầu là An, các tiếng nối bằng gạch nối là đéc và xen. Đáp án B.” “Bài 2 chọn C vì Hi-rô-si-ma viết hoa đầu và nối các tiếng bằng gạch nối.”

  3. Giáo viên

    GV mời HS trình bày đáp án và giải thích lỗi: “Tại sao không chọn A? Tại sao không chọn đáp án có viết hoa mọi tiếng?”

    Học sinh

    Dự kiến: “Đáp án A sai vì chữ cái đầu không viết hoa.” “Đáp án có viết hoa mọi tiếng sai vì chỉ viết hoa đầu bộ phận.”

  4. Giáo viên

    GV chốt quy tắc: “Viết hoa chữ cái đầu của bộ phận và nối các tiếng bằng gạch nối theo tên trong sách. Các em mở NeoEdu để làm thêm bài tương tác và kiểm tra lại.”

    Học sinh

    HS ghi quy tắc vào vở, làm bài tương tác trên NeoEdu nếu có thiết bị, hoặc ghi lại đáp án.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Giới thiệu một bài đã học bằng lời mình

Mục tiêu

HS vận dụng kết quả ôn tập để giới thiệu một bài đã học với bạn, nêu đúng nhân vật, chi tiết và thông điệp.

Nội dung

Mỗi HS chọn một bài trong bảng chung mà mình thích, viết 3 đến 5 câu giới thiệu: tên bài, nhân vật hoặc đối tượng, một chi tiết em nhớ nhất, thông điệp và lí do em thích bài đó. Sau đó đổi bài với bạn cùng bàn: bạn nhắc lại một chi tiết mình đã hiểu và góp ý một câu chưa rõ.

Sản phẩm dự kiến

Đoạn giới thiệu 3 đến 5 câu, có tên bài, nhân vật, một chi tiết và thông điệp; một nhận xét của bạn có chỉ ra chi tiết đã hiểu và một câu cần sửa.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu yêu cầu: “Mỗi em chọn một bài để giới thiệu cho bạn, viết 3 đến 5 câu. Sau khi viết, đổi bài cho bạn cùng bàn để góp ý.” GV nhắc: “Người nghe chỉ nhận xét bằng chi tiết cụ thể trong bài.”

    Học sinh

    HS chọn bài và viết đoạn giới thiệu.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hỏi: “Em muốn giới thiệu bài nào? Chi tiết nào làm em nhớ nhất?” GV nhắc HS kiểm tra lại tên nhân vật, không lẫn với bài khác.

    Học sinh

    HS viết, đổi bài và nhận xét. Dự kiến: “Em nhắc lại được chi tiết này trong bài. Câu này em chưa hiểu, bạn nói rõ hơn nhé.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 HS đọc đoạn giới thiệu, hỏi cả lớp: “Bạn này có nêu đủ tên bài, nhân vật, chi tiết và thông điệp chưa?”

    Học sinh

    HS đọc và nhận xét. Dự kiến: “Bạn đã nêu đủ bốn phần, em thấy rõ thông điệp của bài.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Nhận xét cần có bằng chứng. Khi viết và nói, các em cần đúng mục đích, sửa nội dung trước rồi mới sửa chính tả.”

    Học sinh

    HS sửa đoạn văn theo góp ý của bạn và ghi lại lí do đã sửa.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Lập bảng các bài đã học trong chủ điểm được giao.

  • Chủ điểm số: ……
  • Tên bài: ……
  • Đối tượng hoặc nhân vật: ……
  • Một chi tiết tiêu biểu (ghi đúng theo sách): ……
  • Thông điệp của bài (viết bằng lời của em): ……
    Ghi chú: Mỗi chủ điểm ghi ít nhất một bài. Chi tiết và thông điệp phải lấy từ bài đã học.

Phiếu học tập số 2

So sánh hai bài có điểm chung.

  • Bài thứ nhất: ……
  • Bài thứ hai: ……
  • Điểm giống (kèm bằng chứng): ……
  • Điểm khác (kèm bằng chứng): ……
  • Kết luận (một câu): Hai bài có điểm chung ở ……
    Lưu ý: Mỗi ý phải có một chi tiết lấy từ bài làm bằng chứng. Không ghi nhân vật của bài này vào bài kia.

Hướng dẫn về nhà

  • Hoàn thiện bảng ôn tập 8 chủ điểm: bổ sung những bài còn thiếu, kiểm tra lại chi tiết và thông điệp của từng bài với sách giáo khoa.
  • Chọn một bài đã học và viết đoạn 3 đến 5 câu giới thiệu với người thân: tên bài, nhân vật, một chi tiết, thông điệp và lí do em thích. Nhờ người thân nghe và nhận xét xem em đã nêu đúng chi tiết chưa.
  • Viết lại tên hai bài phiên âm: An-đéc-xen và Hi-rô-si-ma. Tự kiểm tra xem đã viết hoa đúng và nối các tiếng bằng gạch nối chưa.
  • Đọc lại phần ôn tập về kể chuyện trong sách, chuẩn bị cho tiết học sau.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.